De tragische levens van de zusters Brontë (2) Charlotte, Emily en Anne

Door Asmay gepubliceerd in Boeken en recensies

Drie getalenteerde en algemeen gewaardeerde schrijfsters in één gezin is niet iets, dat vaak voorkomt. Zeker niet in de eerste helft van de 19e eeuw, toen de maatschappelijke rol van de  vrouw nog zeer beperkt was. De Brontë zusters hebben zich, ondanks hun korte leven en ieder met haar eigen werk, toch een vaste plek in de klassieke Engelse literatuur weten te verwerven.

Emily Brontë

cb24f3366cf4ec87849f984be9581b73.jpgNa de korte tijd op de Cowans Bridge School met haar zussen, bleef Emily aanvankelijk thuis wonen. Op haar 17e vertrok zij naar de Miss Woolers' School, Roe Head, Mirfield in Yorkshire, waar zus Charlotte één van de leraressen was. Hoewel Emily in het algemeen als de intelligentste van de meisjes werd beschouwd, leed zij aan extreme heimwee en keerde al na een paar maanden naar huis terug. Haar plaats op de school werd later ingenomen door Anne.

Rechts: portret van Emily Brontë, geschilderd door broer Branwell Brontë.

In 1838 startte Emily, die toch inkomen moest genereren, als lerares aan de Law Hill School in Halifax. Haar gezondheid was echter nooit sterk geweest en de zware baan met werkdagen van   17 uur (!) braken haar op. Emily moest opgeven en keerde opnieuw naar huis.

In 1842 reisde Emily samen met Charlotte naar Brussel (zie foto linksonder), waar zij een opleiding voor meisjes volgden bij Constantin Héger. Zij hoopten zich vooral te bekwamen in Frans en Duits. In deze periode was het nog de ambitie van de drie zussen om samen een eigen school te beginnen. Uiteindelijk bleek het gebrek aan belangstelling en aan toekomstige leerlingen funest voor het plan en zou school nooit van de grond komen.

0c417cc7a29827197b30147ced91c620_medium.Later dat jaar stierf onverwachts hun tante Elizabeth. Charlotte en Emily keerden terug naar huis, waar Emily de huishouding van haar vader verder op zich zou nemen. Daarnaast gaf zij les op de door haar vader gestichte zondagsschool en wijdde zij zich aan het schrijven van haar gedichten en uiteindelijk haar roman.

Op de begrafenis van haar broer Branwell, in september 1848, werd Emily ziek. Ook zij bleek tuberculose in een vergevorderd stadium te hebben. Medisch kon men weinig tot niets meer voor haar doen. Emily, die een groot wantrouwen jegens dokters had, weigerde so wie so elk medicijn, advies of behandeling die haar werden aangeraden.  Na een kort ziekbed stierf Emily in december 1848, 30 jaar oud.

Publicaties Emily Brontë

In 1846 vond Charlotte een aantal van Emily's in het geheim geschreven gedichten. Na enig aandringen stemde Emily toe in publicatie ervan, samen gebundeld met gedichten van Charlotte en Anne. De gedichtenbundel, genaamd Poems by Currer, Ellis and Acton Bell (pseudoniem voor respectievelijk Charlotte, Emily en Anne Brontë), werd nauwelijks verkocht.

0ab5f20b2d9467017625841e8241bdb9_medium.In 1847 publiceerde Emily onder een pseudoniem haar enige roman, Wuthering Heights (Woeste hoogten) als twee delen van een reeks van drie.

Rechts: sfeerbeeld Wuthering Heights.

Als laatste deel was de roman Agnes Grey van haar zus Anne bedoeld. Na Emily's dood bewerkte Charlotte het boek echter tot een zelfstandige roman en liet het publiceren onder Emily's eigen naam.

De eerste kritieken op Wuthering Heights waren niet mis; niemand leek de passies in de knap verweven verhaallijnen te begrijpen. Steeds meer lezers raakten echter geïntrigeerd door de tragische lotgevallen van Emily's romanfiguren en maakten het boek populair. Hoewel eerst streng bekritiseerd, werd Wuthering Heights uiteindelijk een grote klassieker in de Engelse literatuur. Het is veruit het meest herdrukte, bewerkte, bezongen (onder andere door Kate Bush in 1978) en verfilmde werk van de Brontë zusters geworden.

Anne Brontë

8003a03225e71e8617d1e7bcccf1112c.jpgAls jongste kreeg Anne haar hele scholing thuis. In 1837 bezocht Anne de Miss Woolers' School, Roe Head, Mirfield in Yorkshire, (in Emily's plaats) om haar opleiding tot gouvernante af te maken. In april 1839 startte Anne als gouvernante in Blake Hall, Mirfield. Het jaar erop vertrok zij naar het predikantengezin Robinson in Thorp Green Hall, Little Ouseburn bij York. Hier onderrichtte Anne de drie dochters en één zoon van het gezin.

Rechts: Anne Brontë, getekend door zus Charlotte Brontë.

Tijdens de zomervakantie van 1842 ontmoette zij William Weightman, de nieuwe hulppredikant van haar vader. Hoewel er geen verdere getuigenissen van zijn, blijkt uit Annes gedichten van die tijd een verlegen maar intense verliefdheid. Helaas voor Anne liep het op niets uit; later datzelfde jaar stierf Weightman, 28 jaar jong, aan tyfus. Anne keerde terug naar haar gouvernantebaan bij de Robinsons.

In 1843 beval zij haar broer, Branwell, bij de Robinsons aan als privéleraar voor de inmiddels 11-jarige zoon Edmund, hetgeen zij misschien, achteraf gezien beter niet had kunnen doen.

In 1846 zegde Anne haar positie, zonder opgaaf van reden op; waarschijnlijk omdat zij toen net achter de affaire van Branwell en mevrouw Robinson was gekomen. Ze bleef wel de rest van haar leven bevriend met haar pupillen, de dochters Robinson.

2222d5aea8e05bf569fb2b7e9021cfda.jpgNa de korte ziekte en dood van broer Branwell en zus Emily, werd Anne kort voor het nieuwe jaar, 1849 ziek. Ook zij bleek te leiden aan tuberculose in een vergevorderd stadium. In mei 1849 voelde zij zich goed genoeg om nog één keer te reizen. Samen met Charlotte en vriendin Ellen Nussey reisde zij naar het 100 kilometer van huis liggende Scarborough. Kort na aankomst ging haar conditie snel achteruit; binnen enkele dagen overleed zij, 29 jaar oud.

Links: graf van Anne Brontë in Scarborough.

Charlotte besloot haar zus uiteindelijk in Scarborough te laten begraven, misschien uit praktische, misschien uit financiële overwegingen. Anne is de enige Brontë, die niet in het familiegraf is bijgezet.

Publicaties Anne Brontë

f61ccbcd775ae76a0b46676deefa63c8.jpgIn mei 1846 publiceerde Anne met haar zusters een gezamenlijke gedichtenbundel onder het pseudoniem Currer, Ellis and Acton Bell. In december 1847 verscheen Annes eerste roman Agnes Grey. Het vertelde de wederwaardigheden van een gouvernante en zou als slotdeel hebben gediend voor Emily's Wuthering Heights.

In juni 1848 verscheen Annes tweede en meest bekende roman The tenant of Wildfell Hall (De huurder van Wildfell Hall). Anne vond dat deugden en ondeugden bij de naam dienden te worden genoemd en dat deed zij dan ook. De voor die tijd rauw en realistisch geschreven roman werd een groot succes en was binnen korte tijd uitverkocht. Een maand later schreef zij al het nieuwe voorwoord voor de tweede editie. Door de dood van eerst Branwell en later Emily stelde Anne de herdruk echter uit.

Na Annes dood besloot Charlotte, die geen fan was van haar zusters (te realistische) roman, de volgende editie van Annes laatste roman te staken, 'omdat het werk een zekere onvolwassen kant van haar zuster toonde'. Of Charlotte het boek echt niet goed vond of gewoon jaloers was op het succes van haar jongste zus, zullen wij helaas nooit weten. Het duurde daardoor nog jaren voordat Annes literaire kwaliteiten ten volle werden herkend en erkend.

Charlotte Brontë

c813b90b144b9db3be7e53c4cd4c3d5b.jpgVanaf haar 19e werkte Charlotte als lerares aan de Miss Woolers' School, Roe Head, Mirfield in Yorkshire. Na drie jaar wilde ze wat anders en werkte (tot 1842) in diverse gezinnen als gouvernante. In 1842 vertrok zij samen met zus Emily naar Brussel om hun talenkennis uit te breiden in verband met hun plannen voor een eigen school. Door de onverwachte dood van hun tante keerden de twee echter al snel terug.

Rechts: Charlotte Brontë, foto uit 1850.

Charlotte vertrok een jaar later opnieuw naar Brussel, dit keer alleen. Zij werkte een jaar als lerares voor de opleiding, die zij eerst zelf had gevolgd. Charlotte voelde zich enorm aangetrokken tot de oprichter van de school, Constantin Héger, en schreef hem enkele liefdesbrieven. Héger, die getrouwd was, ging niet op haar schuchtere avances in. De liefdesbrieven zouden overigens pas in 1913 in de openbaarheid komen. De onbeantwoorde liefde en Charlottes eenzaamheid, alleen in Brussel, resulteerden in een sterk  heimwee. In 1844 keerde Charlotte naar Haworth terug en verdiepte zich in  een schoolproject van haar vaders parochie.

d9a071a53aa7baa6b52e2f9d6226871e.jpgNa de dood van haar broer en zussen nam Charlotte zich voor altijd bij haar vader te blijven. Echter, begin 1854 werd zij ten huwelijk gevraagd door de hulppredikant van haar vader, Arthur Bell Nicholls, die al lange tijd verliefd op haar was. In eerste instantie wees zij hem af. Nicholls bleef haar toegewijd het hof maken, wat Charlotte ook wel weer vertederde.

Haar vriendin en medeschrijfster, Elizabeth Gaskell, raadde haar sterk aan de huwelijkse staat eens uit te proberen, 'omdat deze gunstig was voor een vrouw'.

Links: Arthur Bell Nicholls, foto uit 1854.

Uiteindelijk gaf Charlotte toe; in juni 1854 trouwde zij met Arthur Bell Nicholls. Charlotte was al snel zwanger en had veel last van misselijkheid en overgeven. Haar gezondheid vloog achteruit. Volgens sommigen lag de oorzaak in uitdroging en ondervoeding, veroorzaakt door de zwangerschap, volgens anderen kon haar zwakke gezondheid een zwangerschap helemaal niet aan, en derden beweerden dat ook zij bezweek aan tuberculose. Uiteindelijk stierf zij met haar ongeboren kind, negen maanden na haar huwelijk in maart 1855, 38 jaar oud.

Haar man bleef bij zijn schoonvader wonen en keerde pas na diens dood in 1861 naar Ierland terug.

Publicaties van Charlotte Brontë

Kort na het verschijnen van de gezamenlijke gedichtenbundel van de drie zussen in 1846, probeerde  Charlotte haar eerste roman The Professor uit te geven. Er was echter geen drukker geïnteresseerd; het boek werd postuum in 1857 gepubliceerd.

50065c96b2e411b9f22427279b631c28.jpgIn 1847 werd haar boek Jane Eyre gepubliceerd, een dramatisch verhaal over een romance. Charlotte verwerkte een aantal van haar eigen ervaringen, onder andere die van de Cowan Bridge School in het boek.

Links: illustratie uit Jane Eyre, 1847.

Twee jaar later, in 1849, verscheen haar derde boek Shirley, waarin zij het verdriet over de dood van haar broer en zussen van zich af trachtte te schrijven. Shirley wordt nog steeds gezien als één van de eerste sociale en feministische boeken in de Engelse literatuur.

Een vierde boek, Villette, werd gepubliceerd in 1853. Charlotte verwerkte in dit boek, dat zich afspeelt in een buitenlands plaatsje 'Villette', de onbeantwoorde liefde van haar heldin voor een man met wie zij niet kan trouwen, een herkenbaar thema uit haar eigen verleden.

(Van een laatste werk Emma had zij nog maar een twintigtal bladzijden geschreven. Het zou later worden afgeschreven door Constance Savery.) Charlotte publiceerde al haar werken nog onder haar pseudoniem Currer Bell.

Op verzoek van vader Patrick Brontë schreef Elizabeth Gaskell Charlottes biografie, The life of Charlotte Brontë, dat verscheen in 1857.

Tot slot

In hun korte leven hebben de drie Brontë zussen in totaal zeven boeken geschreven, waarvan één van elk van hen hoog op de lijst van Engelse klassieke literatuur prijkt. De bekendste is Emily's Wuthering Heights, met Charlottes Jane Eyre als goed tweede. Annes The tenant of Wildfell Hall  wint nog steeds aan populariteit. Al hun romans zijn intussen meerdere malen verfilmd, bewerkt  en op de tv vertoond. Jammer genoeg hebben zij, geen van drieën, iets van hun (latere) successen mogen meemaken.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

Rechts: het plaatsje (met kerk) Thornton.

195e10be90f4f7f176bf4c9b29ef9358_medium.Zie ook:

De-tragische-levens-van-de-zusters-Brontë-(1)-hun-geïsoleerde-jeugd

Jane-Austen-tegelijk-klassiek-en-modern-maar-vooral-tijdloos

Lewis-Carroll-en-ruim-150-jaar-Alice-in-Wonderland

Mark-Twain-markant-boegbeeld-van-de-Amerikaanse-literatuur

Marie-Tussaud-de-Madame-van-het-wassenbeeldenmuseum

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

28/09/2016 06:46

Reacties (10) 

2
30/09/2016 14:55
Mooi beschreven. Uit lijden ontstaat vaak de mooiste kunst.
1
Asmay tegen Rob
01/10/2016 08:33
Dat is in dit geval dan goed gelukt.
1
29/09/2016 16:28
Weer een fascinerend artikel. Je vraagt je toch af in hoeverre Branwell werkelijk de meest getalenteerde van het gezin was. Of dat het alleen aangenomen werd omdat een broer toch niet minder kan zijn dan zijn zusters?
1
30/09/2016 07:20
Ik denk vooral het laatste. Als enigste zoon was alle hoop van de familie waarschijnlijk op hem gericht talent en succes, of hij wat in zijn mars had of niet. Zelfverzekerd erover was hijzelf niet, gezien zijn drank- en opiatenprobleem.
1
tegen Asmay
30/09/2016 08:05
Ik denk dat je daarin gelijk hebt. Persoonlijk vind ik zijn schilderwerk niet echt getuigen van de kunst van een grote meester.
30/09/2016 08:07
Haha, dat is een waar understatement! Hij bakte er inderdaad weinig van.
1
29/09/2016 11:56
mooi beschreven, wat een lijdensweg hebben zij afgelegd.
29/09/2016 12:09
Het waren inderdaad geen prettige levens.
1
28/09/2016 07:12
In hun korte leven schreven zij toch een aantal zeer indrukwekkende romans. Daarmee waren zij ook nog eens hun tijd ver vooruit, want vrouwelijke schrijfsters in de eerste helft van de 19e eeuw waren zeer dun gezaaid.
1
28/09/2016 07:07
Triest dat zij allemaal zo jong stierven.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert