De tragische levens van de zusters Brontë (1) hun geïsoleerde jeugd

Door Asmay gepubliceerd in Boeken en recensies

a18030b58e53875d7adf2d658fde24f1.jpgWie kent niet één van de boeken van de befaamde Brontë zusters? Of misschien een verfilming of tv-bewerking ervan? De Brontës, die leefden in het 19e eeuwse Engeland hadden het niet makkelijk; isolatie, ziekte, verlies van dierbaren en verdriet waren hun deel. Toch hebben zij, met slechts een paar romans, een indrukwekkend beeld van hun tijd weten te schilderen en daarmee een belangrijke literaire nalatenschap voor de onze weten achter te laten.

Rechts: Brontë zusters, geschilderd door hun broer Branwell (die zichzelf later heeft 'weggeschilderd').

Achtergrond van de Brontë zusters

De Brontë zusters werden geboren in het gezin van de arme, van oorsprong Ierse, predikant Patrick Brontë en zijn vrouw Maria Branwell. Het echtpaar kreeg in totaal zes kinderen: vijf dochters en één zoon. Het gezin kende echter veel ziekte en verlies.

Het zou tot 1820 duren, voordat vader Patrick eindelijk een vaste aanstelling kreeg in de kerk van de plaats Haworth, bij Keighley in Yorkshire. Hij zou er preken tot zijn dood in 1861.

bbaf366040439724d8e9f71d63539668_medium.Links: Kerk van Haworth, vanuit de pastorietuin (nu Brontë-museum).

In 1821 al stierf Maria, de moeder van het gezin aan waarschijnlijk de gevolgen van nier- of blaaskanker. Zij werd op het laatst van haar leven verzorgd door haar oudere zus, Elizabeth Branwell, die na haar dood besloot als huishoudster bij haar zwager in te trekken. Zij verzorgde het jonge gezin tot aan haar eigen dood in 1842. Elizabeth Branwell was echter een koele, afstandelijke vrouw, die wel zorg, maar weinig liefde toonde aan haar nichtjes en neef. De enige uitzondering hierop was misschien de jongste, Anne (van 17-1-1820), die amper anderhalf jaar oud was toen haar moeder stierf en die sindsdien bij haar tante op de kamer sliep.

Schoolopleiding van de Brontë zusters: Cowan Bridge School for Clergy's daughters

De oudste Brontë dochters werden in de zomer van 1824 naar de Cowan Bridge kostschool voor predikantendochters in Lancashire gestuurd voor hun verdere opleiding. Voor zijn dochters Maria (van 23-4-1813), Charlotte (van 21-4-1816) en Emily (van 30-7-1818) had predikant Brontë een loopbaan als gouvernante ingevuld. Voor tweede dochter Elizabeth (van 8-2-1814), die niet zo academisch was aangelegd, had de vader als toekomstige carrière die van huishoudster bedacht.

907d0a26cad2009c4b1a8ff632705ff1.jpgDe sanitaire condities op de school waren echter uitermate slecht en ongezond, helaas geen uitzondering in die tijd.

Links: Duitse prent van de 'scholing' van kinderen in de 19e eeuw.

Hoewel de ouders en voogden van de leerlingen voor hun opleiding en onderhoud betaalden, werd het geld niet of nauwelijks aan de meisjes besteed en leek het schoolregime op dat van een armoedig weeshuis. Het beschikbaar gestelde voedsel was onvoldoende, slecht van kwaliteit en vaak onvoldoende gekookt. Veel leerlingen aten weinig of helemaal niets en raakten al snel ondervoed. De kinderen sliepen, minstens met zijn tweeën in één bed, in koude en vochtige vertrekken. Discipline en straffen op de school waren rigoureus. Ook moesten de meisjes in (vaak te dunne) schooluniformen lopen, iets was vooral Charlotte vreselijk vond. Toen er in de winter 1824/1825 op de school buiktyfus uitbrak, stierf ongeveer een derde van het totaal aantal leerlingen in korte tijd aan deze ziekte.

De twee oudste dochters Brontë, Maria en Elizabeth, die nog herstellende waren van de mazelen toen zij aan hun opleiding startten, liepen al snel buiktyfus op en zeer waarschijnlijk ook een besmetting met tuberculose, de ziekte die hen beiden fataal zou worden. Beide meisjes stierven al na één jaar school, op de leeftijd van respectievelijk 12 en 11 jaar (in mei en juni 1825).

Charlotte en Emily werden onmiddellijk van school gehaald en kregen verder thuisles van hun vader en tante. Beiden hebben later echter altijd deze schoolperiode aangewezen als startpunt van hun slechte gezondheid en lichamelijke zwakke constitutie.

De getalenteerde Brontë kinderen

dc48ec08a3dcf5bd515cc47299245050_medium.De vier overgebleven kinderen van het gezin trokken de rest van hun jeugd vrijwel uitsluitend met elkaar op.

Rechts: door Branwell getekende kaart van Angria (omstreeks 1830).

Contact met leeftijdgenoten was er eigenlijk niet, omdat er geen van gelijke sociale stand in hun omgeving woonden; het arme predikantengezin had niet de sociale status om met de (lage) adel op te trekken, maar stond in rang weer (te) ver boven de gezinnen van de (land-) arbeiders.

Charlotte verzon samen met haar broer Patrick Branwell (van 26-6-1817) hele verhalen over het fictieve rijk Angria, terwijl Emily en Anne sagen en gedichten schreven over het fantasie-eiland Gondal, dat ergens in de noordelijke Grote Oceaan was gesitueerd. Allen zouden, net als overigens hun vader in het begin van zijn loopbaan, diverse gedichten schrijven. De drie meisjes zouden zelfs allemaal tenminste één roman publiceren. Toch werd zoon Branwell door het hele gezin geadoreerd en als meest getalenteerde van de familie beschouwd. Helaas verliepen geen van hun levens gelukkig en dat van Branwell nog wel het minst.

Broer Patrick Branwell Brontë

28996ffd372dba846ef51958f43a319f.jpgBranwell was, als enig zoon, alleen door zijn strenge vader geschoold, zonder veel contact met de buitenwereld. Getalenteerd in zowel schilderen als schrijven, besloot hij op latere leeftijd tot een carrière als schilder. Van zijn hand stammen de meeste van de getekende en geschilderde portretten van de Brontë zussen.

Links: zelfportret van Branwell Brontë.

Echter, het merendeel van zijn korte studietijd aan de Royal Academy of Arts besteedde Branwell aan drinken. Slecht voorbereid op het leven in een wereldse stad en wellicht geïntimideerd door grotere talenten dan dat van hemzelf, kon hij zich niet staande houden, noch in het academische leven noch daarbuiten.

De positie van privéleraar voor de zoon van Predikant Robinson, die zijn zus Anne voor hem wist te bemachtigen, was een (financiële) uitkomst voor hem. Even leken zijn kansen te keren; hij stopte met drinken en wijdde zich aan zijn opdracht. Amper drie jaar later werd Branwell echter door predikant Robinson de laan uitgesmeten; Branwell was een intieme verhouding met de predikantsvrouw, mevrouw Robinson, begonnen. Branwell kreeg een zeer slechte referentie van de predikant mee, waarmee hij geen andere soortgelijke positie meer kon verwerven. Toen korte tijd later predikant Robinson stierf en mevrouw Robinson geen enkel teken gaf de relatie met hem te willen vernieuwen, stortte Branwells wereld in. Mislukt op zowel zakelijk als amoureus vlak, raakte hij opnieuw aan de drank en nu ook aan de opiaten; Branwell raakte verslaafd aan het op opium gebaseerde destijds zeer populaire 'kalmeringsmiddel' Laudanum.

Branwells gezondheid verslechterde snel. Toen hij in de zomer van 1848 in zijn vaders huis plots ineen zakte, bleek hij in het laatste stadium van tuberculose te verkeren, hetgeen tot die tijd door drank en drugs was gemaskeerd. Hij stierf in september 1848, 31 jaar oud.

Invloed van broer Branwell op het werk van de Brontë zusters

De belevingswereld van de zusters Brontë was klein en afgeschermd. In hun dagelijkse leven waren zij vooral aangewezen op elkaar. Met name het aantal mannelijke rolmodellen in hun leven was beperkt; er waren in feite alleen hun vader, zijn hulppredikanten, leraren, eventuele werkgevers en hun losgeslagen broer. Hoewel Branwell door zijn zussen fel werd aangevallen en bekritiseerd op zijn gedrag (getuige een aantal bewaarde brieven van Charlotte), heeft ieder van hen (een deel van) zijn karakter gebruikt voor één van hun romanfiguren; hetzij romantisch, gepassioneerd, bewonderd en hoopgevend, hetzij afkeurend, verwerpelijk, boosaardig en bekritiseerd.

a4ae0d8e8860e295ee55c81f83d5059b.jpg625d444427c15df8342bd962e0a4eb2f.jpg2c65ef0100bc7125adbc69f3c374e8fc.jpg

De nagedachtenis aan Branwell is op deze wijze vereeuwigd in de romans van alle zusters Brontë. Zijn onverwachte dood schokte hen dan ook bijzonder.

Voor de publicaties van Charlotte, Emily en Anne Brontë: lees verder in deel 2.

 

ASMAY.

© 2013 Foto's: Wikimedia Commons.

 

Foto Rechts: Haworth Station.

0af838724013b00429e192a064cd2205_medium.Zie ook:

De-tragische-levens-van-de-zusters-Brontë-2-Charlotte-Emily-en-Anne

 

'A-Christmas-Carol'-zette-het-kerstfeest-weer-op-de-kaart

Charles-Dickens-sociaal-bevlogen-en-invloedrijk-schrijver

Jules-Verne-science-fiction-schrijver-avant-la-lettre

Lewis-Carroll-en-ruim-150-jaar-Alice-in-Wonderland

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
28/09/2016 06:26

Reacties (6) 

1
29/09/2016 19:06
Ik sluit me aan bij de reactie van Nescio.
2
29/09/2016 16:30
Wuthering Heights heb ik ooit gelezen voor mijn Engelse boekenlijst op school.
De song 'Wuthering Heights' van Kate Bush is trouwens ook niet slecht!
https://www.youtube.com/watch?v=BW3gKKiTvjs
1
29/09/2016 16:21
ik heb nog nooit iets van ze gelezen, ook heb ik nog nooit een verfilming gezien. Het boeit me minder dan hun werkelijke leven.
1
29/09/2016 11:49
mooie boeken, heb ik graag gelezen, mooi weergegeven hun leven.
1
28/09/2016 07:10
Bijzondere, maar (te) korte levens van deze interessante schrijfsters.
1
28/09/2016 07:06
Mooi artikel, Jane Eyre en Wuthering Heights waren vroeger mijn lievelingsboeken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert