Welk type ben jij: ochtendmens of avondmens?

Door Robin93 gepubliceerd in Gezondheid en fitness

cd73719f2a447518a995805b3ce43a1b_medium.Waar de één direct uit bed springt als de wekker afgaat, draait de ander zich nog minstens drie keer om. Waar de één vrolijk fluitend aan de vroege ontbijttafel zit, komt de ander pas tegen lunchtijd een beetje bij.

Hoe komt dit nu? Waarom hebben mensen zulke verschillende manieren om de dag mee te beginnen? En - daaruit voortvloeiend - zulke verschillende humeuren?

Onze biologische klok

Het heeft alles te maken met onze zogenaamde biologische of inwendige klok. Dit is natuurlijk geen echte klok die ergens in ons lijf zit, maar een inwendig aangeboren ritme dat er voor zorgt dat alle lichamelijke functies met een bepaalde regelmaat plaatsvinden. Deze inwendige klok bepaalt onder meer ons ritme voor slapen en waken en daarmee dus ook op welk moment van de dag je lijf wakker wordt of je geest zich wakker voelt.

261738bbdac066585fb13078bc349608_medium.Onze biologische klok heeft – net als een aardse dag – een cyclus van ongeveer 24 uur. Hierin kunnen je lichaamstemperatuur, hartslag en bloeddruk variëren. Ook wisselen hormonen in het bloed - zoals bijvoorbeeld het slaaphormoon melatonine en het waakhormoon adrenaline - elkaar in deze periode in hoeveelheid af. Nu loopt de inwendige klok van alle mensen niet synchroon met elkaar. Dat komt omdat die klok niet bij iedereen even snel loopt. Hierdoor kunnen we drie groepen onderscheiden:

  • ochtendmensen,

  • avondmensen,

  • middagmensen.

Vroege vogels, nachtbrakers en middagmensen

Maakt het wat uit of je tot de ene of e andere groep behoord? Ja, eigenlijk wel. Het beïnvloedt namelijk je prestaties, zowel die op het mentale als op het fysieke vlak. Zo hebben onderzoekers van de Britse University of Birmingham gedurende een periode een groep van meer dan 120 atleten onderzocht op hun dag- en nachtritme en hun prestaties. Het bleek dat beide sterk aan elkaar waren gerelateerd.

75245498aaf9514e6590443e20729afe_medium.Vroege vogels

Wanneer je biologische klok wat sneller loopt, dan is je dagelijkse cyclus korter dan 24 uur. Je zult 's ochtends eerder wakker zijn en 's avonds eerder moe naar bed gaan. Je bent dan wat men noemt: een ochtendmens. Vroege vogels presteren over het algemeen het best – zowel mentaal als fysiek - rond twaalf uur 's middags.

Nachtbrakers

a67f50e0c37f28e0f96afc4433c7c1b1_medium.Wanneer je inwendige klok langzamer loopt, dan heb je voor je dagelijkse cyclus meer tijd nodig dan 24 uur. Je zult 's ochtends nog in je slaapritme zitten, maar 's avonds juist op je best zijn; een wat men noemt avondmens. Nachtbrakers hebben een groot deel van de dag nodig om helemaal wakker te worden en dat is te zien aan het tijdstip waarop in het algemeen hun mentale en fysieke piek ligt, namelijk acht uur 's avonds.

Middagmensen

De meeste mensen zitten wat hun biologische cyclus betreft hier meer tussenin. Voor het gemak noemen we deze groep de middagmensen. Middagmensen zweven een beetje tussen de beide extremen van de vroege vogels en de nachtbrakers door. Gemiddeld ligt hun top voor mentale en fysieke activiteiten rond drie uur 's middags.

Gebruik maken van eigen toptijd

05e961a9769d34bb44ea28b30678c5a2_medium.Kun je hier wat mee? Gedeeltelijk wel; als je zelf je sporttijden, werkzaamheden en andere activiteiten kunt invullen, dan kun je (en zal je waarschijnlijk al) je eigen favoriete dagdeel hiervoor kiezen. Zo kun je als ochtendmens proberen je grootste klussen zo veel mogelijk voor het middaguur af te werken. Een avondmens kan met dingen zoals bijvoorbeeld het invullen van de belastingaangifte of het maken van huiswerk beter wachten tot de avond, want dan zal hij of zij een stuk frisser tegen de zaken aankijken.

Echter, de maatschappij heeft geen boodschap aan iemands persoonlijke toptijd voor school, studie, sport of werk. Examens vinden meest in de ochtend en de middag plaats, het meeste werk eveneens. Ook belangrijke sportwedstrijden vinden niet altijd plaats op de toptijd van de betreffende sportlieden; men moet zich dan toch koste wat het kost aanpassen aan het afgesproken tijdstip van de wedstrijd en hopen dat het goed komt!

Dagritme en daglicht

ce0d4709dcd8925eb9961df8f1ac9e5c_medium.De biologische klok regelt ons dagritme vooral naar de aanwezigheid van daglicht. Onder de invloed van zonlicht wordt onze klok elke dag opnieuw weer aan het begin van de 24 uur-cyclus gezet. Toch kun je de timing beïnvloeden; zowel daglicht als kunstlicht is namelijk in staat onze inwendige klok te verzetten. Zou je een avondmens 's morgens steeds in het volle daglicht zetten, dan schuift zijn of haar dagritme meer en meer in de richting van een ochtendmens. Stel je een ochtendmens elke avond lang aan kunstmatig licht bloot, gebeurt het omgekeerde; hij of zij schuift steeds meer in het ritme van een avondmens.

Ons dagritme kan echter ook door andere oorzaken ernstig ontregeld raken, bijvoorbeeld door het in ploegendienst moeten werken of door verre vliegreizen te maken (jetlag). Een op het oog simpele verandering – die van zomertijd naar wintertijd en vice versa – kan echter bij sommige mensen het dagritme ook al een aantal dagen in de war schoppen.

Dagritme en de persoonlijkheid

Maar ben je beter af als ochtendmens of juist als avondmens? Wetenschappers aan de Spaanse Universitat de Barcelona hebben hier onderzoek naar gedaan. Zij vergeleken gedurende een periode diverse persoonlijkheidsaspecten van ochtendmensen en avondmensen om te zien of er daadwerkelijke verschillen bestonden. En jawel, die bestaan er zeker!

De wetenschappers ontdekten bijvoorbeeld dat ochtendmensen vasthoudender waren en beter bestand leken te zijn tegen moeheid in het algemeen en frustraties en problemen in het bijzonder. Hierdoor hadden zij minder last van angsten en 2cfc7f74c080267dca11d1202d6e2309_medium.depressies en waren ze minder gevoelig voor drugs- en alcoholverslavingen dan de typische avondmensen.

Bij de groep avondmensen vond men ook opvallende kenmerken. Zo waren de avondmensen duidelijk creatiever, extravaganter en temperamentvoller. Zij waren ook impulsiever en vaker op zoek naar nieuwe ervaringen en het onbekende dan de (behoudende) ochtendmensen.

Wel kunnen avondmensen vaker aan chronisch slaaptekort, slapeloosheid en ADHD lijden, hetgeen te maken kan hebben met de dwang van het maatschappelijke ritme waardoor avondmensen toch altijd vroeg moeten opstaan voor school of werk.

Dag- en nachtritme voortbrengsel van de evolutie?

2649cef2fda0f30e8f15378ec9fb760b_medium.Volgens diverse wetenschappers zouden die mogelijk verschillende dagritmen bij mensen voortkomen uit de evolutie. Aan de Amerikaanse University of Chicago denkt men dat nachtbrakers een relatief nieuw evolutionair fenomeen zijn. Omdat men zich vroeger 's avonds en 's nachts steeds beter leerde beschermen tegen nachtelijk onheil, bleef er tijd over voor andere, vooral sociale activiteiten. Eén bekend resultaat hiervan zou zijn, dat nachtbrakers meer nakomelingen zouden produceren dan vroege vogels.

Een andere verklaring voor dit evolutionaire verschijnsel zou echter kunnen zijn, dat het waarschijnlijk ooit voor de mens erg voordelig was om beide in zijn stam of clan te hebben. Hierdoor kon namelijk de veiligheid van de familie, groep, bevolking beter worden gegarandeerd omdat zowel de ochtend- als de avondmensen beter/langer konden worden ingezet als wachtpost of bewaker. Zo kon er letterlijk van de vroege ochtend tot de late avond een oogje in het zeil worden gehouden.

 

Copyright: Robin93.

ccab641cd3e8727c9ac68ad49e7297a3_medium.(2016) Foto's: Office.microsoft.com.

 

Zie voor andere artikelen bijvoorbeeld ook:

Een-krachtpatser-van-nature-hoe-word-je-dat?

Grootste-wens?-Mischien-egoistisch-maar-een-baan

Vragenlijst-en-kennismaking-met-Robin93

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

24/09/2016 08:06

Reacties (14) 

1
24/09/2016 16:14
Ik ben een nachtmens. Waarom? Omdat ik dan zo heerlijk slapend kan genieten van mijn nachtrust. Daarom!
1
24/09/2016 11:29
Ik kon vroeger gemakkelijk lang doorgaan, ging meestal pas na 12 uur naar bed. Ergens is er nu iets veranderd. Ik ben steeds vroeger wakker maar slaap alleen tussen 11 en 12 en in mijn weekenden ook nog wel later. Toch ben ik dan wel weer om een uur of zeven wakker. Ik heb het gevoel dat de grootste verandering hormonaal is, sinds de overgang heb ik hier last van. Er zijn tijden geweest dat ik wel eens een hele nacht wakker bleef. Maar of ik tegenwoordig echt een ochtendmens ben?
1
24/09/2016 12:15
Ik hoor dat meer. Je slaapritme schijn inderdaad te veranderen met je leeftijd.
1
tegen Robin93
24/09/2016 16:12
Tja ouderdom schijnt met gebreken te komen,
2
24/09/2016 09:18
Een déjà lu..... dit artikel had ik al eens eerder gelezen en op gereageerd.

Ik ben niet in te delen als ochtend- of avondmens, ik ben het allebei.
Ik loop 5x per week hard, lange afstanden, en ik presteer even goed als ik 's ochtends om half 5 loop, overdag (mits het niet te warm is) of 's avonds na zonsondergang. Als ik de volgende dag niet heb gepland om 's ochtends vroeg te lopen, kijk ik vaak tot diep in de nacht films. Ik heb geen moeite met vroeg opstaan of laat gaan slapen, alhoewel ik er wel voor zorg dat ik voldoende rust neem per dag. Ik heb daarbij wel het vo...
1
24/09/2016 11:01
Déjà vu klopt. Ik ben zo'n beetje al mijn artikelen over aan het zetten.
Dat is best veel slaap: 10-12 uur, ongeacht het sporten en de al dan niet gevorderde leeftijd. Misschien doet de hitte en vochtigheid van je woonplaats er ook aan mee?
1
24/09/2016 11:52
Déjà lu in dit geval, reeds gelezen.
Van de tropische hitte en vochtigheid heb ik gelukkig geen last. We hebben zelfs geen airco in ons huis. Nee, dat extra slapen is een bewuste keuze omdat het zoals opgemerkt een sneller herstel van het intensieve sporten bevordert, wat wetenschappelijk bewezen is. Daarnaast is een juist voedingspatroon van belang. Ook let ik op de bio-feedback die mijn Suunto Ambit 3 sporthorloge me achteraf geeft, zoals mijn rusthartslag die normaal rond de 46 slagen per minuut ligt.
http://www.prorun.nl/training/32019/herstellen-na-een-training
1
24/09/2016 12:16
Sorry, mijn Frans is niet zo sterk.
1
24/09/2016 12:17
Bij mij ook niet, ik heb het via Google translate moeten opzoeken :)
1
24/09/2016 08:52
Grappig hoe het een en ander evolutionair kan zijn ontstaan. Als type pas ik niet zo goed in deze driedeling. Ik ben meer het zogenaamde dagtype: vroeg op en laat naar bed.
1
24/09/2016 08:40
Interessant om te lezen hoe die verschillen waarschijnlijk zijn ontstaan. Zelf ben ik meer een ochtendmens; ik vind de ochtend het mooiste deel van de dag.
24/09/2016 08:54
Gek, dat vind ik - als nachtbraker - juist van de avond.
1
24/09/2016 08:37
Leuk artikel! Ik ben meer het type van de gulden middenweg: de middagmens.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert