Amerikaanse cultfilm: Blade Runner

Door Robin93 gepubliceerd in Film en entertainment

2eae4b8500cf014c9dbb8db240d821be_medium.Eén van mijn favoriete scifi-films is en blijft toch wel Blade Runner. De film stamt al uit 1982. Toch heeft de rolprent nog niets van zijn impact verloren. Saillant detail: de film speelt zich af in de toekomst op aarde en wel in november 2019; dat is voor ons geen toekomst meer, maar (bijna) heden.

Blade Runner, het script

Het verhaal is gebaseerd op het boek “Do Androids dream of Electric Sheep?” uit 1968 van de bekende scifi-schrijver Philip K. Dick. Het script van de film werd in eerste instantie geschreven door Hampton Fancher eind jaren 1970. Later stopte Fancher zijn samenwerking met de film en werd het script verder bewerkt door David Peoples. De film laat een somber beeld zien van een toekomstige maatschappij. Alle technologische uitvindingen hebben de mens in de toekomst echter geen Utopia (zeer gewenste, bijna perfecte samenleving), maar een Dystopia (ongezonde, onwenselijke en onveilige samenleving) gebracht.

Blade Runner, de sfeer in en rond de film

Blade Runner is opgenomen in de typische stijl van de film noir (uit de jaren 1940, 1950 en begin 1960). Films in deze stijl werden meestal opgenomen in zwart-wit en de verhaallijn werd vaak gekarakteriseerd door  gedoemde helden/antihelden, cynische agenten of detectives en supersexy femme fatales. Ook Blade Runner bevat deze kenmerken. De stijl van de film wordt neo noir genoemd, ter onderscheiding van de circa 40 jaar oudere stijl film noir. Om de duistere aard van de film goed te benadrukken, zijn alle scènes ’s avonds en ’s nachts opgenomen en spelen zich buiten vrijwel constant in de regen af - wat de somberheid, groezeligheid en hopeloosheid van het stadse leven nog eens benadrukt.

76f3ff9785838539f6135cd58188cea7_medium.

Het had behoorlijk wat voeten in de aarde voordat er sprake was van een film. Het sombere verhaal van Blade Runner schrok financiers aanvankelijk af. Toen er eindelijk geldschieters (o.a. Warner Bros.) in zicht kwamen, kon de film met een gering budget toch in productie gaan. Regisseur en bezetting werden aangetrokken en men begon met de decors.

b56e780139514418a849de2ae500fea6_medium.

Regisseur Ridley Scott (toen vooral bekend van Alien) stond er echter om bekend dat hij – behalve een fenomenaal regisseur – ook een perfectionist was en altijd veel film gebruikt; soms wel 35 takes van 1 scène. Hierdoor duurden de opnames langer dan gepland en werd ook het budget fors overschreden. De geldschieters begonnen zich hierdoor intensief met de opnames te bemoeien hetgeen de sfeer niet ten goede kwam. Bekend is bijvoorbeeld dat hoofdrolspeler Harrison Ford het beslist niet naar zijn zin had tijdens de opnamen; buiten zijn eigen scènes vertoonde hij zich nauwelijks op de set. Die tegenzin maakten het hem echter wel heel makkelijk om het karakter van een zich nergens thuis voelende Rick Deckard neer te zetten. Ford had ook moeite met de (later door Warner Bros geëiste) ‘voice over’, maar zijn contract verplichtte hem de teksten in te spreken.

Blade Runner, het verhaal

39adfd8b04f9a13d7ed8dc9770267c6f_medium.De film toont een duister Los Angeles in november 2019. De geavanceerde technologie heeft onder meer de perfecte robot voortgebracht. De genetisch gemanipuleerde organische robots of beter gezegd androïdes zijn zo goed naar het evenbeeld van de mens gemaakt dat zij er niet of nauwelijks meer van te onderscheiden zijn. De androïdes worden replicants genoemd en zijn de producten van de oppermachtige Tyrell Corporation. Na enkele incidenten in het verleden met op eigen gezag opererende replicants zijn zij inmiddels op aarde verboden. De replicants worden sindsdien uitsluitend op buitenaardse kolonies ingezet voor zwaar, gevaarlijk of geestdodend werk of als plezierobject. Replicants die de ban trotseren en toch naar de aarde terugkeren, worden door speciale eenheden van de politie opgejaagd en neergeschoten. De agenten van deze speciale eenheden heten ‘Blade Runners’, het neerschieten van een replicant wordt ‘pensionering’ genoemd.

De plot start met de illegale terugkeer naar de aarde van 6 intelligente replicants van de meest geavanceerde serie NEXUS6.

Bij een poging om de Tyrell Corporation binnen te dringen, zijn 2 ervan omgekomen. Voor het vinden en ‘pensioneren’ van de overige 4 – Roy Batty, Pris Stratton, Zhora Salome en Leon Kowalski – wordt ex-Blade Runner Rick Deckard ingeschakeld. Deckard  had eerder met een burnout ontslag genomen bij de politie, maar wordt nu min of meer gedwongen opnieuw op jacht te gaan.

dc51ff52623e99c9f9be64530dfaba73_medium.Bij zijn bezoek aan Dr Tyrell, wetenschapper en oprichter van de Tyrell Corporation, ontmoet Deckard diens mooie assistente Rachael en wordt op haar verliefd.

Links: Rachael.

Zij is echter een illegaal door Tyrell op aarde gehouden prototype replicant die niet weet dat zij een replicant is. Deckard gaat op zoek naar de voortvluchtigen, maar vraagt zich voortdurend af welk motief deze zeer intelligente en oersterke replicants  hebben om op aarde terug te keren en dus hun uitschakeling te riskeren.

Blade Runner, de bezetting

d247d90b9dc873b2c363de895dcbc131_medium.Voor de bezetting werd een combinatie van bekende en onbekende acteurs en actrices aangetrokken.

Links: Deckard en Gaff.

Voor de rol van Deckard stonden overigens vele namen op de wenslijst, o.a. Robert Mitchum, Dustin Hoffman, Gene Hackman, Tommy Lee Jones en Robert De Niro. Het werd uiteindelijk Harrison Ford die destijds al bekend was door zijn rollen in Star Wars en Indiana Jones. Ook voor de andere rollen waren vele gegadigden. De enige acteur die geen auditie hoefde te doen, geen eens een ontmoeting had met de regisseur, maar louter op eerdere (Nederlandse) films werd uitverkoren, was Rutger Hauer. Schrijver Philip K. Dick noemde Hauer na het zien van de film de sublieme vertolker van de kille, gewelddadige, maar ook bedachtzame replicant Roy Batty; een mooier compliment kun je eigenlijk niet krijgen.

Rolverdeling:

  • Rick Deckard – Harrison Ford 67a9c5f49c9ba0f4a1f056b3d6406afe_medium.
  • Roy Batty – Rutger Hauer (zie foto rechts)
  • Rachael – Sean Young
  • Dr Eldon Tyrell – Joe Turkel
  • J.F. Sebastian – William Sanderson
  • Pris Stratton - Darryl Hannah
  • Zhora Salome – Joanne Cassidy
  • Leon Kowalski – Brion James
  • Dave Holden – Morgan Paull
  • Captain Harry Bryant – M. Emmett Walsh
  • Gaff – Edward James Olmos
  • Hannibal Chew – James Hong
  • Taffey Lewis – Hy Pyke

Regisseur: Ridley Scott.

Blade Runner, de muziek

De muziek van de film is bijzonder bepalend voor de sfeer en het verhaal. Voor de muziek tekende Vangelis, Grieks componist, muzikant en multi-instrumentalist, op meesterlijke wijze.

Blade Runner en de zeven versies van de film

2626e5e719e7ee73004e6ad4f7c6328f_medium.Regisseur Ridley Scott had geheel andere ideeën voor de film dan de financiers.

Links: Zhora.

Vooral geldschieter Warner Bros vond zijn artistieke kijk maar niets en keek alleen naar de commerciële kant: hoe kun je de film aanpassen om toch zoveel mogelijk bioscoopbezoekers te trekken? Toen de opnamen klaar waren, maakten zij dan ook onmiddellijk gebruik van hun recht om de film te bewerken. Uiteindelijk resulteerde dit in zeven verschillende versies van de film voor verschillende markten. Zo zijn er onder andere versies met een ‘voice over’ en versies zonder, een eerste (1992) en een tweede (2007) ‘director’s cut’ (versie van de regisseur), een bioscoopversie en een videoversie.

Blade Runner, een flop en een top

0af88009381ad65b74048adf52aa46e5_medium.De film had zijn première op 25 juni 1982.

Links: Roy en Pris.

Heel ongelukkig waren die zomer ook de premières van twee andere scifi-kaskrakers: de ‘feel good’ film E.T. the Extra Terrestrial en het Star Trek-vervolg Star Trek II: The Wrath of Khan. Blade Runner werd door het succes van deze twee totaal ondergesneeuwd en kreeg nauwelijks kijkers.  Opbrengsten bleven laag, de film was een flop en werd daardoor als één van de eerste uitgebracht op video. Dit bleek een schot in de roos, want thuis films kijken werd in de jaren 1980 een rage.  Blade Runner werd hierdoor alsnog een succes. Door de video- en later de dvd-opbrengsten bracht de film uiteindelijk nog genoeg op om winst te maken.

Blade Runner, een cultfilm

9a1f3eacdc242795459f48eeb51e9a17_medium.Hoewel de film in de Noord-Amerikaanse bioscopen aanvankelijk geen succes was, werd de film internationaal wel een hit en verwierf al snel een eigen schare fans. De donkere stijl van de film werd een voorbeeld waaraan vele latere scifi-films, anime, videogames, videoclips en tv-programma’s zich wilden spiegelen. Een aantal succesvolle Amerikaanse regisseurs en producers van nu claimen hun succes zelfs al zijnde sterk beïnvloed en geleid door Blade Runner. Intussen heeft de film al vele internationale filmprijzen mogen ontvangen en staat te boek als een gelaagde, diep bewogen film. Blade Runner is een echte scifi-klassieker geworden.

 

Copyright: Robin93. c87dbc01a0e9e134b8d49d4912bd860a_medium.

(2016) Foto's: Warnerbros.com.

 

Zie voor andere artikelen bijvoorbeeld ook:

Amerikaanse-cultfilm-From-Dusk-till-Dawn

Slimme-robot-verovert-de-wereld

Minecraft-game-maakt-ontwerper-miljardair

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

https://robin93artikelen.wordpress.com/star-trek/

21/09/2016 07:49

Reacties (8) 

1
21/09/2016 08:19
Ik heb het boek eerder gelezen dan ik de film heb gezien, Was van beide erg onder de indruk. Een mooie lijst acteurs trouwens. Edward James Olmos en Daryl Hannah, zijn naast Rutger Hauer en Harrison Ford ook niet de minsten.
2
21/09/2016 08:06
Mooie, maar ook sombere film. In mijn herinnering was het altijd DE film van Rutger Hauer. Pas later zag ik dat het eigenlijk een vehikel was voor hoofdrolspeler Harrison Ford, maar die had destijds op mij blijkbaar minder indruk gemaakt.
1
tegen Asmay
21/09/2016 08:16
Dat had ik nou ook. Al ben ik later wel erg fan van Harrison Ford geworden. Ook dankzij Bladerunner.
21/09/2016 13:37
Gek eigenlijk toch? Want Harrison Ford was door de hele film veel meer in beeld dan Rutger Hauer (die had eigenlijk maar een paar flinke scènes). Dat witte hoofd van Hauer maakte een onuitwisbare indruk blijkbaar.
1
tegen Asmay
21/09/2016 16:09
Het was wel Floris natuurlijk :)
22/09/2016 07:23
Haha! Ja, dat heeft misschien wel een beetje geholpen.
1
21/09/2016 08:03
Ik vond de film vooral qua cinematografie heel indrukwekkend. Geen vrolijk toekomstbeeld.
1
21/09/2016 08:02
Bizarre film, maar wel één die nog lang op je netvlies blijft staan.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert