Marie Tussaud, de Madame van het wassenbeeldenmuseum

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

1391c13abf32c4f478c745367148862c_medium.Op 1 december 1761 zag Anna Maria Grosholtz in Straatsburg, Frankrijk het levenslicht. De naam zegt u waarschijnlijk nog niets, maar dit kleine meisje zou, na een bewogen leven, uitgroeien tot Madame Marie Tussaud. U weet wel, die van het wassenbeeldenmuseum.

Rechts: Marie Tussaud, op 32-jarige leeftijd.

Wie had gedacht, dat meer dan 250 jaar na haar geboorte haar nalatenschap, het wassenbeeldenmuseum, nog steeds succesvol voortleeft en inmiddels een begrip is geworden als toeristische attractie. (Voor het gemak van het verhaal noem ik haar maar gelijk Madame Tussaud, hoewel het nog even zou duren voor zij met François Tussaud in het huwelijk trad.)

Jonge jaren van Madame Tussaud

Twee maanden voor haar geboorte kwam haar vader, Joseph Grosholtz, om het leven in één van de vele oorlogen van die tijd (namelijk de Derde Silezische oorlog). Haar moeder, Anne-Marie Walder, bleef alleen met haar dochter achter. Al gauw vertrok zij met het kind naar Bern, waar zij als huishoudster in dienst trad van Dr. Philippe Curtius. Curtius was arts, maar maakte tevens wassen beelden. Hij gebruikte zijn talent hierin voornamelijk om anatomische voorbeelden van was te maken, die hij dan weer kon gebruiken tijdens zijn anatomische lessen. Later begon hij met het maken van wasportretten.

Madame Tussaud naar Parijs

84a612cb96695ed8172228dccd719546.jpgIn 1765 vertrok Curtius naar Parijs, waar de dokter een tentoonstelling van wasportretten (Cabinet de portraits en cire) wilde openen. In datzelfde jaar maakte Curtius een wasportret van Madame du Barry, de laatste minnares van koning Lodewijk 15e. Het is het oudste, nog bestaande, wasportret uit de collectie van Curtius (en later van Madame Tussaud).

Rechts: Madame du Barry.

Een jaar later voegde de kleine Marie en haar moeder zich weer bij Curtius in Parijs.

Succesvolle wasportretten- tentoonstelling voor Curtius

0d6cafbfa4246c532d63d7439b0e4e8d.jpgIn 1770 opende Curtius dan eindelijk zijn eerste tentoonstelling. Het was een groot succes. Grote menigten kwamen op de wasportretten van bekende en minder bekende mensen af. In 1776 verhuisde de tentoonstelling naar het ruime Palais-Royal, in de rue Saint-Honoré te Parijs.

Links: Voltaire.

De kleine Marie was dol op haar 'oom' Curtius en hielp hem graag bij het maken van zijn wassen sculpturen. Toen Curtius zag hoe getalenteerd Marie was, leerde hij haar al snel de fijne kneepjes van het vak.

In 1777 maakte Marie haar eerste eigen wasportret van niemand minder dan Voltaire, de befaamde schrijver, geschiedkundige, filosoof en prominent voortrekker van de Franse Verlichting.

In 1782 opende Curtius een tweede wastentoonstelling, genaamd 'Hol van de grote dieven' (Caverne des grands Voleurs); het zou een voorloper zijn van de latere 'Kamer der verschrikkingen' aan de Boulevard du Temple.

Madame Tussaud en de Franse koninklijke familie

Vanaf 1780 tot aan de Franse Revolutie van 1789 maakte Marie nog vele wasportretten van bekende en beroemde mensen uit die tijd. Ook de koninklijke familie was gecharmeerd van haar werk. Marie werd meermalen uitgenodigd op Versailles.

871e1053e5b9f481486e1b6fd4f40bfe.jpga4129ee040112cb57be7f708d8e55a6d.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Links: Koningin Marie-Antoinette met drie van haar kinderen. Rechts: Koning Lodewijk XVI.

Naar eigen zeggen bracht zij veel tijd door aan het Franse hof, omdat zij prinses Elisabeth, de zuster van Lodewijk XVI, de kunst van het votief-maken bijbracht (vaak kostbaar schilder- of beeldhouwwerkje, opgedragen aan God en geschonken aan de kerk).

Madame Tussaud en de Franse Revolutie

In juli 1789 veranderde het leven in Frankrijk; de volksopstand, die ontaardde in de Franse Revolutie, brak uit. In 1793, tijdens het zogenaamde Schrikbewind, werd Marie gearresteerd, vermoedelijk vanwege haar connecties met de Franse adel en koninklijke familie. Tegelijk met haar werd ook Joséphine de Beauharnais gearresteerd, die later zou huwen met Napoleon.

72c1ac6f46f3e5bde5eab13ca82a510e_medium.cade9271b780eeeb7d27a1f4fe129eff_medium.

 

 

 

 

 

Links: Bestorming van de Bastille (14 juli 1789). Rechts: Bestorming van het Palais des Tuileries (10 augustus 1792).

Marie werd klaargemaakt voor de guillotine; haar haar werd afgeschoren, zij was klaar voor het transport. Net op tijd zorgde acteur, schrijver en revolutionair Jean-Marie Collot d'Herbois, uit sympathie en piëteit met haar mentor Curtius, voor genade. Vanaf die tijd werd Marie juist door het revolutionaire bewind ingezet om wassen dodenmaskers te maken van de illustere slachtoffers van de guillotine, zoals koning Lodewijk XVI en koningin Marie-Antoinette, die dan al joelend door de straten werden gedragen. Echter, zij maakte ook de dodenmaskers van de vermoorde revolutionairen Marat en Robespierre.

Madame Tussauds privéleven

In 1794 stierf haar mentor en beschermer, 'oom' Curtius. Hij liet haar zijn volledige wassen collectie na. Een jaar later huwde Marie met François Tussaud. Het paar kreeg twee zoons, Joseph en François. Of het een gelukkig huwelijk was, vermelden de annalen niet; feit is dat de twee in totaal maar zeven jaar samen waren.

Madame Tussaud naar Groot-Brittannië

be64a0e0b7a0b598e552cdd4f3f7b924_medium.In 1802 vertrok Marie namelijk met haar toen vier-jarige, oudste zoon Joseph naar Groot-Brittannië. De jongste zoon bleef bij zijn vader achter. Marie had een uitnodiging ontvangen van Paul Philidor om een deel van haar collectie wasportretten en beelden ten toon te stellen in zijn Lyceum Theatre in London. Philidor maakte destijds furore met zijn magische lantaarn-voorstellingen.

Door het uitbreken van de eerste Napoleontische oorlog tussen Groot-Brittannië en Frankrijk kon Marie niet meer naar huis terugkeren. In plaats daarvan trok zij met haar zoon en haar collectie door heel Groot-Brittannië en Ierland om zo aan de kost te komen.

0be5c066c41308c6bfc97dc87638ec1e_medium.

Het zou duren tot 1822 voor haar jongste zoon, François, zich bij haar in Engeland kon voegen. De Tussauds hebben Groot-Brittannië niet meer verlaten.

Madame Tussaud en een permanente expositie in Londen

3c37990b0615474e1d68064d4b0ad9b3.jpgIn 1835 kreeg Marie in Baker Street, Londen, de beschikking over de bovenste verdieping van de 'Baker Street Bazaar', waardoor zij kon stoppen met het te zwaar wordende rondreizen. Hier richtte zij een permanente expositie van haar wasportretten en wassen beelden in.

Madame Tussauds laatste jaren

In 1838 schreef Marie haar memoires (Madame Tussaud's memoirs and reminiscences of France), waarin zij vertelt over haar bijzondere contacten met de Franse koninklijke familie en met de beruchte leiders van de latere Franse Revolutie. In 1842 maakte Marie haar eigen wasportret, waarvan kopieën nu nog te zien zijn bij de ingang van elke Madame Tussaud-vestiging. Sommige van de door Marie Tussaud gemaakte wassen portretten en beelden bestaan nog steeds. Op 16 april 1850 overleed Marie Tussaud, 88 jaar oud, in haar slaap.

Tot slot

De nalatenschap van Madame Tussaud is in twee eeuwen tijd uitgegroeid tot een toeristische attractie, met diverse vestigingen over de hele wereld (V.S., Australië, Indonesië, China, Thailand en Japan).

1a568a60d8f9bb62eb077565128f3f66_medium.c901510bd73c6c93afb7efac0c6bf2c2_medium.

 

 

 

 

 

Links: Madame Tussauds in Londen. Rechts: Madame Tussauds in Berlijn.

Behalve in Londen is er in Europa een Madame Tussauds Wassenbeeldenmuseum te vinden in Amsterdam, Berlijn, Blackpool en Wenen. In elk land zijn, naast die van internationaal bekende of beroemde personen, de wassen beelden te vinden van nationaal bekende individuen.

dbba82a21da383831eb98decd86b8b9a_medium.c6976bb29cdca0316631839c78781ae4_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Linksboven: Madame Tussauds in Amsterdam. Rechts: Rembrandt van Rijn, eveneens in Amsterdam.

Zo ook in de Nederlandse vestiging in Amsterdam, waar je beelden van leden van de koninklijke familie aantreft, naast politici, zangers, voetballers en topmodellen. Blijft interessant om eens te bekijken!

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay en Wikimedia Commons.

 

2caf391258a85a00c3d98fac0e38d8ba.jpgZie ook:

Auguste-Rodin-modern-denker-en-inspirerend-kunstenaar

Claude-Monet-impressionist-van-het-eerste-uur

Gustav-Klimt-meester-van-de-Gouden-Jugendstil

Jane-Austen-tegelijk-klassiek-en-modern-maar-vooral-tijdloos

Of van collega-schrijfster ZiaRia:

Marie-Antoinette-en-het-schandaal-van-het-diamanten-halssnoer

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

14/09/2016 14:45

Reacties (4) 

1
14/09/2016 15:16
Interessante vrouw. Ze heeft toch ook een veelbewogen leven gehad, als ik dit zo even lees.
1
14/09/2016 15:11
Zo knap, al die wassen beelden! Ooit in Tivoli, Kopenhagen, geweest. Was toen ook zeer onder de indruk weet ik nog wel.
1
14/09/2016 15:04
Ergens halverwege de jaren 80 heb ik die in Londen bezocht. Erg indrukwekkend.
1
14/09/2016 15:02
Altijd mooi om te bezoeken, in binnen- of buitenland.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert