De rekbaarheid van vrije meningsuiting

Door Asmay gepubliceerd in Nieuws en politiek

Het was ooit een zeer interessante schrijfopdracht van collega-schrijfster Lucifall: "We zijn vrij te schrijven over wat we willen, maar hoever mogen we gaan?" Tegelijk een moreel dilemma; waar ligt inderdaad de grens van het toelaatbare voor publicatie op het internet in het algemeen en op de schrijverssites, zoals Plazilla en Tallsay in het bijzonder?

Vrijheid van meningsuiting

Ons recht op vrijheid van meningsuiting ligt verankerd in artikel 7 van de Nederlandse Grondwet. Het betekent simpelweg, dat iedereen het recht heeft gedachten en/of gevoelens te openbaren. Daar is geen voorafgaand verlof voor nodig, sterker nog: dergelijke openbaringen mogen niet (vooraf) door iets of iemand worden gecensureerd.

Mag iedereen dan maar alles zeggen en schrijven, wat men denkt of vindt? Nee, dat mag nu ook weer niet. Men moet bij gebruik van het recht van vrije meningsuiting wel degelijk rekening houden met de overige wettelijke bepalingen, die men moet respecteren. Hierdoor dienen andere personen gevrijwaard te blijven van kwetsende en grievende aantijgingen aan hun adres. Onder deze andere te respecteren wettelijke bepalingen behoort in de eerste en zeker niet in de laatste plaats: het Discriminatieverbod, hetgeen toevallig wel artikel 1 van de Nederlandse Grondwet vormt.

60a0ab9b71295e0118d7a1ce394118a4_medium.Verbod op discriminatie

In het discriminatieverbod, waarmee de Nederlandse Grondwet dus in feite begint, wordt bepaald, dat iedereen in Nederland in gelijke gevallen gelijk moet worden behandeld. Men mag bijvoorbeeld mensen beslist niet onderscheidend behandelen in woord of daad, naar ras, geslacht, geloof of (politieke) levensovertuiging. Dit gelijkheidsprincipe is in feite de wettelijke basis voor de democratische waarden en normen van een democratische samenleving.

Vrijheid van godsdienst en levensovertuiging

Daarnaast hebben we nog een ander artikel in de Nederlandse Grondwet, die alle burgers moet verzekeren van een ongestoord recht, namelijk artikel 6: vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. Dit artikel houdt in, dat iedereen vrij is in de keuze van zijn of haar godsdienst en/of levensovertuiging en deze als zodanig alleen of met anderen mag belijden. Echter, uit het eerste lid van artikel 6 blijkt tegelijk de begrenzing hiervan:

Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.

Deze beperking houdt in, dat een en ander dient te geschieden binnen de overige kaders van de Nederlandse wetgeving; de viering, uitoefening en belijdenis van de betreffende levensovertuiging is hierbij ondergeschikt aan de Nederlandse – en ook in feite de Europese – wetgeving. Er is dus in Nederland niet alleen geen sprake van een zogenaamde staatsreligie, maar evenmin van het boven de wet plaatsen van een geloof of levensovertuiging. In Nederland kennen wij de scheiding van kerk en staat al sinds 1795 (in de toenmalige Bataafse Republiek). Hierbij mogen geen van beide instituten invloed op elkaar uitoefenen; de staat mag zich niet mengen in religieuze zaken, religieuze instituten mogen zich niet mengen in staatszaken. En zo hoort het in een democratische samenleving.

Genoeg duidelijkheid?

46ad567344f83685876cd375687c5971_medium.Je zou toch denken, dat alleen al een beetje kennis van en inzicht in bovenstaande Grondwetsartikelen voldoende zou moeten zijn, om tolerant en respectvol met elkaar om te gaan, in daad, woord en geschrift. Niets is echter minder waar. Zoals men elkaar de laatste tijd in de maatschappij – vooral in de politiek, maar ook onder de bevolking – intimideert, schoffeert, besmeurt en belastert is niet van domme huize. Wordt hiermee een trend ingezet en lijken de grenzen van het grondwettelijk toelaatbare te worden opgerekt? Wordt dit de toonzetting, waarop wij in de Nederlandse maatschappij voortaan met elkaar zullen omgaan? Immers, 'cést le ton, qui fait la musique'.

Het internet in het algemeen en schrijverssites zoals deze in het bijzonder kunnen als platform dienen voor enthousiaste schrijvers met eigen vrije meningen en ideeën. Kunnen we dit beschouwen als een aardige afspiegeling van diezelfde samenleving? Want het internet lijkt een plek bij uitstek te worden waar regelmatig respectloos over (de rechten van) anderen en andersdenkenden wordt geschreven.

Zwart-wit

e52ee94d710997af27b4df567b593d80_medium.Waarom mensen toch tot zo'n zwart-witte manier van denken komen, is voor mij onbegrijpelijk. Of dat nu uit de kortzichtigheid en zelfgenoegzaamheid van een geloofsovertuiging of politieke stroming is, of uit de angst voor vreemden en andersdenkenden, een totaal gebrek aan inlevingsvermogen of een misplaatst superioriteitsgevoel voortkomt, is uiteindelijk niet belangrijk. Dat men zo denkt en handelt, dit ook nog uitspreekt, schrijft en publiceert wel degelijk.

Zwart-wit denken is in wezen fundamentalistisch en uiterst gevaarlijk, zoals wij in heden en verleden al genoeg hebben kunnen zien. De Spaanse Inquisitie, Nazi-Duitsland, het IJzeren Gordijn, Apartheid, Islamitische Jihad, om er een paar te noemen, zijn regelrechte zwarte bladzijden in de menselijke geschiedenis.

Zwart-wit denken zegt: ik heb gelijk en jij dus bij voorbaat niet. Zwart-wit denken zegt ook: wie niet vòòr mij is, is automatisch tegen. Een tussenweg is er niet. Nuanceringen van talloze tinten grijs zijn niet mogelijk, (naasten-) liefde bestaat alleen voorwaardelijk: als jij precies doet wat ik zeg, als jij precies eender bent en denkt als ik.

Hoe ga je ermee om?

9ccd8a40bdb4a6be47ceb7dc6faf01d2_medium.Onze vrijheden, zoals neergelegd in de Grondwet, vormen tegelijkertijd de kracht en de zwakte van onze democratie. Enerzijds zijn deze vrijheden uiterst belangrijk voor de ontplooiing van het individu en daardoor van de samenleving, anderzijds is intolerantie en respectloos misbruik van de grondrechten vaak moeilijk te bestrijden. Zo geldt er immers bij vrije meningsuiting bijvoorbeeld een grondwettelijk censuurverbod. Wanneer en in hoeverre beperk je iemand in zijn of haar grondrechten, wanneer je een fundamentalistische fanaat de mond snoert? Echter, tot hoever kun je de democratische wetten en regels steeds blijven oprekken? En wanneer is de rek er definitief uit?

Wat is nog toelaatbaar en wat niet?

Ook op een schrijverssite zoals Plazilla en Tallsay gelden, net als in de maatschappij, bepaalde regels waar men zich aan moet houden. Sommige artikelen, die duidelijk de regels met voeten treden, kunnen eenvoudig door de sitebeheerder worden verwijderd. Bij andere belanden we in een schemerig gebied: zijn de regels overtreden of is dit toch nog vrije meningsuiting? Een lastig probleem.

d50bd94176d29506658d76841e8640cb_medium.En dan nog: wie bepaalt wat wel of niet kan? Krijg je dan een soort ballotagecomité, waarvoor je virtueel met je artikel moet verschijnen, alvorens publicatie doorgang zou kunnen vinden? Wat zijn dan de eventuele sancties? Hoe dicht je de regels ook timmert, ik vrees dat er altijd nog wel een gaatje zal zijn, waar iemand met rechtlijnige denkbeelden tussendoor kan glippen.

Tot slot

Een oplossing voor een dergelijk probleem kan ik helaas evenmin aandragen. Als je niet op dezelfde lijn wilt gaan zitten als bijvoorbeeld een in feite discriminerende schrijver, je ook deze zaak dus met tolerantie en respect wilt bekijken, dan loop je al snel vast. Dat is namelijk gelijk het probleem bij de aanpak van zwart-wit denken: je kunt het alleen op een zwart-witte manier bestrijden. In een democratisch bestel is echter alles genuanceerd, in vele tinten grijs.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Office.microsoft.com.

 

839dff477c79acfb55e32e663329568e_medium.Zie ook:

Overheidsexperimenten-met-kinderen-uit-maatschappelijk-belang

Overheidsexperimenten-met-kinderen-kinderemigratie

Overheidsexperimenten-met-kinderen-het-hongerproject

Rusland-protesteren-in-de-Kathedraal-van-Christus-de-Verlosser-Moskou

Suriname-wordt-Fort-Zeelandia-Paramaribo-een-themapark?

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
05/09/2016 13:01

Reacties (3) 

1
05/09/2016 14:13
Zoveel mensen, zoveel zinnen. Dan is het zeker niet makkelijk om alle neuzen dezelfde kant op binnen dit bepaalde kader van rechten en wetten te houden (zoals elke dag weer blijkt uit allerlei nieuwsberichten).
1
05/09/2016 14:08
De talloze tinten grijs van de democratische nuances. Goed artikel.
1
05/09/2016 14:05
Goed artikel! Deze vrijheden lijken zowel de kracht als de zwakte van een democratisch bestuur te zijn. Hoe scherp worden ze gedefinieerd en - nog belangrijker - gehandhaafd? Welke sancties staan er op overtreding ervan? Simpel is het allerminst.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert