Panorama van de Berlijnse Muur

Door Asmay gepubliceerd in Geschiedenis

Voor toeristen en Berlijners, die de Berlijnse Muur niet hebben meegemaakt, is er sinds kort de mogelijkheid even te zien hoe het was, voor de val van de muur. De Berlijnse Muur in 360°, als panorama-schilderij.

Panoramaschilderij van Kreuzberg

Dankzij kunstenaar Yadegar Asisi, kan men nu even een blik werpen 'terug in de tijd'. Hij heeft een halfrond panorama geschilderd van een deel van de Muur, gezien vanuit de Berlijnse wijk Kreuzberg. Het geheel toont het dagelijkse leven op een doordeweekse dag, in de herfst van de jaren 1980 van de 20e eeuw. De in Wenen geboren kunstenaar van Iraanse oorsprong heeft zelf vroeger jaren in Kreuzberg gewoond en dus ook tegen de Berlijnse Muur aangekeken. Hij weet als geen ander hoe somber en troosteloos dat stukje van de stad er destijds uit zag. Het panoramadoek is in totaal 30 meter lang en 18 meter hoog.

Korte achtergrond van de Berlijnse Muur

88ef98362305e6c6105ba31d6f21cee4_1351802Na de val van Nazi-Duitsland kwam het tot een verdeling van het land, voor wat betreft invloedssfeer en macht, tussen de Westelijke Geallieerden (Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk) en hun voormalig bondgenoot, de Sovjet-Unie.

Links: verdeling van Duitsland. Inzet: verdeling van Berlijn.

Het oostelijk deel van Duitsland, dat al bezet werd door de Sovjet-Unie, werd omgevormd tot de Oost-Duitse Sovjetsatelietstaat, de DDR (Deutsche Demokratische Republik). Het westelijke deel was in handen van de Westelijke Geallieerden en werd uiteindelijk samengevoegd tot West-Duitsland. Niet alleen het land werd opgedeeld, ook de strategisch zo belangrijke hoofdstad Berlijn, dat in het Russische deel lag, werd in vier stukken verdeeld.

Grens van Oost-Berlijn

1794e501bdfde4014a7671649ccb8eab_1351803Vanaf 1945 werden er vooral aan de grens rond het Russische deel van de stad in de buitenwijken steeds meer grensmarkeringen neergezet: er kwamen hekken, slagbomen, kleurmarkeringen op straten of bomen, een passensysteem en intensieve passencontroles. Echter, in het centrum van Berlijn was dat niet zo eenvoudig. In de jaren 50 van de 20e eeuw ondervond het Oost-Duitse deel steeds meer hinder van de open grenzen: steeds meer Oost-Duitsers, maar ook goed opgeleide Tsjechen en Polen, verwisselden de oostelijke sector voor het veel vrijere Westen. Volgens de officiële lezing kwam de Oost-Duitse planeconomie daardoor zodanig in gevaar, dat men wel tot de even bizarre als omstreden bouw van de Muur door Berlijn moest overgegaan. De meningen hierover zijn uiteraard verdeeld. Feit is wel, dat tussen 1949 en 1961 ruim 2,6 miljoen mensen het Oosten verruilden voor het Westen.

Bouw van de Berlijnse Muur

d33b58f83033f6b61040dbf7dd15c8d6_1351803In de nacht van 12 op 13 augustus 1961 werden alle straten en uitvalswegen van Oost- naar West-Berlijn afgesloten en startte de bouw van de betonnen muur, die Oost-Berlijn voorgoed van de rest van de stad moest afgrendelen. De betonnen afscheiding, die door de Oost-Duitsers de 'Antifaschistischer Schutzwall' werd genoemd, had uiteindelijk een lengte van ruim 45 kilometer. De Muur, die dwars door de voormalige hoofdstad Berlijn liep, werd het wrange symbool van de Koude Oorlog tussen het kapitalistische Westen en het communistische Oosten.

Grensbewaking aan de Berlijnse Muur

955bfa7229e472c4efccc810af75be51_1351803Achter de Muur lag een hier en daar tot 100 meter brede strook met allerlei versperringen van prikkeldraad, stroomdraden, grensposten en bewapende grenswachten. Grenswachten hadden overigens al vanaf 1960 het beruchte 'Schiessbefehl' gekregen, het bevel om zonder pardon direct en gericht te schieten op elke vluchteling.

Slachtoffers van de Berlijnse Muur

In de 28 jaar van haar bestaan heeft de Muur dan ook aan vele mensen het leven gekost. Officieel hebben 136 mensen bij een vluchtpoging bij de Berlijnse Muur het leven verloren. De meesten werden neergeschoten, sommigen verongelukten door letterlijk een sprong te wagen van een nabij de Muur gelegen gebouw. Onder de doden waren maar liefst 13 kinderen en jongeren (onder de 18 jaar) en, vreemd genoeg, ook 8 grenssoldaten, die door hun collega's abusievelijk werden doodgeschoten.

1dabc0cbda1cade9fdac8dc1e39a40d6_1351803Daarnaast zijn er volgens de documenten nog eens 251 mensen overleden door of bij de passencontrole; voor de meesten is als doodsoorzaak aangegeven: hartverlamming of hersenbloeding. De Berlijnse Muur symboliseert daarmee een triest en bloedig stuk uit de Duitse en vooral de Berlijnse geschiedenis.

Einde van de Berlijnse Muur

Pas op 9 november 1989 kwam de politieke omwenteling en 'viel' de Berlijnse Muur. In de opvolgende tijd werden steeds meer grensposten voor het publiek opengesteld, de grensbewaking werd teruggetrokken. Het was tevens het begin van de ontmanteling van de DDR en het begin van de hereniging van beide Duitslanden. Al snel werd het grootste deel van de gehate betonnen afscheiding gesloopt; vanaf juli 1990 tot november 1991 verdween het ene na het andere deel van de Muur. Als gedenkteken zijn enkele delen blijven staan: langs de oever van Spree aan de Mühlenstrasse staat het langste overblijvende deel (1.316 meter). Verder is op de plaats, waar ooit de Muur stond, een stenenrij als een lint in de straat gemetseld.

Berlijnse Muur kent bizarre souvenirjagers

Veel stukken muurpuin hebben hun weg gevonden naar (vooral particuliere) souvenirjagers. Er zijn daarbij echter een paar bijzondere niet-particuliere geïnteresseerden te noemen: zo zijn er, al dan niet beschilderde, muurdelen verkocht en geëxporteerd aan:

  • De 1a9abc02fc69f4e4092c01ee8f2c706d.jpgAmerikaanse CIA, ter plaatsing in een nieuw te bouwen pand in Langley, Virginia;

  • Het Vaticaan, ter plaatsing in de tuinen van het Vaticaan;

  • Het Mémorial de Caen (Musée de la Paix), in Caen, Frankrijk;

  • Het Imperial War Museum, in Londen, Groot-Brittannië.

Ook een aantal grote Duitse steden hebben destijds een stuk van de Berlijnse Muur aangekocht.

Museum voor de  Berlijnse Muur

3d2661d9cfd6a642296920315859e1a4_1351803Wie kent in Berlijn niet het befaamde Haus am Checkpoint Charlie, de grensovergang van West-Berlijn naar Oost-Berlijn voor diplomaten en buitenlanders? In het Museum bij het Haus bei Checkpoint Charlie is een permanente tentoonstelling te zien over alles wat met de Berlijnse Muur te maken heeft gehad. Vlakbij dit Haus am Checkpoint Charlie wordt nu ook het Berlijnse Muur-Panorama van Asisi tentoongesteld.

Wat is er te zien op het Panoramaschilderij van Kreuzberg?

Het Panorama-schilderij van de Berlijnse muur geeft een rauw en realistisch beeld van de Berlijnse Muur in deze volkswijk in de jaren 1980 van de 20e eeuw. Aan de West-Berlijnse kant zie je de beruchte muur, vol beklad met graffiti. Er zijn zelfs krakers en punkers te zien, die destijds ook al veelvuldig in deze arme volkswijk huisden. Er zijn toeristen te zien, die op een geïmproviseerde houten trap met plateau net over de muur naar het communistische Oost-Berlijn staren. Er tussen ligt de 'veiligheidszone' van prikkeldraad, versperringen, wachttorens en grensbewakers.

704bcbb17b2251d0b9f315bd4ac08848_1351803Vooral voor de oudere Berlijnse bevolking, die de oppressie van de Muur al die jaren hebben meegemaakt, is de levensechtheid van het Panorama soms zelfs een schok.

Rechts: Yadegar Asisi.

De tentoonstelling van het Panorama werd eind september 2012 geopend en zou aanvankelijk duren tot eind september 2013. Echter, het werd zo’n enorm succes, dat het doek nu permanent wordt tentoongesteld.

Tot slot

In het Panorama zijn, in opdracht van de Berlijnse brandweer, wel verdekt twee nooduitgangen geplaatst. Men kan het Panorama van de Berlijnse Muur dus ook weer gemakkelijk verlaten. Dat was bij de echte Muur wel anders.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Office.microsoft.com en Wikimedia Commons.

 

d02eec4971b19ba7c1ed311d640c2b93_medium.Zie ook:

Duitsland-het-Grenzland-Museum-in-Bad-Sachsa-de-Harz

Armoe-troef-voor-ouderen-in-Duitsland

Duitsland-schoorvoetend-naar-wettelijk-minimumloon

Rusland-op-en-rond-het-Rode-Plein-in-Moskou-(1)

Rusland-op-en-rond-het-Rode-Plein-in-Moskou-(2)

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

02/09/2016 01:47

Reacties (3) 

1
02/09/2016 08:26
Heel interessant! Dit zou ik zeker gaan bekijken, als ik weer eens in Berlijn was.
1
02/09/2016 04:12
Een panorama van de Muur is toch altijd wel heel apart. Een 360 graden rond schilderij van een momentopname in de tijd maakt immers, dat je (letterlijk) midden in de voorstelling ervan staat.
1
02/09/2016 03:51
Goed artikel. Mooi stukje geschiedenis op dit panorama.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert