Finland: obese Finnen lijnen met boter, bakkers gaan failliet

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

36cd1ab9438e27617b0c0b0bb5ddc110.jpgFinland was in de ban van het Karppaus-dieet. Karppaus kan worden betiteld als een nieuw, koolhydraatarm eetpatroon, dat typisch is gericht op de Scandinavische keuken. Weinig koolhydraten is één ding, maar deze plaats dient dan te worden ingenomen door gezonde voeding, zoals bijvoorbeeld groenten. In de Finse praktijk werden de koolhydraten echter vooral vervangen door dierlijke, verzadigde vetten.

Finnen worden dikker en dikker

De Finse bevolking heeft de laatste twintig jaar te kampen met een nog steeds sterker toenemend gewicht. Op zich niet zo bijzonder, want dat is het geval in de gehele westerse wereld. Als we naar het 'voorbeeld' kijken van de Verenigde Staten, waar inmiddels 66% van de volwassen bevolking te zwaar is en waarvan maar liefst 33 % ongezond dik of (morbide) obees mag worden genoemd, dan geeft dat toch te denken.

10 landen met de dikste bevolking ter wereld anno 2012

Volgens een studie van de OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development) in februari 2012 bleef er een zichtbare trend tot gewichtstoename te zien in landen met een vooral westers eetpatroon. Op basis van deze studie werd destijds een top 10 samengesteld van landen met het hoogste obesitaspercentage onder de volwassenen en wel: e75d94909c9201398d24d4dcdd2c286c_1351246

  1. Verenigde Staten: 33,8 %
  2. Mexico: 30 %
  3. Nieuw-Zeeland: 26,5 %
  4. Chili: 25,1 %
  5. Australië: 24,6 %
  6. Canada: 24,2 %
  7. Groot-Brittannië: 23 %
  8. Ierland: 23 %
  9. Luxemburg: 22,1 %
  10. Finland: 20,2 %

Hoewel Finland destijds op de laagste plaats in deze lijst stond, was het wel zo, dat maar liefst een vijfde deel van de volwassen bevolking leed aan zwaarlijvigheid. (Ter vergelijking: voor België was dat toen ongeveer 14 % en voor Nederland 12 %.)

Finland en zwaarlijvigheid

Waarom waren de Finnen toch zoveel zwaarder dan bijvoorbeeld hun buren, de Zweden en de Noren? Voor Zweden en Noorwegen golden destijds obesitaspercentages van (slechts) 10 % van de volwassen bevolking; de helft minder dus. De ernstige gevolgen van langdurige zwaarlijvigheid kennen wij inmiddels allemaal wel: verhoogde kans op hart- en vaatziekten, diabetes en dementie, verhoogde gewrichtsslijtage en verhoogde kans op diverse vormen van kanker, om er een paar te noemen.

Slapeloosheid en gewichtstoename

Eén oorzaak van gewichtstoename, die in Finland serieus werd onderzocht, kan zijn een verstoord slaappatroon. Mensen, die aan slapeloosheid lijden of die in (onregelmatige) ploegendienst werken, lopen meer kans om dikker te worden dan degenen, die een regelmatige en ongestoorde nachtrust kunnen genieten. Echter, er waren geen aanwijzingen, dat de Finnen bijvoorbeeld meer last zouden hebben van de lange lichte dagen in de zomer en de korte donkere dagen in de winter dan bijvoorbeeld de andere Scandinaviërs, de Noren en de Zweden.

Westers eetpatroon

c39da5d2962c9bda7eb58ac52023c566_1351246Een andere, veelbesproken oorzaak van gewichtstoename in Finland, maar ook elders in de wereld, is het overnemen van een westers eetpatroon. In Finland startte deze negatieve trend met de opening van een aantal fast food-ketens vanaf het begin van de jaren 1990. De charme van de snelle hap en het jonge imago van zoete frisdrank, waaruit een op Amerikaanse leest geschoeide hamburger met cola-maaltijd nu eenmaal bestaat, lijkt de Finnen en masse te hebben verleid. Aanzienlijk overgewicht en de vorming van een grote groep 'dikkerds' was het gevolg.

Ook in Finland werden allerlei soorten diëten uitgeprobeerd

Zoals ook elders, ontstond de afgelopen jaren in Finland een ware dieethype. Caloriearm, laag in vetten, zoveel mogelijk onverzadigd vet en suikervrij, light-producten, vegetarische maaltijden, kortom van alles werd uit de kast gehaald om toch maar te kunnen afvallen. Aanvankelijk viel men hierdoor af, maar helaas slaagde men er ook in Finland niet in, indien eenmaal wat afgevallen, op dat zo moeizaam bereikte lagere gewicht te blijven staan. Zodra men weer het ‘gewone’ menu ging eten, vlogen de kilo’s er weer aan. Het beruchte jojo-effect deed zich dan ook hier gelden.

Laatste populaire dieethype in Finland: Karppaus

6c23eae757a3aad8652d32fd9c6f3aa3_1351246De laatste trend in diëten in Finland was in 2011 over komen waaien uit Zweden. In deze drastische eetwijze ging het vooral om zo koolhydraatarm mogelijk te eten; de Finse benaming Karppaus was al snel zo ingeburgerd, dat de Finse equivalent van de Dikke Van Dale het woord in 2012 definitief in het Finse woordenboek heeft opgenomen.

Nu kennen wij al jaren diverse koolhydraatarme diëten; een paar recente hypes, die mij gelijk te binnen schieten, zijn bijvoorbeeld de Atkins-, Montignac- en South Beach-diëten. Het uitgangspunt daarbij is, dat ons metabolisme (verbranding) efficiënter op eiwitten en vetten draait, waardoor we van deze voedingsmiddelen niet zouden aankomen, maar uiteindelijk juist afvallen. Echter, we moeten geen eiwitten of vetten combineren met koolhydraten, want die combinaties zijn het die juist dikmakend werken.

Karppaus gezond of ongezond?

 

Afvallen op zich is natuurlijk altijd goed voor de gezondheid van een te dik mens. Echter, Karppaus lijkt op een paar verschillende gedachten te hinken.

  • Ten eerste propageert het om koolhydraten zoveel mogelijk uit het dagelijks menu te weren.

  • Ten tweede gaat de voorkeur bij vervangende producten uit naar verzadigde vetten(!).

  • Ten derde kiest men daarbij ook vooral voor lokale producten, die van oudsher in het land verkrijgbaar waren, waarvan men denkt dat ze 'natuurlijk' worden geproduceerd en dus gezond(er) zijn. Vooral roomboter (82% melkvet, waarvan het grootste deel verzadigd vet), als zo'n natuurlijk en lokaal product, werd immens populair en in grote hoeveelheden verorberd.

Het één sluit echter niet automatisch aan bijhet andere. Koolhydraten vervangen door vetten is op het eerste gezicht al niet een goede uitruil in een afslankpoging, maar om dan juist te kiezen voor zoveel verzadigde vetten lijkt ronduit onverstandig. Finse artsen en gezondheidsinstanties vreesden dan ook, dat dit dieet alleen torenhoge cholesterolniveaus zou veroorzaken en noemden de hype al snel 'levensgevaarlijk'. Daarnaast geldt, dat niet alle lokaal geproduceerde voedingswaren per definitie gezond zijn – dat is een illusie. De Finse bevolking lijnde en lijnt echter nog steeds, bij voorkeur koolhydraatarm en vetrijk, met een bordje boter toe.

Economische gevolgen van Karppaus

bc50567ed33c51e44f9f53feb82abd15_1351246

De vrij massale bekering van de Finse bevolking naar het Karppaus-dieet leidde in korte tijd tot bizarre gevolgen. Zo kampte Noorwegen, overigens ook een Karppaus-volgend land, in december 2011 met een heus (room)botertekort; de winkels waren uitverkocht, de zuivelindustrie was door haar voorraad heen, mensen bestelden roomboter via het internet in het buitenland om aan hun portie te komen voor de Kerstdagen. Ronduit bizar!

In Finland stak er een ander onwenselijk gevolg de kop op: de broodconsumptie kelderde door Karppaus enorm. Een aantal bakkerijen hebben weten aan te haken aan de dieethype door met speciaal, koolhydraatarm brood op de markt te komen, maar voor een aantal kleine, veelal familiebakkerijen was het al te laat. Zij gingen failliet.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

e99a84ad515f3df63179412c24ea2764_medium.Zie ook:

Over-gewicht-super-diëten-en-het-jojo-effect

Over-gewicht-vederlicht-of-zwaargewicht?

Over-gewicht-meten-is-weten

Voedingsmiddelen-er-zit-niet-altijd-in-wat-er-op-staat

Voedingsrichtlijnen-in-België-en-Nederland

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
29/08/2016 05:29

Reacties (3) 

1
29/08/2016 06:22
Ik kan me niet voorstellen, dat de Finse medische wereld achter dit dieet stond. Het lijkt me toch al snel gezondheidsproblemen te leveren door enerzijds veel te veel verzadigde vetten en anderzijds tekorten aan broodnodige vitamines B en jodium, die je in brood aantreft.
1
29/08/2016 06:18
Een vreemd dieet.
1
29/08/2016 06:07
Moet toch niet gekker worden.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert