Afrikaanse lelie: standplaats, verzorging, vermeerderen en overwinteren van Agapanthus

Door Rob gepubliceerd in Dieren en natuur

In dit artikel uit de serie tuinplanten alles over de Afrikaanse lelie of Kaapse lelie, Agapanthus, de liefdesbloem met de bolvormige bloei.  Hoe verzorg je Afrikaanse lelie, waar kun je ze het beste planten, hoe moet je ze overwinteren en hoe kun je ze vermeerderen. 

Tags/labels: RobsTuinplanten, Agapanthus, Borderplant, Knolgewas, Kuipplant

Afrikaanse lelie of Kaapse lelie

Afrikaanse lelie is een maximaal één meter hoge kruidachtige plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae) . Van oorsprong komt Afrikaanse lelie uit Zuid-Afrika. Daar werd hij in 1788 beschreven door de Franse botanist Charles Louis L'Héritier de Brutelle die de naam Agapanthus bedacht. 

In Nederland was de plant via de Vereenigde Oost-Indische Companie al eerder ingevoerd en weten dat de Hortus Medicus Amsterdam de planten al in 1698 bezat. De eerste beschrijving is van Jacob Breynius die plant in 1679 zag bij Hieronymus van Beverningk in Warmond. Breynius beschreef de plant in 1680 als “Hyacinthus Africanus tuberosus, flore caeruleo umbellato, vrij vertaald Afrikaanse 'Hyacint' met dikke wortelen en blauwe bloemschermen.”

Symboliek Afrikaanse lelie

Bruiden van de Xhosa stam dragen kettingen met Agapanthus wortelen om hun nek. Deze moeten er voor zorgen dat ze veel kinderen krijgen en dat de kinderen gemakkelijk ter wereld komen. Zowel de Xhosa als de Bantoe gebruiken pasta’s gemaakt van de wortelen voor magische rituelen en medicinale toepassingen. 

Etymologie Agapanthus millefolium

De geslachtsnaam 'Agapanthus' is samengesteld uit de Griekse woorden αγάπη (agape) of ‘liefde’, en άνθος (anthos) of ‘bloem’. Liefdesbloem dus.

De Nederlandse naam Afrikaanse lelie verwijst deels naar de afkomst, namelijk Afrika en deels naar de vroegere indeling van Agapanthus in de Leliefamilie (Liliaceae). Dna-onderzoek heeft ertoe geleid dat de plant nu in de Narcisfamilie is ingedeeld. In het Engels wordt Afrikaanse lelie ondermeer African lily en Blue lily genaamd. In Duitsland noemen ze haar Schmucklilie. In Frankrijk gebruiken ze de naam Agapanthe.

Beschrijving Afrikaanse lelie

Afrikaanse lelie is een groenblijvende of bladverliezende plant die groeit vanuit dikke, vlezige wortelstokken. Er zijn soorten die bladhoudend zijn in de winter en bladverliezende soorten. Agapanthus heeft elegante, lange smalle, lancetvormige bladeren die aan het einde omkrullen. De bloeitijd van Afrikaanse lelie loopt van juni tot en met september, als de plant aan het uiteinde van lange stelen een bolvormig scherm van klokvormige bloemen aanmaakt, gevolgd door het zaad. 

Is Afrikaanse lelie giftig?

Afrikaanse lelie is zoals alle planten uit de Narcisfamilie giftig. Geen enkel deel is eetbaar.

Is Afrikaanse lelie winterhard?

De groenblijvende Afrikaanse lelie (Agapanthus praecox) is niet winterhard en zal daarom binnen moeten overwinteren op een koele plek van twee tot acht graden boven nul. De bladverliezende Agapanthus (Agapanthus africanus) is winterhard tot ongeveer vijf graden vorst en zelf tot 10 graden vorst, mits de grond goed afwatert en de plant in het najaar wordt voorzien van een dikke mulchlaag.  De rustperiode in de winter is noodzakelijk voor een goede bloei. 

Overwinteren Afrikaanse lelie

Als je de Afrikaanse lelie wilt overwinteren dan moet de plant droog en koud staan. Droog omdat de wortels anders rotten en koud omdat dit de bloei in het volgende jaar bevordert. Het allerbeste is de overwintering in een koude kas, waar de temperatuur altijd boven het vriespunt blijft. Als je de Afrikaanse lelie binnenshuis wilt overwinteren dat moet dit in een kamer waar de verwarming altijd uit is of in een frisse kelder, zolder of garage. Zet je de plant op huiskamertemperatuur dan krijgt de plant vaak te maken met spint, bladluis en wolluis.

Toepassing Afrikaanse lelie in de tuin

Afrikaanse lelie is natuurlijk bij uitstek een plant om als blikvanger in potten te planten en de winterharde soorten zijn prachtig voor de bloeiende border. De plant is spectaculair als solitair maar in lange rijen is het effect ook verbluffend mooi. Er zijn tal van cultivars bekend en daar komen er elk jaar nog nieuwe bij. Heel mooi zijn bijvoorbeeld:

  • Agapanthus 'Castle of Mey’, lilablauw
  • Agapanthus 'Glacier Stream’, witte bloemen
  • Agapanthus ‘Melbourne’, witte bloemen met een blauw streepje
  • Agapanthus 'Peter Pan’, lichtblauwe bloemen
  • Agapanthus ‘Sandringham’, donkerblauwe bloemen
  • Agapanthus ‘Sofie’, diep blauwe bloemen
  • Agapanthus 'White Heaven’, witte bloemen

Afrikaanse lelie vermeerderen

Je kunt de Afrikaanse lelie het beste vermeerderen door ze in het najaar te scheuren. Zo blijven de kleuren van de cultivars behouden. Je kunt ze ook zaaien, dan is het een verrassing hoe de planten zullen bloeien. Het duurt echter enkele seizoenen eer de jonge planten bloeien. 

6f2727fb371de0e08efda5f36f0b8669_medium.

Afrikaanse lelie snoeien, hoe en wanneer

Moet je Afrikaanse lelie snoeien en wanneer? Afrikaanse lelie hoeft niet te worden gesnoeid. De bloemen dienen nadat ze uitgebloeid zijn meteen te worden weggeknipt als je niet wilt dat ze zaden aanmaken. Afrikaanse lelie is geschikt als snijbloem.

Afrikaanse lelie  standplaats, grondsoort en planten

Afrikaanse lelie heeft behoefte aan een zonnige standplaats, al bijven de bloemen iets langer mooi in de halfschaduw. Plant Afrikaanse lelie op een een onderlinge afstand van dertig tot veertig centimeter.  Afrikaanse lelie houdt daarnaast van goed gedraineerde grond. Gebruik stikstofarme voeding, zoals tomatenmest.  

Afrikaanse lelie planten in een pot

Laat je niks wijsmaken door al die artikelen waarin staat dat je ze zodanig moet planten dat de wortelen de buitenkant van de pot raken, omdat ze dan rijker bloeien. Niets in minder waar.  Ruimte en grond geeft een rijkere bloei. Dit fabeltje van een krappe pot is waarschijnlijk ontstaan omdat het een jaar of drie duurt eer een jonge plant bloeit en inderdaad dan raken de wortels de rand van de pot. Wat belangrijk is, is een goede grindlaag op de bodem en een afwatergat.

Afrikaanse lelie ziektes en plagen

De Afrikaanse lelie is een sterke plant die nauwelijks heeft van ziektes en plagen, mits regelmatig een meststof met extra kalium en fosfor wordt gegevens

Afrikaanse lelie kopen

Afrikaanse lelie vinden we meestal in de tuincentra. Voor een uitgebreid assortiment ben je aangewezen op gespecialiseerde kwekers of web shops. 

Afrikaanse lelie 

Afrikaanse lelie, liefde in bloemvorm.

Klik hier voor Rob's tuinplanten of klik hier specifiek voor Rob's vijverplanten.

28/08/2016 15:40

Reacties (7) 

1
29/08/2016 17:55
Prachtige bloemen
1
29/08/2016 12:45
Deze plant heb ik ook in mijn tuin , hij heeft nu al een hele tijd een bloem en nu door jou stuk geleerd dat ik hem een beetje moet afschermen in de winter:-)
Ook al heeft hij al twee jaar overleeft zonder dat te doen:-))
Maar ook onze winters worden zachter dus dan is overleven al makkelijker voor planten
Leuk en leerzaam artikel
dank je
1
29/08/2016 09:18
mooie plant, goed artikel.
1
29/08/2016 06:19
Prachtige bloem in de zomer. Ik heb er een paar in potten in de tuin staan.
1
28/08/2016 17:41
Mooie plant!
1
28/08/2016 16:58
een mooie plant en prachtige kleur
1
28/08/2016 16:49
O, wat een prachtige plant is dat.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert