Klimaatverandering blijkbaar niet voor iedereen slecht

Door Robin93 gepubliceerd in Dieren en natuur

fb6738fc282b8b4815fedf5c35710a7e_medium.Het klimaat op aarde verandert, daar is iedereen het nu wel over eens. Door onder andere het broeikaseffect warmt de aarde op, waardoor veel van de kwetsbare en tere ecosystemen ontwricht raken en het ijs op de Noord- en Zuidpool smelt. Voor grote zoogdieren zoals bijvoorbeeld ijsberen is dat laatste heel slecht nieuws; het ijs smelt onder hun poten weg. Maar er zijn ook andere verhalen over dier- en plantsoorten die zich òf door aanpassing kunnen handhaven òf door de toegenomen warmte op aarde juist enorm goed gedijen. Hieronder een aantal van deze succesverhalen waar we echter niet altijd blij mee zullen zijn.

Te land

Rode eekhoorn

0f4d78c035658cc2ac5194700a6549bb_medium.In Canada  heeft men een andere trend geconstateerd. Toenemende zachte winters en een droge omgeving zorgen er voor dat de vele witte sparren in het gebied meer dennenappels vormen. Dit is dan weer de reden dat de Noord-Amerikaanse rode eekhoorn (Tamiasciurus hudsonicus) hier uitstekend gedijt. Het vele beschikbare voedsel zorgt er namelijk voor dat de vrouwtjeseekhoorn steeds vroeger in het jaar hun jongen werpen, maar ook dat de overlevingskansen van die jongen veel groter zijn. De afgelopen jaren is de populatie van de rode eekhoorn dan ook beslist toegenomen.

Dennenkever

87e8bb293f7a269399a1dee5b60ffa9b_medium.Tegengas wordt hierbij weer gegeven door de dennenkever (Dendroctonus ponderosae). Normaal gesproken leggen deze plaaginsecten eenmaal per jaar hun eitjes onder de buitenste schors van Noord-Amerikaanse dennenbomen. De larven eten vervolgens de boom van binnenuit op. Ook verspreiden de kevers een schimmel die de bomen nog verder ondermijnt. Uiteindelijk wordt de boom kaal en zal afsterven. Doordat de lentes nu eerder beginnen en iets warmer zijn, komen de larven eerder tot wasdom en zijn in staat in hetzelfde jaar nog voor nakomelingen te zorgen; er zijn nu dus twee generaties dennenkevers per jaar. Intussen zijn er door deze dennenkeverexplosie van de afgelopen jaren al veel dennenbomen in Noord-Amerika te gronde gegaan. Bijkomend nadeel: de bossen dunnen uit, nemen minder kooldioxide op en laten meer zonlicht door tot op de bodem waardoor de temperatuur in de bossen nog verder stijgt en de larven van de dennenkever nog eerder tot wasdom komen.

Gestreepte slak

d20dff0fb26c43e137e791140cefe90c_medium.Bij de gestreepte slak (Cepaea nemoralis) wordt de kleur van het slakkenhuis niet alleen bepaald door hun genen, maar ook door hun lichaamstemperatuur. Een lichtere kleur weerkaatst het zonlicht beter en had de slak dus koeler. In een studie  van 1967 en één van 2010 werden in Nederland duizenden slakken vergeleken. Conclusie was dat de hoeveelheid lichtgekleurde slakken(huizen) in 43 jaar aanzienlijk was toegenomen in vergelijking met de (afgenomen) hoeveelheid bruingekleurde exemplaren. De vraag is nu of de gestreepte slak zich aan het aanpassen is aan de klimaatverandering als soort of dat het gaat om slechts individuele exemplaren. Toch lijken de kansen van de gestreepte slak voor de toekomst goed.

Ter zee

Noordpoolalgen

Het smeltende poolijs is duidelijk een ramp voor de ijsbeerpopulatie; zij verliezen de stevigheid van ijsschotsen van waar zij kunnen jagen. Voor noordpoolalgen (Melosira arctica) is het dunner wordende ijs echter weer een zegen. De grote slierten samengeklonterde algen bevinden zich namelijk aan de onderkant van ijsschotsen. Hoe dunner deze worden, hoe meer zonlicht de algen ontvangen en hoe sneller zij groeien. Noordpoolalgen hebben daarbij echter twee gevaren te duchten:

  • als smeltend ijs afbreekt, breekt ook de algensliert af en zinkt naar de bodem waar de algen afsterven;
  • als al het ijs verdwenen is, hebben de algen niets meer om zich aan vast te klampen en verdwijnen zijzelf ook.

Paarse zeester

cf7b4cacf1078ccffb9c93faa3e96a87_medium.Het broeikaseffect zorgt voor meer kooldioxide in de atmosfeer waardoor het water van de oceanen verzuurt. Dit is heel slecht nieuws voor alle soorten koralen en kreeftachtigen, want in hun exoskelet (skelet aan de buitenkant) lost het calciumcarbonaat door die verzuring op en uiteindelijk zullen ze hieraan ten onder gaan. De paarse zeester (Pisaster ochraceus) heeft geen last van de klimaatsverandering, integendeel. Deze zeester heeft so wie so nauwelijks een skelet, maar kan ook goed tegen warmte en verzuring. Zij jagen meer, eten meer en groeien zelfs sneller in zuurder water. Een echte overwinnaar, deze zeester.

Zalm

Van twee soorten zalm is intussen geconstateerd dat zij zich uitstekend aanpassen aan de toenemende warmte op aarde, namelijk de roze zalm (Oncorhynchus gorbuscha) en de rode zalm (Oncorhynchus nerka). Uit een 30-jarige wetenschappelijk studie blijkt dat deze zalmsoorten eerder migreren naar hun geboortegrond om zich voort te planten dan 30 jaar geleden. De opwarming van het water op aarde lijkt het tijdschema van de zalmen al met twee weken te hebben vervroegd. Door deze biologische aanpassing aan de natuurlijke omstandigheden hebben de roze en rode zalm een uitstekende overlevingskans in een warmer klimaat.

In de lucht

Koolmees

1c0d1bba5b42e8e56ace40ad9ff62874_medium.Koolmezen (Parus major) hebben het zeker in zich om zich aan te passen aan de veranderingen in hun ecosysteem. Door de warmere winters en daardoor qua temperatuur vroeger beginnende lentes komen rupsen tegenwoordig eerder uit dan vroeger. Ook overwinterende muggen komen eerder uit hun winterslaap en dansen steeds vroeger in het jaar boven plassen en sloten. Rupsen en muggen behoren tot het dagelijkse menu van koolmezen en – nog belangrijker – van hun jongen. Het enige wat de koolmees dus moet doen is iets eerder eieren leggen om van het vroegere rupsenwasdom en de dansende muggen te kunnen profiteren. Een ruim 30-jarige studie hiervan op de Hoge Veluwe toont aan dat een aantal koolmezen (maar niet allemaal) dat langzamerhand is gaan doen. De overlevingskansen van deze vogels in een warmer klimaat op aarde zien er veelbelovend uit, mits ze zich maar snel genoeg kunnen aanpassen aan de groei en bloei van hun belangrijkste voedsel, de rups en de mug.

Bosuil

d281ace189fd77638389ea6e31aca1e4_medium.De bosuil (Strix aluco) is een typische bewoner van de Europese bossen. Zij zijn er in twee kleuren: bruin en lichter bruin/grijs. De kleur of pigmentering is genetisch bepaald en past zich verder niet aan. In sneeuwrijke gebieden waren er dan ook van oudsher meer licht- of grijsbruine bosuilen dan die met een donkerder verenpak; de lichtbruine of grijsbruine kleur gaf in een sneeuwlandschap een betere bescherming tegen vijanden. Een Finse studie over de laatste 35 jaar laat echter zien dat de meer bruine bosuilen in opmars zijn. Dit wordt vooral toegeschreven aan de mildere Finse winters met minder sneeuw en/of kortere sneeuwperioden. De bruine versie van de bosuil kan niet alleen de minder sneeuwrijke winters beter overleven, in de andere jaargetijden is het hebben van een echt bruin verenpak in de bossen juist weer een betere camouflage dan de grijsbruine versie.

Bruin blauwtje-vlinder

9a427a61003aeea38f41b3c71cf3d078_medium.Hoewel het met de vlinderstand in onze streken over het algemeen nog slecht gesteld is, is het bruin blauwtje (Aricia agestis) daarop een uitzondering. Het bruin blauwtje is een vrij onopvallende dagvlinder die enkele tientallen jaren geleden nog tot de bedreigde soorten hoorde. Nu tegen de verdrukking in komt deze vlinder weer vrij algemeen voor en breidt zijn leefgebied zelfs uit. Dit alles dankzij de hogere temperaturen op aarde, want deze zorgen ervoor dat het bruin blauwtje in de lente eerder uitvliegt en in het najaar langer actief blijft. De vlinder is hierdoor in staat om zich driemaal per jaar voort te planten waardoor de soort weer redelijk veel voorkomt. Ook kan het bruin blauwtje beter vliegen dan veel andere vlinders; hij heeft zijn territorium daardoor al in noordelijke en westelijke richting weten uit te breiden en komt nu ook in grote delen van Engeland voor.

 

Copyright: Robin93.  af5424c70c58daa9b5f6ad5b8040f400_medium.

(2014) Foto's: Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

Zie voor andere artikelen ook:

De-malariamug-een-te-bedreigen-diersoort

Schadelijke-exoten-rukken-op

Schadelijke-exoten-graven-zich-in

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

22/08/2016 08:28

Reacties (8) 

1
22/08/2016 22:59
Leuk artikel - en ja: de één zijn brood is de ander zijn dood.
Ik hoop dat de ijsberen het overleven.
1
22/08/2016 15:41
Erg mooi, nu maar hopen dat alleen dieren en planten zich weten aan te passen.
1
22/08/2016 15:42
Lol! Liever geen mensen dus.
1
22/08/2016 15:44
Daar zou ik geen moeite mee hebben. Ik maak het toch niet mee. -))
1
22/08/2016 15:10
Leuk om eens een keer iets goeds - hoe klein in feite ook - te lezen over de milieu- en klimaatverandering op aarde. Het zal niet opwegen tegen al hetgeen verloren dreigt te gaan, maar dan toch.
1
Robin93 tegen Asmay
22/08/2016 15:14
Toch blijkt de natuur heel vindingrijk als zij maar de tijd en gelegenheid krijgt.
1
22/08/2016 15:05
Hoe bestaat het, waar de ene soort ten onder gaat, ziet de ander kansen in een veranderd milieu of klimaat.
1
22/08/2016 15:02
Opmerkelijk hoe sommige diersoorten ( en waarschijnlijk ook plantsoorten) zich toch ook weer snel kunnen aanpassen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert