Schadelijke exoten graven zich in

Door Robin93 gepubliceerd in Dieren en natuur

Wat zijn dat, schadelijke exoten?

Schadelijke exoten zijn planten of dieren, die per ongeluk of bewust vanuit het (verre) buitenland in de Nederlandse natuur zijn terecht gekomen en zich daar zeer goed handhaven ten koste van de oorspronkelijke flora of fauna. Dat kunnen bijvoorbeeld dieren zijn, die zich snel voortplanten, sterker zijn dan hun inheemse soortgenoten, zich alle voedsel en (nest-) ruimte toe eigenen en zelfs soortgenoten opeten en/of grote schade toebrengen aan de inheemse ecosystemen.

455b33c720816ab2770e2f5b42e5b6c0_medium.

Maar het kunnen ook plantensoorten zijn, die zo snel woekeren dat zij andere planten verdringen door alle voedsel, ruimte en licht op te eisen. Wat zij gemeen hebben in hun nieuwe omgeving is dat hun natuurlijke vijanden ontbreken. Een ooit slordig weggegooide plant of aanplanten van een vreemde soort waarvan men de eigenschappen niet kende heeft inmiddels geleid tot zowel onherstelbare schade aan de eigen, inheemse natuur als toenemende schade en problemen aan onze waterwegen, gewone wegen en gebouwen. En nu zitten we ermee. Onderstaand een paar plantaardige voorbeelden van de intussen honderden schadelijke exoten in ons land, die zich hebben ingegraven en hier zijn om te blijven.

Grote waternavel

De grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides) is een  waterplant, die vroeger veel in vijvers werd gehouden. De plant werd ooit voor siervijvers geïmporteerd uit Noord- en Zuid-Amerika. Import, verkoop en bezit van de grote waternavel zijn, door de enorme schade die de plant veroorzaakt, inmiddels niet meer toegestaan in Nederland.

c2cc4884cb37cf374cda2462fb6ca493_medium.

De grote waternavel kan zich extreem snel vermeerderen via de stengels en wortels. Uit iedere stengelknop groeit binnen een week weer een nieuwe plant. De grondsoort is daarvoor niet belangrijk, maar voedselrijk water (veel stikstof en fosfaat) echter wel. Vooral in kanalen, sloten en vaarten rondom steden komen explosieve begroeiingen van (uitgezette of weggegooide) grote waternavel voor, waardoor waterlopen binnen één groeiseizoen volledig dicht kunnen groeien tot er geen water meer te zien is. Er ligt dan een dikke deken van drijvende stengels en bladeren over heen, waardoor andere water- en oeverplanten zich niet meer kunnen handhaven en vissen en andere waterdieren door zuurstofgebrek massaal sterven. Zelfs de afvoer en afwatering kan in het gedrang komen. Ook kunnen de planten de oever opgroeien, tot bijvoorbeeld enkele meters in een weiland, wanneer de grond daar drassig is, en op deze manier het groeien van gras op deze stukken verhinderen.

Kleine en grote kroosvaren

Net als de grote waternavel zijn dit eveneens drijvende waterplanten, die een dik en verstikkend dek vormen in sloten, vaarten, grachten en singels met de reed genoemde funeste gevolgen voor de inheemse flora en fauna. Zowel de kleine kroosvaren (Azolla mexicana of Azolla cristata) als de grote kroosvaren (Azolla filiculoides) komen oorspronkelijk voor op diverse plekken in Noord- en Zuid-Amerika. Deze planten kunnen in de herfst (of als zij het voedsel uit het water hebben opgebruikt) rood kleuren.

e9d3d2a233ee072dae6b0a67804bfde1_medium.

Omdat de kroosvaren uit hele kleine blaadjes bestaat, worden de planten vaak verward met het inheemse, groene eendenkroos, maar het is een totaal andere en schadelijke plantensoort die inmiddels op de zwarte lijst van invasieve exoten staat. Toch is niet alles aan deze plant slecht: de plant neemt veel fosfaten op en kan op deze wijze vervuild water reinigen. Daarnaast slaat kroosvaren veel CO2 op en zou in de toekomst onder gecontroleerde omstandigheden misschien wel een waardevolle broeikasgassenvanger kunnen worden. In Azië wordt kroosvaren veel gebruikt als bemesting van rijstvelden.

Japanse duizendknoop

De Japanse duizendknoop (Fallopia japonica of Polygonum cuspidatum) staat vermeld als één van de 10  ergste invasieve soorten ter wereld. Het is een diepwortelende plant die zich door middel van wortelstok verspreidt. Japanse duizendknoop is daardoor een sterke woekeraar; zodra de plant zich heeft gevestigd, is hij vrijwel onmogelijk nog uit te roeien. Japanse duizendknoop werd ongeveer 100 jaar geleden in Nederland geïntroduceerd als tuinplant, maar omdat de plant zo'n enorme snelle groeier en woekeraar is en hier geen natuurlijke vijanden heeft, zijn wij hem nu liever kwijt dan rijk. Japanse duizendknoop is uitermate schadelijk. De plant is namelijk zo sterk, dat hij door asfalt heen kan groeien en zelfs door betonplaten heen kan breken. Wanneer de plant door scheuren in de fundering van een huis groeit, kan hij de structuur van dat huis zwaar beschadigen en ondermijnen. In diverse landen bestaat er al wetgeving tegen het verspreiden van deze plant. In België kunnen hypotheken worden geweigerd als Japanse duizendknoop dichtbij het te kopen huis aanwezig is. In Engeland geldt een vervoersverbod voor deze plant. Er is (Europese) wetgeving op komst met mogelijk een ruimingplicht.

e7298fd660c47f704a9370288bcfc4a8_medium.

De Japanse duizendknoop is door zijn sterke groei relatief ongevoelig voor bestrijdingsmiddelen. Je kunt de plant op nog twee manieren redelijk bestrijden: door elke tak, knop of stam van de plant die boven de grond uitkomt steeds weer af te knippen of af te maaien. Dit natuurlijk wel continu herhalen zodra de plant weer met een scheut boven de grond komt. Een manier om de groei te remmen is om de plant en al zijn opschot steeds weer te bedekken met grond, mulch of bodemdoek. Op deze manier krijgt de plant te weinig licht en zal dan slechter/langzamer gaan groeien; het duurt echter lang voordat je een exemplaar op deze manier met wortel en tak hebt uitgeroeid.

Amerikaanse vogelkers of bospest

De Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina), een lid van de rozenfamilie, werd in de 17e eeuw al kleinschalig ingevoerd voor een aantal arboreta, botanische tuinen en kasteeldomeinen. In de 20e eeuw begon men deze snelle groeier echter massaal aan te planten, aan de ene kant om zijn bodembedekkende en bodemverbeterende eigenschappen, aan de andere kant als 'vulhout' voor de houtproductie.

ee2b36c70f1df2b7cf3db556c619cdfa_medium.

De Amerikaanse vogelkers groeit dan snel en gemakkelijk, op voorwaarde dat de struik voldoende licht krijgt. Doordat de bessen veel door vogels worden gegeten en de (onverteerbare) zaden overal worden uitgepoept, verspreidt de Amerikaanse vogelkers zich razendsnel over een groot gebied – ook waar we deze struik beslist niet willen hebben. Vooral in heidevelden, duingebieden, hakhoutterreinen of open gebieden in bossen wil deze boom nog al eens een ware stoorzender zijn door overal weer de kop op te steken. Omhakken alleen is overigens niet genoeg, ondergronds vormt de stronk al snel weer nieuwe stammen, mede waardoor de naam 'bospest' is ontstaan.

6778c6fc6b65e943c35a9b834b3afa25_medium.De kleine bessen van de Amerikaanse vogelkers zijn eetbaar en smakelijk als ze rijp zijn (donkerrood tot bijna zwart). Het blad en de pitten van de bessen zijn echter giftig net zoals dat bij kersen het geval is; dus nooit bessen- of kersenpitten doorslikken!

 

Copyright: Robin93.

(2014) Foto's: Wikimedia Commons.

 

Zie voor andere artikelen ook:

Schadelijke-exoten-rukken-op

Mangroven-ideaal-voor-tropisch-bos-in-brak-water

Versteend-hout-van-boom-tot-fossiel

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
15/08/2016 08:54

Reacties (3) 

1
15/08/2016 09:33
En dit zal nog maar het tipje van de ijsberg zijn, vrees ik.
1
15/08/2016 09:27
Ramp voor de plantenwereld. Toch meestal weer veroorzaakt door de mens, door bv. oude vijverplanten weg te gooien, daar waar ze niet horen, enz.
1
15/08/2016 09:23
Zorgelijk, deze uitheemse woekeraars die de inheemse natuur verstikken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert