De sokken van ome Kees

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Verhalen en Poëzie

Geschreven als schrijfopdracht, ongeveer twee jaar geleden. We moesten vooral luchtig schrijven. Ok, maar dan wel in twee betekenissen van het woord. 

 

Het is een fraeye historie ende al waer

ffcad78854d5fe7388c1ba51ff9325a1_medium.

En nu, in de nadagen van mijn lange en zeer bewogen leven, is de tijd aangebroken dat ik mijn bekentenis ga afleggen. Ik bid tot elke denkbare godheid dat ik dit naar waarheid kan doen. Geen blad zal ik voor de mond nemen en elke verantwoordelijkheid die mij redelijkerwijs toekomt, zal ik moedig dragen. Met pijn, misschien met moeite, maar ook met een restant van eer. Voor zover een zesennegentigjarige als ik het nog kan, recht ik mijn rug. Nog één keer kijk ik de wereld in haar gezicht. Het is tijd. Mijn trillende vingers tikken mijn woorden in mijn laptop. De woorden van een man die ooit de mensheid redde van haar grootste vloek, maar die ook direct of indirect verantwoordelijk is voor het lijden van miljarden. En niet alleen van mensen.
Ja, het is tijd. Het is tijd voor het verhaal van mijn leven. Het is tijd voor mijn getuigenis.

Iedereen die ooit iets met microbiologie heeft gedaan, weet het. Haal wat vocht uit een poetsdoekje dat al een week op je aanrecht ligt, spreid dat uit over een petrischaaltje met agar-agar en voedingsstoffen en binnen een week heb je de mooiste en meest exotische bacterie- en schimmelculturen. Mannelijke snorharen doen het ook uitstekend. Maar ze vallen in het niet bij de sokken van mijn ome Kees.

74845e568ac25f3fea905735d1232fde_medium.

Slechts één druppeltje water op het puntje van de sok. Dat was wat ik als jongeling deed. Gewoon voor de gein. Ik ving het op, spatelde het over de agar en zette het schaaltje in de broedstoof. Een uur later gingen alle alarmbellen in het laboratorium af. Mijn assistente, nu met verbrande haren en zwartgeblakerd gezicht, vertelde het me. Een grijsgroene smurrie had vanuit mijn schaaltje de hele broedstoof overwoekerd en het apparaat onder zo'n hoge druk gezet dat het deurtje er met een noodklap uit was geknald. Daarbij had het een gasfles doorboord en aangezien er nog een bunsenbrander stond te fikken, was dit aanleiding tot een daverende explosie die het hele lab in lichterlaaie zette. Halsoverkop vluchtten wij naar buiten. Binnen de kortste keren was het lab tot op zijn fundamenten afgebrand. Het enige dat ongeschonden temidden van de smeulende puinhopen lag, waren twee sokken. Die van mijn ome Kees. Het was op dat moment dat de schellen van mijn ogen vielen.

282fa3da56fe55ead418229d222e6f71_medium.

Op familiefeesten waren de sokken van ome Kees een berucht gespreksonderwerp. Als je ze zag, leken ze niet bijzonder. Geweven van een onbestemd grijs soort wol en volmaakt geurloos. Maar alles veranderde als ome Kees zijn voeten er in stak. Zelf rook hij het niet. Wij meestal ook niet, maar er waren dagen dat de lucht werkelijk niet te harden was. Toch, op het moment dat hij ze uitdeed, verdween alle stank als sneeuw voor de zon. Als kinderen fluisterden we dat ze wel behekst moesten zijn. 
Het aroma is moeilijk te beschrijven. Toch wil ik een poging wagen, zeker wat betreft het aroma van de 'slechte dagen'. Denk aan slachtafval, vermengd met knoflook en een scheut ammoniak. Voeg daar een flink aantal rotte eieren aan toe, de lucht van een roedel natgeregende honden, het geurspectrum van een stal geiten en top het af met een litertje vocht uit de anaalklieren van stinkdieren. Dan kom je aardig in de buurt.

9207b94d4c160c182a7b0a49281c55f4_medium.

We hebben het hem wel eens op de man af gevraagd. Of hij echt zelf niks merkte van die stank. Hij lachte dan en haalde zijn schouders op. Hij gaf toe dat hij zelf niks rook, maar dat hij moest erkennen dat het anderen wel wat deed. Daarna kregen zijn ogen een verlangende blik en mijmerend fluisterde hij dat hij niet meer zonder die sokken kon. Hij was een creatief mens en altijd als hij die sokken droeg, kreeg hij de mooiste visioenen en maakte hij de grootste plannen. Wanneer zijn sokken elk grassprietje, elke bloem lieten verdorren, wanneer elke boom op zijn pad verrotte, ontstond in zijn hoofd de basis voor zijn grootste artistieke en commerciële successen. Zelf had hij de sokken geërfd, hoewel hij niet meer wist van wie. Dat verhaal liet mij niet los. 

1356e90e6440018c92ef2269cf44708a_medium.

Ik nam een sabbatical en reisde de wereld af, op zoek naar de geschiedenis van de sokken van ome Kees. Ik ben in het Vaticaan geweest, in Istanbul, Jeruzalem, Beijing, de jungle van Zuid-Amerika, over de toppen van de Andes ben ik geklommen, op zoek naar antwoorden. In Katmandu, clandestien in Tibet, in de ruïnes van Angkor Wat in Cambodja. Wat ik in obscure bibliotheken van vergeten kloosters en verloren gegane beschavingen aantrof was ronduit verbijsterend. De sokken waren bekend. Eeuwenoud en onverwoestbaar.
Dat laatste wist ik al van mijn tante. Na drie keer open haard had ze het maar opgegeven. Weggooien hielp ook niet; de volgende ochtend lagen ze gewoon weer in de sokkenla. Ze wilde er niet over praten; de angst, de verwarring in haar ogen was voelbaar.
Ik kwam er achter dat ze een rol hadden gespeeld bij cruciale gebeurtenissen in onze menselijke geschiedenis. Ergens halverwege onze middeleeuwen waren ze in het bezit van een Chinese generaal. Bij een van de vele stankuitbarstingen waren alle vlooien in paniek gevlucht richting ratten, die het zelf op een lopen zetten in westelijke rchting. De bacteriën in die ratten waren extra fanatiek en best wel boos geworden en toen de rattenplaag in de Veertiende Eeuw Klein-Azië, Noord-Afrika en Europa bereikte, begon het feest. De Zwarte Dood roeide in tien jaar tijd een derde van de bevolking uit. Tegelijkertijd ontstond in die tijd La Divina Commedia van Dante en de Decamerone van Boccaccio en brak de Renaissance aan, een tijd van ongebreidelde creativiteit. Dat kon geen toeval meer zijn.

0133a9b2914796cadd7810c076b2c609_medium.

De grootste explosie in de moderne tijd, de uitbarsting van Krakatau in 1883, waarvan de geluidsgolven driemaal rond de wereld zijn getrokken, viel samen met het begin van "Also sprach Zarathustra" van Nietzsche. De sokken waren toen in het bezit van een directeur van een theeplantage op Sumatra, onder de rook van Krakatau. Toen mijn ome Kees in 1986 de Sovjet-Unie bezocht en met zijn sokken in Kiev verbleef, ontplofte daar in de buurt de kerncentrale van Tsjernobyl. De lucht van ome Kees' sokken had een meltdown veroorzaakt, ik was er van overtuigd. Tegelijkertijd, of kort daarna, introduceerde Gorbatsjov glasnost en perestrojka, wat uiteindelijk leidde tot de val van het communisme. 

0fc8676f34a6964021b6e127fae4dc80_medium.

Het werd me steeds duidelijker. De sokken stonden aan de basis van vreselijke rampen met miljoenen slachtoffers tot gevolg. Nu ik dit wist, kon ik niet werkeloos toekijken. Ik moest wat doen. Wat de oorsprong van de sokken ook was, ik beschouwde ze als vloek voor de hele mensheid. Zeker toen ik er achter kwam dat mijn ome Kees in 2004 in Thailand was, ten tijde van de tsunami en in Japan verbleef toen de kerncentrale van Fukushima haar ramp meemaakte. Ik wist genoeg; de sokken van ome Kees, zij waren het pure en onvervalste Kwaad, dat maar beter zo snel mogelijk van de wereld kon verdwijnen. De vraag was alleen hoe.

Gelukkig had ik nog contact met een aantal vrienden uit mijn studietijd. Een van hen was een eminent natuurkundige en een kei in rakettechnologie en theoretische fysica. Hij was het volkomen met me eens: in een wereld met zeven miljard mensen zou de volgende stankramp wel eens bijzonder desastreus kunnen zijn. Dat moesten we niet willen! Hij kwam met de logische oplossing: ook al kunnen de sokken niet vernietigd worden, niets ontsnapt aan een zwart gat. 

3854d4acbef17da421a9413fddcf072b_medium.

Het probleem alleen, er zijn in de buurt van de Aarde geen zwarte gaten. Daar mogen we natuurlijk vooral erg blij om zijn, maar je zult er nou net eentje nodig hebben, zoals wij. Daar had mijn kennis wat op gevonden. Met allerlei berekeningen waar ik werkelijk geen jota van snapte toonde hij aan dat hij in staat was om een miniscuul zwart gat te fabriceren, dat slechts twee seconden zou bestaan. Ergens in de ruimte, voorbij de Maan wilde hij het laten ontstaan. De sokken van ome Kees zouden het zwarte gat in worden gesleurd en nooit meer in dit universum kunnen verschijnen, dat verzekerde hij me. Wat met ze zou gebeuren, daar kon hij geen antwoord op geven. 
"Wat er gebeurt aan gene zijde van de event horizon van een zwart gat, dat blijft aan gene zijde." Daar kon ik het mee doen.

Ik wierp een laatste blik op de sokken van mijn ome Kees, voordat ik de capsule sloot. Ik zou het doen, de mensheid van deze vloek verlossen. Ik hoefde er geen erkenning of beloning voor. Het goede doen, dat was voor mij genoeg. De lancering vond plaats op 30 juli 2019. Alles verliep volgens plan. Het zwarte gat vormde zich, de capsule werd opgeslokt en in een flits verdween het zwarte gat, zoals berekend. En toen begon de ellende pas echt.

2f8b743ea3f63737acd21e9daf6ad6cc_medium.

Mijn kennis heeft er geen verklaring voor. De camera in de capsule bleef werken. Wij zagen de beelden, hoewel dit natuurkundig onmogelijk heette te zijn. Hij stamelde dat hij er geen snars van begreep. De capsule had het zwarte gat overleefd en de sokken van ome Kees waren nog steeds onderdeel van dit universum. Ze waren echter teruggeworpen in de tijd. We zagen de beelden uit een langvervlogen verleden. De capsule die aangetrokken werd door een grote passerende asteroïde. De trilling, blijkbaar van walging, die door het gigantische brok steen ging toen de sokken een stankexplosie kregen, ditmaal zonder bijbehorende voeten. De asteroïde die van baan veranderde en op ramkoers met de Aarde kwam. De gigantische explosie, voor de kust van wat nu Yucatan, Mexico is. En het uitsterven van de dinosauriërs. Alles door de sokken van mijn ome Kees.

e405814bb07ec54848dd6ef2bf7fea76_medium.

De bittere waarheid sloeg ons als een mokerslag in het gezicht. Ik was het die ervoor had gezorgd dat vijfenzeventig procent van de levende soorten uitstierf. Ik was het die de heerschappij van de dinosauriërs tot een einde had gebracht. Ik besefte dat ik daarmee wel de weg had bereid voor onze opkomst, want hoeveel kans op overleven had de mensheid in een wereld die nog steeds door die monsters werd gedomineerd? Maar mijn kennis besefte dat er nóg iets aan de hand was. Zou de reis door het zwarte gat de oorzaak zijn van de krachten van de sokken? Een onbedoeld neveneffect van die mysterieuze kwantummechanische en relativistische natuurwetten die ik niet snapte en mijn kennis blijkbaar ook onvoldoende? Dan hadden wij ook alle historische rampen op ons geweten. Indirect, dat wel. Maar toch.
De sokken moeten vele jaren werkeloos en ongedragen ergens in de bush-bush hebben gelegen tot een van onze verre voorvaderen ze vond en last kreeg van koude voeten. Op het moment dat hij ze aantrok, is alle menselijke ellende begonnen. Maar ook nog zoveel meer.

7b1761ae972dc5584054cdbffeda9a00_medium.

Nu ik jaren heb geleefd in het post-sokkentijdperk weet ik het zeker. De sokken hadden ook grote invloed op onze creativiteit. Onze voorvaderen hebben de sokken doorgegeven en tegelijkertijd beschavingen uit de grond gestampt, uitvindingen gedaan, steden gebouwd, tempels opgericht, beelden gehouwen, muurschilderingen gemaakt en elkaar opgeleukt met prachtige sieraden. Temidden van de vele oorlogen en natuurrampen die zo onlosmakelijk met de sokken van ome Kees verbonden zijn. 
In mijn tijd heb ik met lede ogen gezien hoe alle creativiteit uit het mensdom is weggevloeid. De wereld werd met het jaar grauwer. Geen vrije keuze meer op scholen en universiteiten. Alleen de vraag van de arbeidsmarkt bepaalt de mogelijke studierichtingen. Musea zijn gesloten, boeken worden niet meer gedrukt, tenzij het maatschappelijk en economisch nut heeft. In een wereld vol waardecreatie voor aandeelhouders, woekerpolissen, exoneratieclausules en werkweken van zestig uur, is geen plaats meer voor verbeelding. We vinden niks nieuws meer uit, het enige dat we doen is behouden en verbeteren van wat we hebben. Verbeteren in de zin van kostenbeheersing en efficiëntie. Dit alles is mijn schuld. Mea maxima culpa.

1a39e023fcc1ff1070a181249452b02b_medium.

Ik heb heimwee naar mijn ome Kees. Ik heb heimwee naar zijn sokken. Ik probeer het wel eens, het geurspectrum nabootsen met allerlei chemicaliën. Maar ik mis de essentie van de sokkenstank. Ik voel ook geen greintje inspiratie meer. Eigenlijk ben ik wel blij dat ik al zo oud ben. Deze wereld, die blief ik niet. Ach, het kan me niks schelen al vindt men dit stank voor dank. Ik wilde de wereld redden van haar vloek. Maar met dat badwater gooide ik ook de creativiteit weg, de creativiteit die ons zo uniek mens maakt. De beste intenties hebben vaak de vreselijkste gevolgen. Ik ben nu zelf de vloek van de mensheid geworden. Hoog tijd dat ik dat beken. Als er tenminste nog iemand is die dit leest.

 

 

14/08/2016 22:57

Reacties (22) 

21/01/2017 07:40
Ik vind het prachtig geschreven, die schrijfopdrachten waren prachtige inspiratiebronnen waar heel wat mooie verhalen uit voortvloeide. Dat toon jij hier maar weer duidelijk mee. Ik ga deze opslaan.
25/08/2016 15:17
Geweldig verhaal, zondermeer.
18/08/2016 17:11
ja inderdaad een bizar avontuur over sokken, graag gelezen
1
16/08/2016 12:31
Prachtig en heerlijk geschreven verhaal. Wel een onderwerp waar een schrijve niet zomaar op zou komen, maar dat maakt het juist des te leuker... Lol, heb inmiddels de ramen en deuren open gezet om even door te luchten...
2
17/08/2016 11:02
Het was de tijd van Doortjes schrijfopdrachten en dat werkte aardig aanstekelijk op maffe creativiteit. Ik mis dat enorm.
17/08/2016 11:42
Je bent niet de enige. Ik moet er ook nog eentje over 'luchtig' hebben, maar die kom ik vast wel weer een keer tegen.
1
15/08/2016 14:03
Ja, die kende ik nog. Alleen die titel al...... de zweetdampen doen het scherm van m'n laptop beslaan. Hopelijk start m'n laptop morgen nog op :)
1
17/08/2016 11:01
Als de dampen erg zuur zijn, kan het je moederbord aantasten. Ik hoop niet dat ik dit op mijn geweten heb... ☻☻
1
17/08/2016 11:53
Je hebt mazzel, hij doet 't nog :)
1
17/08/2016 12:12
Op Bali heb je natuurlijk je ramen altijd open staan voor de frisse lucht, bezwangerd met de geuren van tropische bloemen en de onvermijdelijke kretek. Dat neutraliseert blijkbaar. :P
2
15/08/2016 10:30
'Het aroma is moeilijk te beschrijven. Toch wil ik een poging wagen, zeker wat betreft het aroma van de 'slechte dagen'. Denk aan slachtafval, vermengd met knoflook en een scheut ammoniak. Voeg daar een flink aantal rotte eieren aan toe, de lucht van een roedel natgeregende honden, het geurspectrum van een stal geiten en top het af met een litertje vocht uit de anaalklieren van stinkdieren. Dan kom je aardig in de buurt.'

Behalve het eerste en laatste (gelukkig maar) kan ik me alle geuren perfect voor de geest halen... goeiemorgen!
1
17/08/2016 11:00
Het eerste valt best mee, als het nog dagvers is. Het laatste, geloof me maar, je wilt het ECHT NIET weten hoe dat ruikt.
De hond van mijn ouders wilde in de USA spelen met een interessant diertje. Hij kreeg de volle laag en heeft drie weken gestonken. Daarna hoorde mijn moeder pas hoe je stinkdiergeur het beste verwijdert: met tomatenketchup! Wie komt daar nou op?
17/08/2016 11:15
Ik zie het al voor me in de winkel:

'gonna fry up some burgers, ma'am?' (je moeder aan de kassa met haar flesseke ketchup)

'no sir gonna try to get the skunk smell out of my dog'

*verbaasde blikken alom*

Ik had er ook nog nooit van gehoord - ik kan het misschien eens proberen de volgende keer dat 'ons madam' in de rotte eieren rolt: dolle pret! Op het moment ligt ze tussen mijn armen bovenop de tafel te slapen (het typt nogal moeilijk) - als ik me op de tafel zou werpen voor een dutje te doen krijg ik vast rare blikken... in mijn volgend leve...
2
15/08/2016 08:44
Het is me duidelijk... De sokken van oma Kees? Al die technische uitleg gaat me dan wel boven de pet; toch zie ik een verband.. De sokken van ome Kees zullen na 2019 zeker nog eens in een baan rond onze planeet komen.. Sterker nog; ik weet waar de sokken van ome Kees zullen zijn! Achter Neptunes! De Return van de sokken van ome Kees staan gepland op 21 december 2021... (De Maya's gebruikten echt een foute calculator)
Samen met planet X zullen deze voetgewaden het gedane werk uit vervlogen dagen afmaken...
En stinken zal het.
17/08/2016 10:57
Door dit onwelriekende gebeuren zullen de Annunaki wegvluchten naar de vijfde en hogere dimensie. Maar Planeet X zal dood en verderf zaaien, met zwavel, fire and brimstone. Zal vast wel voorspeld zijn in Openbaringen en door meneertje Nostradamus.

De Maya's waren natuurlijk zo geschrokken dat ze hun data met trilhandjes hebben ingevoerd. En dan krijg je foute berekeningen. :P

Moge u leven in interessante tijden! ☻☻
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert