Rozen (3): in vele soorten en maten

Door Asmay gepubliceerd in Huis en tuin

ca557a873833c90ba34de858b357ad19_medium.Als je een roos plant, wil je graag van tevoren weten, hoe deze plant zich zal ontwikkelen; is het een klimmer of een bodembedekker, blijft de plant laag of juist hoog, breed of smal? Aan een kale plant is meestal nog niet te zien wat er uiteindelijk uit voort zal komen.

Wat groeit er uit een roos?

Zoals het citaat van Eleanor Roosevelt (1884-1962), Amerikaanse presidentsvrouw:

"I once had a rose named after me and I was very flattered. But I was not pleased to read the description in the catalogue: no good in a bed, but fine up against a wall."

(Vrij vertaald: Er is eens een roos naar mij vernoemd en ik was daarmee zeer vereerd. Echter, ik was niet blij toen ik de beschrijving in de catalogus las: deugt niet in een bed, maar doet het prima tegen een muur.)

4a45f9f99364f1713848335395de45d6_medium. Om te weten wat voor soort roos het beste geschikt is voor de beschikbare plek in je tuin, is het goed om van te voren te kijken naar de soort en maat van de aan te schaffen rozenstruik. Nu zijn er talrijke manieren waarop men rozen sorteert; vrijwel iedere kweker hanteert daarbij zijn eigen indeling. Voor het leesgemak heb ik mij hier gehouden aan een simpele recht toe recht aan-indeling naar soort, gebaseerd op hun historische afstamming, en naar groeivorm.

Historische indeling van rozen

In een gespecialiseerde catalogus worden de rozenrassen vaak niet alleen naar groeivorm gegroepeerd, maar ook naar hun historische afstamming. Grofweg bestaat deze historische indeling uit drie hoofdgroepen.

Oude of historische rozen

67cbcfac7f00db7d8767ad4abaded21f_medium.Een rozenras wordt tot de oude rassen gerekend, als de groep waartoe zij behoort reeds bestond vòòr het jaar 1867. In dat jaar werd in Frankrijk namelijk de eerste, door de mens gecreëerde, handbestoven, theehybride (kruising van een Chinese roos en een Europese inheemse roos) "La France" geïntroduceerd.

Tot de belangrijkste rassen in deze groep behoren: Gallica-rozen, Damascener rozen, Portland-rozen, Alba-rozen, Centifolia-rozen, mosrozen, Chinese rozen, Bourbon-rozen, Noisette-rozen en Remontant-rozen.

De Remontant-rozen vormen in feite de schakel tussen de oude en de moderne rozenrassen; deze laatste soort bloeit vaker of langer dan de oude of historische rozen. 'Remontant' betekent immers in het Frans: opnieuw (voor de tweede keer) bloeien.

Moderne rozen

56d52a856ef42c7a1f0cf6a01b8202fb_medium.Alle cultivars en hybriden, die in latere tijd uit de oorspronkelijk oude rozengroep zijn gekweekt, worden moderne rozen genoemd. De eerste succesvolle hybride-roos was de Theeroos in 1867, gevolgd door de Polyantharoos in 1875.

Door de jaren heen zijn er over de hele wereld ontelbare kruisingen en variaties bijgekomen. In totaal schat men dat er meer dan 30.000 cultivars en hybriden in de rozenfamilie thuishoren. Elk jaar komen er weer talloze nieuwe leden bij.

Engelse rozen

  fc5389ec0897665005d884af5b2798f9_medium.De Engelse rozenkweker David Austin heeft zich in de jaren zeventig van de vorige eeuw toegelegd op de ontwikkeling van een nieuwe soort. Hij slaagde er in om rozen te kweken, die enerzijds het uiterlijk en de geur behielden van de oude rozen en anderzijds sterker waren en bleven doorbloeien, zoals de moderne rozen.

Austin gebruikte vooral de oude Gallica-, Damascener en Centifolia-rozen als basis voor zijn veredelingswerk. Austin noemde zijn cultivars 'Engelse rozen'. Daarnaast ontwikkelde hij een aantal nieuwe kleuren, die nog niet eerder bij de oude rozen waren gezien, waaronder abrikoosgeel, goudgeel, zalmrood en hardroze.

Inmiddels zijn er meer dan 50 verschillende soorten Engelse rozen te verkrijgen. Niet alle soorten zijn overigens even sterk. De groei van de meeste planten is de eerste 2-3 jaar zelfs vrij zwak. Daarna ontwikkelen de meesten zich tot stevige, zij het wat lagere planten (dan hun 'voorouders'), waardoor ze bijzonder geschikt zijn voor een niet al te grote tuin.

Indeling van rozen naar groeivorm

Bodembedekkende rozen

8558468efd173dab5491445635bd6622_medium.Bodembedekkende rozen hebben een kruipende of overhangende vorm. Zij worden zelden hoger dan 60 centimeter, maar de takken op zich kunnen wel een lengte van 2 meter bereiken. Enkele soorten kunnen ook, mits geleid en ondersteund, licht klimmen. Vanwege hun sierlijkheid kunnen ze goed tussen vaste planten worden gezet.

Dwerg- of miniatuurrozen

Dwerg- of miniatuurrozen worden meestal niet hoger dan 30 to 60 centimeter. De bloemen bestaan uit kleine enkele of meerbladige bloemen, die in een trosvorm zijn gerangschikt. Ze lenen zich uitstekend voor rand- of perkbeplanting in een tuin. Ook kunnen ze een seizoen in potten als balkon- of kamerplant worden aangeplant. Bij gebruik als balkonplanten moeten ze in strenge winters wel binnen overwinteren, of heel goed worden afgedekt.

Trosrozen (ook wel floribunda-rozen genoemd)

  6f8913706f46e42082a8de9303055c74_medium.Afhankelijk van het ras, kunnen trosrozen wel 40 tot 100 centimeter hoog worden. De bloei bestaan uit talrijke enkele of dubbele bloemen, in een tros- of aarvorm gerangschikt.

Trosrozen worden niet alleen veel in tuinen aangeplant, maar ook (net als Polyantha-rozen overigens) in openbare plantsoenen.

Grootbloemige of edelrozen

7e5545dc05387023a5487d7d205a8646_medium.Deze rozenstruiken, waarvan vooral de theehybriden zeer bekend zijn, worden ongeveer even hoog als trosrozen.

Het meest opvallende verschil is echter dat de bloemen van deze rozen groot zijn, apart op de lange stelen zitten en vaak heerlijk ruiken.

Uit deze groep komen de mooie lange snijbloemen.

Hoogstam- en cascaderozen

Deze rozen groeien niet zo van nature. Het zijn in feite gecultiveerde vormen van trosrozen, grootbloemige of klimrozen, die op onderstammen worden geënt. De planten bereiken meestal een hoogte van 60, 90 en 150 centimeter. Echter, een geënte klimroos kan wel eens 'op hol slaan' en wild uitgroeien tot 2-3 meter.

Heesterrozen

5d004bc9518695574233749ba6146b99_medium. Heesterrozen staan vaak in hun ontwikkeling nog dicht bij de oorspronkelijke, wilde soorten. Het zijn meestal dichte struiken, die een hoogte van 1-3 meter kunnen bereiken. De bloeitijd strekt meestal van de zomer tot diep in de herfst uit.

De meeste heesterrozen zijn botteldragend. Je kunt de bloei verlengen door steeds de uitgebloeide bloemen weg te halen. Zodra de roos bottels gaat vormen, stopt de bloei en komen er dus (in dit seizoen) geen nieuwe knoppen en bloemen meer.

Klimrozen

Klimrozen kunnen, afhankelijk van de soort, 2-6 meter lang en, indien goed geleid of ondersteund, evenzo hoog worden. Er zijn verschillende bloemtypen (grootbloemig en kleinbloemig - deze laatste soort wordt ook wel 'rambler' genoemd). en bloeitypen (eenmaal, meermalen of doorbloeiend) in deze rozensoort.

Indeling van rozen naar bloemvorm

De rangschikking en het aantal kroon- of bloemblaadjes geven de roos haar typerende vorm. Ook kunnen de kroonblaadjes nog verschillende vormen hebben: rond, elliptisch, hartvormig, kegelvormig, met gladde of gegolfde randen. De meest voorkomende bloemvormen zijn (op de foto van links naar rechts):
Extra gevuld, de roos kan wel 30 tot 70 kroonblaadjes bevatten

  • Enkele 31e516d547c33b6f3a1a5efe434f2731_medium. tot halfgevulde ronde en open bloem, met 10-12 bloemblaadjes
  • Vlakke bloemvorm
  • Vlakke, rozetvormige bloem met korte, regelmatig gerangschikte kroonblaadjes.
  • Gevulde bloem, de roos bevat meer dan 20 kroonblaadjes
  • Enkele open bloem, met minder dan 8 kroonblaadjes
  • Hoge bloemvorm, openstaande buitenrand, dichte bloemknop; dit is de klassieke vorm van de Theehybriden
  • Bolvorm, de vele kroonblaadjes geven de roos de vorm van een kommetje
  • Vierdelig opgebouwde, rozetvormige bloem (kwartiervorm).

Tot slot

Een waar citaat van Gustaf Fröding (1860-1911), Zweedse dichter en schrijver:

"Stront is stront en drek is drek, ook al bevindt het zich in gouden dozen,
Maar rozen in een kapotte vaas, blijven toch altijd nog rozen."

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Geograph.org.uk, Pixabay.com.

 

8c094f0f602a5823cf581fa8ae7f2622.jpg Zie ook:

Rozen-1-van-anatomie-tot-ziekten-een-korte-introductie

Rozen-2-een-korte-blik-in-de-geschiedenis

Rozen-4-in-geuren-en-kleuren

Bloeiende-vaste-planten-voor-lente-en-zomer

Bloeiende-vaste-planten-voor-herfst-en-winter

Of lees verder via:

 

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

11/08/2016 11:27

Reacties (8) 

1
10/09/2016 12:41
mooi, leuk dat citaat van Eleanor Roosevelt.
1
Asmay tegen Vita
10/09/2016 12:53
Ja, dat vond ik ook een ijzersterke!
1
08/09/2016 17:53
Heel mooi, deze gaan we bewaren. Ben zelf dol op klimrozen.
1
12/08/2016 14:01
1
11/08/2016 12:13
Mooi artikel en geweldige citaten!
2
11/08/2016 12:09
Eigenlijk nooit geweten hoeveel verschillende bloemvormen er bij rozen zijn. Verbazingwekkend eigenlijk.
1
11/08/2016 12:05
Prachtig, dat citaat van Eleanor Roosevelt!
Asmay tegen ZiaRia
11/08/2016 12:15
Vond ik ook heel grappig!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert