Gustav Klimt, meester van de Gouden Jugendstil

Door Asmay gepubliceerd in Kunst en Cultuur

db39982f9b25c02c30009d1c6dd5c418_medium.Het is al weer ruim 150 jaar geleden, dat Gustav Klimt in Wenen, Oostenrijk, werd geboren. Niet veel mensen zullen zijn levensverhaal kennen, echter velen hebben wel één van zijn werken gezien: in een museum, maar waarschijnlijk ook als poster of als reproductie bij grote warenhuizen en een bekende Zweedse meubelzaak.

De jeugd van Gustav Klimt

Gustav Klimt werd op 14 juli 1862 geboren in een volksbuurt van Wenen, in een groot gezin. Zijn vader was goudgraveerder, iets wat misschien tot zijn latere voorliefde voor het gebruik van goud heeft geleid. Het gezin leefde in armoede.

2e7092ab4a47e3894e512a282acd9dd7_medium.Rechts: Gustav Klimt (portret van Gusta Voleal).

Hoewel van zijn jeugdjaren vrij weinig bekend is, bleek het artistieke talent van de jonge Gustav wel naar boven te zijn gekomen. Evenals zijn jongere broer Ernst, werd hij met een studiebeurs toegelaten tot de Weense 'Kunstgewerbeschule für Kunst und Industrie'. Klimt specialiseerde zich in het schilderen en decoreren van vooral theaters.

De beginjaren van Gustav Klimt

Samen met zijn broer Ernst en zijn studievriend Frans Matsch, startte Klimt zijn carrière in 1880. Ingehuurd door het Weense Architectenbureau Felmer & Helmer, vervulden zij diverse opdrachten in de theaterwereld, zoals plafondschilderingen, muurschilderingen, wandpanelen en toneelgordijnen. Uiteindelijk was het drietal in 1882 al in staat met een eigen atelier te starten. Ook buiten Wenen verwierven zij inmiddels opdrachten, zoals in Boekarest en Karlsbad. Echter, hun eerste grote opdracht in 1886 vond plaats in Wenen: decoratie en beschildering van de trap van het nieuwe Burgtheater; de voorstelling moest de geschiedenis van het theater uitbeelden.

fffda770f75aa98a6c0fc42d3bdce65f_medium.c0a08699480dab2b69691b6eab5da30d_medium.
Links: Het Burgtheater in Wenen.

Rechts: een deel van De Levensboom.
 
 

Künstlerhaus and Wiener Secession

Na de vroege dood van zijn broer Ernst in 1892, ging Klimt geen samenwerkingsverbanden meer aan. Hij sloot zich aan bij het Künstlerhaus, een tentoonstellingsgebouw in het centrum van Wenen. Voor zijn schilderstijl conformeerde hij zich nog volledig aan de heersende opvattingen van die tijd. Inmiddels werd hij in Wenen als een verdienstelijk schilder beschouwd en had hij dit bekroond gezien met twee onderscheidingen: 'Gouden Kruis van Verdienste' voor muurschilderingen in het Burgtheater (1888) en later nog de 'Keizerprijs' (1890). Echter, hoewel getalenteerd, toonde zijn werk nog geen enkele originaliteit ten opzichte van dat van anderen uit die tijd.

a080e8054aa4bd3feb18463034376600_medium.
Artistieke beweging.

Uit onvrede over de organisatie en het verloop van (internationale) tentoonstellingen verliet Klimt het Künstlerhaus in 1897. Samen met andere ontevreden kunstenaars stichtte hij de Wiener Secession, waarvan hij de eerste voorzitter werd. In deze beweging richtte men zich met name op het introduceren van nieuwe, originele ideeën en opvattingen in de kunstwereld, de Art Nouveau. De vooruitstrevende tentoonstellingen van de Secession-beweging werden door critici en verzamelaars toegejuicht, echter door het grote publiek uitgejouwd. De realistische kijk en schilderstijl van Klimt werden aanvankelijk niet gewaardeerd.

Gustav Klimt - kunst of pornografie?

Onder de invloed van de Secession-beweging ontwikkelde zich bij Klimt de typische Jugendstil, waarbij hij veelvuldig gebruik maakte van vloeiende lijnen, oude symboliek en de rijke decadentie rond de eeuwwisseling, het zogenaamde 'fin de siècle'. Veel Weense rijke dames (de 'nouveau riche') lieten zich graag door hem portretteren. Aan opdrachtgevers heeft hij nimmer gebrek gehad.

34715156143e30fe255fe9fd07da535c_medium.d13fccd228c6cc72760ac57745eddc19.jpg

Links: een fragment uit de Kus.


Rechts: Adam en Eva.

 

 

Klimt was ook een ware vrouwenliefhebber. Ondanks zijn vaste relatie met Emilie Flöge, een Oostenrijkse couturière (tevens schoonzus van zijn jong gestorven broer Ernst) vanaf 1892 tot het einde van zijn leven, verwekte Klimt zeker 14 kinderen bij even zoveel andere vrouwen. Toch slaagde hij erin zijn escapades buiten het oog van de wereld en zijn leven vrij van schandalen te houden.

Zijn liefde voor het fenomeen 'vrouw' bracht hij in zijn werken veelvuldig naar buiten. Klimt schilderde vrouwen in alle mogelijke houdingen, stijlvol, statig, teder, erotisch. Zijn manier van portretteren haalde de vrouwelijke sensualiteit in zijn modellen naar boven, echter smoorde elke hint, elke zweem naar moederlijkheid of moederschap.

Hoewel critici lovend waren over zijn originele voorstellingen, reageerde het publiek verontwaardigd en bestempelde het voor die tijd realistisch weergegeven werk als pornografisch. Het duurde lang voor Klimt door de massa werd erkend als de grote kunstenaar, die hij was.

ddcb45cdc6b58c160b066688041361fa_medium.
Beethoven Frieze.

Gustav Klimt - de Gouden Periode

In 1906 richtte Klimt een nieuwe kunstenaarsvereniging op, de Oostenrijkse Kunstenaarsbond. Ook nam hij met zijn werk deel aan diverse nationale en internationale (groeps-)tentoonstellingen in binnen- en buitenland.

07b97d7d5ac2f9004f42da554fc74bc4_medium.
Portret van Adèle Bloch-Bauer.

In de jaren voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde Klimt zijn signatuurstijl, met het veelvuldig gebruik van goudkleurige vlakken, uniek voor die tijd. Klimts werk kent een bijzonder verfijnd lijnenspel en gestileerd kleurgebruik. Sommige werken zijn als een mozaïek, andere als een soort patchwork geschilderd. Zijn werk omvat vele, fraai gedecoreerde vrouwenportretten, maar ook bijna sprookjesachtige schilderijen van tuinen en landschappen.

30e3619dcc0c17bd297930682fe72f75_medium.f2f3dc7e8ed8429b789eb5848354f818.jpg

Links: Boerentuin met Zonne-bloemen.
 
Rechts: Italiaanse Tuin.

 

 

Een belangrijke inspiratiebron voor zijn verfijnde schilderstijl vond Klimt in de Nederlandse schilder Jan Toorop (1858-1928). Op zijn beurt fungeerde Klimt weer als inspiratiebron voor o.a. de schilders Egon Schiele (1890-1918)en Oskar Kokoschka (1886-1980).

Later kreeg Klimt toch steeds meer erkenning. Zo werd hij benoemd als eredocent aan de universiteiten van Wenen en München. 

Ziekte en onverwacht einde van Gustav Klimt

5595b14618bd1ded6e132188d28e328d_medium.In januari 1918 reisde hij naar Roemenië. Op 11 januari kreeg Klimt plotseling een hersenbloeding, waarna hij verlamd was en in een ziekenhuis werd opgenomen.

Rechts: Am Attersee.

Hoewel zijn lichamelijke toestand aanvankelijk verbeterde, viel zijn verzwakte lichaam echter korte tijd later ten prooi aan de destijds heersende, zeer gevaarlijke Spaanse Griep. Klimt overleed op 6 februari 1918, 55 jaar oud, aan een door het influenzavirus ontstane longontsteking.

Tot slot

Gustav Klimt was een bescheiden man en heeft zich in zijn leven toegelegd op schilderen, schilderen en nog eens schilderen. Over zichzelf praten of schrijven vond hij niet interessant. Er zijn dan ook weinig geschriften van zijn hand bewaard gebleven. Een dagboek hield hij niet bij, brieven beantwoorden had hij een hekel aan; het enige wat resteert zijn de aanzichtkaarten, die hij op zijn reizen stuurde aan Emilie Flöge. Als men iets over hem wilde weten, moest men maar naar zijn werk kijken, aldus Klimt.

805e587d7d16edb23204adbd61488f2d_medium.
Danae.

En dat werk, hoewel al meer dan eeuw oud, spreekt mensen nog steeds aan. Zijn schilderijen bezitten een tijdloze schoonheid, waardoor ze nu nog (als reproductie, want Klimts werk is peperduur) in menig 21e eeuws interieur tot hun recht komen. Dat is op zich heel bijzonder. Vandaar dat ik met dit artikel even stilsta bij de 150e geboortedag van deze originele kunstenaar.
 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Wikimedia Commons.

 

Rechts: Gustav Klimt in 1914.

e82562114c611aeba868cc759f71c06c.jpgZie ook:

Auguste-Rodin-modern-denker-en-inspirerend-kunstenaar

Claude-Monet-impressionist-van-het-eerste-uur

Dimitri-Ermakov-fotograaf-van-een-vervlogen-wereld

Oskar-Kokoschka-eigenzinnig-expressionist

Salvador-Dalí-geniaal-en-excentriek-kunstenaar

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
07/08/2016 17:14

Reacties (3) 

1
07/08/2016 17:59
Ik vind het werk van Klimt zeker wel wat hebben. Leuk, om wat meer over zijn leven te lezen.
1
07/08/2016 17:57
Mooi artikel, ik hou hier wel van. Jugendstil vind ik erg mooi.
1
07/08/2016 17:56
Niet geheel mijn smaak maar toch best mooi.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert