Frankrijk: Amiens en Bayeux, het bezichtigen zeker waard

Door Asmay gepubliceerd in Reizen en vakantie

Steden met een verhaal

87cf64b1628e89e48ab849f8fb317527_medium.Op weg naar Bretagne kom je, op doortocht, eigenlijk altijd wel door een mooie omgeving met enkele oude, interessante Franse steden of dorpen. Meestal gun je jezelf de tijd niet om te stoppen en rond te kijken. Toch is het de moeite meer dan waard.

Twee plaatsen wil ik met dit artikel wat meer onder de aandacht brengen: Amiens, dat op zo'n 200 kilometer vanaf de Belgische grens ligt, en Bayeux, ruim 280 kilometer verderop.

Amiens

Amiens is de hoofdstad van het departement Somme in Picardië, Noordwest-Frankrijk. De stad werd al gesticht door de Galliërs, die het de naam 'Samarobriva' ('brug over de Somme') gaven. Later werd het gebied ingelijfd bij het Romeinse Rijk, toen Romeinse soldaten in 53 voor Christus de Galliërs versloegen. De huidige naam 'Amiens' zou zijn afgeleid van de naam, die de Romeinen aan de bewoners uit die tijd gaven: 'Ambiani' ('aan beide oevers').

Roerig verleden van Amiens

82705fa4c15665523abe78e9825f38a6.jpgAmiens doorstond een aantal invallen van de Noormannen in de 9e eeuw, waarbij de (oude) kathedraal tot op de grond afbrandde. Pas in 1095 werd de gemeente Amiens officieel gevormd. In 1113 volgde erkenning door de koning van Frankrijk en vanaf 1185 maakte Amiens deel uit van het Franse koninkrijk.

In de 18e eeuw ontwikkelde Amiens zich tot textiel- en industriestad. Nu is het een moderne stad en heeft het een universiteit: l'Université de Picardie Jules Verne.

Diverse oorlogen rond Amiens

De streek rond Amiens heeft, in de loop der tijd, veel strijd en oorlog mee moeten maken. De belangrijkste op een rij:

Tijdens de 100-jarige oorlog (1337-1453) tussen de Franse en de Engelse troonpretendent voor de vacant gekomen Franse kroon (koning Karel IV – de Schone- stierf in 1328 zonder een troonopvolger) werd Amiens herhaaldelijk door de Engelsen belegerd. In 1358 slaagden de Engelsen er zelfs in Amiens vrijwel geheel te verwoesten.

Napoleon zorgde met zijn vergaande ambitie eveneens voor onrust. Hoewel de oorlog tussen Frankrijk en  Engeland (door Frankrijk verklaard in 1793) in maart 1802 met de Vrede van Amiens werd getekend, was dit slechts schijn. Het zou nog tot 1815  en de ondergang van de Napoleontische troepen bij Waterloo duren, voordat de vrede stand hield.

544795a4c77bf8c738f9e1e3a64cd084_medium.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de stad zwaar beschadigd door hevige beschietingen en bombardementen. 

Rechts: aanzichtkaart Amiens 1916. 

De Slag om de Somme kostte bijvoorbeeld al aan ruim 1 miljoen mensen het leven. Uiteindelijk leidde de Slag van Amiens tot de wapenstilstand van november 1918 met het Duitse keizerrijk.

7fd87fba17abd1db80f99c5c21af91a7_medium.Links: Faubourg d'Amiens, Eerste Wereldoorlog.

Bij Amiens ligt de militaire begraafplaats Faubourg d'Amiens voor 2658 gevallenen uit  Groot-Brittannië en de Gemenebest. Ook is er het oorlogsgraf van een soldaat zonder nationaliteit uit de Tweede Wereldoorlog.

Ook in de Tweede Wereldoorlog was het raak. Ongeveer 60% van de stad werd door diverse bombardementen, zowel van de Duitsers als van de Geallieerden, verwoest. Zo bombardeerden Britse vliegtuigen in februari 1944 de gevangenis in Amiens, als onderdeel van Operatie Jericho, waardoor 258 gevangenen en verzetsstrijders konden ontsnappen.

Notre Dame-kathedraal van Amiens

De beroemde Notre Dame-kathedraal (met een grondvlak van 7.700 m2) dateert uit de 13e eeuw en is een van de belangrijkste kathedralen van Frankrijk. Deze gotische basiliek is tevens de grootste gotische kathedraal van Europa.

De Notre Dame-kathedraal is bewerkt in flamboyante stijl; zo genoemd naar de vlammetjes aan de randen van het beeldhouwwerk en de bloembladvormen van de gebrandschilderde ramen.

76806f5091d199fae4c973ba359fd39f_medium. b3ad5ad144ee63e921d2a71de4291904_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Links: Notre Dame-kathedraal, Amiens. Rechtsboven: gebrandschilderd raam in Notre Dame, Amiens.     

Rechtsonder: de kleurige, flamboyante entree van de Notre Dame, Amiens.

9f2af441e8b799534a7b7258bbdf51e8_medium.

Veel van die ramen zijn overigens te danken aan plaatselijke gilden, die tijd, materiaal, vakmanschap en de te maken voorstelling (gewijd aan hun eigen patroonheilige) leverden.

De Notre Dame-kathedraal van Amiens maakt deel uit van in totaal drie (!) Werelderfgoederen, die door de UNESCO op de betreffende lijst zijn geplaatst:

  • Vanaf 1981 staat de kathedraal zelf op de Werelderfgoedlijst
  • De kathedraal is onderdeel van de Pelgrimsroutes van Frankrijk naar Santiago de Compostella in Noord-Spanje, een ander Werelderfgoed
  • De klokkentoren van de kathedraal maakt deel uit van de Belforten van België en Frankrijk, een derde Werelderfgoed.

Jules Verne

8026bb228a0cae87123966a0b104bab2.jpgJules Verne (Nantes 1828 – Amiens 1905) was een science fiction-schrijver 'avant la lettre'. Zijn beroemdste werken zijn onder andere: "Reis om de wereld in 80 dagen", "20.000 mijl onder de zee", "Vijf weken in een luchtballon", "Reis naar het middelpunt van de Aarde" en "Reis om de Maan".

Linksonder:twee van zijn Franse publicaties. Rechts: Jules Verne.

4e55d7b0597759dd1f59602ffdbc0ba9.jpg

 

 

 

Verne was een bijzonder intelligent man, die zich niet onverdienstelijk bezig hield met wetenschap (natuurkunde, scheikunde, biologie, zoölogie, aardrijkskunde) en techniek. Zijn boeken en verhalen over toekomstige technische ontwikkelingen en menselijk vernuft waren dan ook gebaseerd op de wetenschappelijke kennis en de technische stand van zaken  van zijn tijd.

Met zijn toekomstvisie was Verne zijn tijd ver vooruit. Inmiddels zijn veel van de wetenschappelijk feiten, die de basis vormen in zijn verhalen, door nieuwe wetenschappelijke en technische inzichten en kennis achterhaald.

Jules Verne verbleef een groot deel van zijn leven in Amiens. Hier is dan ook zijn graf te vinden.

801a6f500775aa3adda2fc83043da044_medium.Uit eerbetoon werd het stenen circusgebouw van Amiens (één van zeven in heel Frankrijk) naar hem vernoemd.

(Zie foto links.)

Later werd ook de Universiteit van Amiens naar Jules Verne vernoemd.

Bayeux

Bayeux is de hoofdstad van het departement Calvados in Normandië. Van oorsprong stamt de stad uit de Keltische tijd. De naam zou komen van de stam, die er in die tijd leefde: de Bajocassen. 

531dc224e194dbb786a208c340b557b6.jpgf6ef2dc68a1fce1f9944c9e26b6547dd_medium.

 

 

 

 

 

Links: nagebouwd Vikingschip. Rechts: Bayeux.

Ook hier hielden de Noormannen in de 9e eeuw een aantal keren flink huis en verwoesten de nederzetting. Telkens bouwde men de plaats weer op.

Diverse oorlogen rond Bayeux

Tijdens de Honderdjarige Oorlog werd Bayeux keer op keer aangevallen en geplunderd. Dit ging maar door tot de Engelse koning Henry V de stad in 1417 innam. Na de belegering en de Slag van Formigny  in 1450 heroverde de Franse koning Karel VII Bayeux. Hij verleende de bevolking een generaal pardon, waarna de stad zich kon herstellen en weer kon opbloeien.

5924633d5826df86888580709f7365b6.jpgBayeux heeft het ook in de Tweede Wereldoorlog zwaar te verduren gehad door beschietingen en bombardementen.

Links: Britse troepen in Bayeux, 7 juni 1944.

Na de invasie van  D-day was Bayeux de eerste stad, die werd bevrijd. Toen de Britse troepen van Gold Beach (bij Arromanches) namelijk konden doorstoten en 's avonds in Bayeux aankwamen, boden de hier gelegerde Duitse troepen geen weerstand.

Verdere verwoestingen door beschietingen en straatgevechten zijn hierdoor achterwege gebleven. 7 juni 1944 werd de stad officieel bevrijd verklaard. Een week later kwam de Franse generaal Charles de Gaulle in bevrijd gebied aan en verklaarde Bayeux de voorlopige hoofdstad van het bevrijde Frankrijk.

e237f7762d9fceb3d266a3a69023709b_medium.Bij de stad ligt het 'Bayeux War Cemetery', de grootste Britse militaire begraafplaats van de de Tweede Wereldoorlog in Frankrijk.

Rechts: Bayeux War Cemetery, Tweede Wereldoorlog.

Er liggen 4648 soldaten begraven: 3935 Britten, 247 geallieerden van diverse nationaliteit en 466 Duitsers. De meesten van hen sneuvelden tijdens de D-day invasie.

Tapisserie de Bayeux

In het Museum van de Tapisserie de Bayeux wordt het geborduurd wandkleed uit eind 11e eeuw bewaard en tentoongesteld. Op het wandkleed is het verloop van de Slag bij Hastings (1066) uitgebeeld, vanaf de inscheping in Frankrijk tot en met de slag zelf. De door de Fransen gewonnen Slag bij Hastings leidde direct tot de verovering van Engeland door Willem van Normandië, alias Willem de Veroveraar.

9251a78aab97089cc5b32e7e3fd850ed_medium.352329856d8f45f160c69ea8cf262c5e_medium.

 

 

 

 

 

Links en rechtsboven: Tapisserie de Bayeux.

Dit geborduurde 'stripverhaal' is ongeveer 50 centimeter hoog en 70 meter lang. Het wandkleed bestaat uit linnen en is geborduurd met gekleurde wol. Het verhaal is, dat het zou zijn geborduurd door de vrouw van Willem de Veroveraar, koningin Mathilde. Echter een andere, meer waarschijnlijke versie is, dat monniken van de plaatselijke dentellerie-school (de kunst van het kantklossen) het wandkleed hebben gemaakt. De dentellerie in Bayeux bestaat overigens nog steeds.

Notre Dame-kathedraal van Bayeux

3970bc8cc939755468207978c37a60c1_medium.De oude kathedraal, waarvan de bouw van de 12e  tot de 15e eeuw duurde, is één van de fraaiste bouwwerken van Normandië. De Notre Dame is een mooi voorbeeld van Normandische gotiek.

Links: Notre Dame-kathedraal, Bayeux.

Het voortbestaan van deze kathedraal ging echter niet over rozen. Zo kwam de bouw tijdens de Honderdjarige Oorlog (1337-1453, zie boven) volledig stil te liggen en werd het deel van de kerk, dat wel klaar was, gebruikt als vesting.

Door een gift van de bisschop van Bayeux bouwde men, na deze oorlog,  tussen 1477 en 1479 de toren af in de flamboyante gotiekstijl. Ondanks een slechte stabiliteit, bleef de toren (gelukkig) overeind.

In 1652 werd de kathedraal geplunderd en ernstig beschadigd door Hugenoten (protestanten, in dit geval de Franse aanhangers van Calvijn) in een soort verlate, Franse beeldenstorm. De Notre Dame was in feite rijp voor de sloop, zeker toen in 1676 ook nog het dak, inclusief kapgebint, instortte. Toch lapte men de ontstane schade weer provisorisch op.

934137a0282cd3d1070c5ebca1a71f9d.jpgIn de 18e eeuw waren er genoeg fondsen om het oude dak te vervangen door een fraaie koepel. Echter in de 19e eeuw werden grote scheuren in de pijlers van de kerk ontdekt. Weer werd gepleit voor sloop en nieuwbouw.

Na een lange overpeinzing, besloot de bisschop van Bayeux zich toch hiertegen te verzetten. Echter, de koepel van één van de torens was toen al gesloopt.

Rechts: Interieur van de Notre Dame, Bayeux.

Uiteindelijk slaagde men erin de fundering van de kathedraal te vernieuwen en versterken, en alle (sloop-)schade te herstellen in de oorspronkelijke gotische stijl.

Tot slot

Kleine of (middel-)grote plaatsen langs een vakantieroute kunnen een onverwacht en interessant  verleden of een rijke en imposante cultuur bevatten, die je er misschien niet had verwacht. Boeiende pareltjes langs de (snel-)weg; zonde om ze steeds links te laten liggen.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Wikimedia Commons.

 

a657060a16c8e874512c061ea57ae4e3.jpgZie ook:

Jules-Verne-science-fiction-schrijver-avant-la-lettre

Mark-Twain-markant-boegbeeld-van-de-Amerikaanse-literatuur

D-day-Omaha-Beach-en-Arromanches-Normandië

Frankrijk-Carnac-hoofdstad-der-prehistorie

Kanaal-Eilanden-een-rondje-over-Jersey

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

06/08/2016 08:32

Reacties (3) 

1
06/08/2016 10:31
Mooie streek met een bewogen geschiedenis. Heel interessant.
1
06/08/2016 10:24
Mooi artikel. Je vergeet wel eens wat er in het noordwesten van Frankrijk allemaal heeft plaatsgevonden, ook in de recente geschiedenis.
1
06/08/2016 10:22
Zeker een tussenstop waard.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert