Kalmoes, verzorging van vijverplant Acorus calamus

Door Rob gepubliceerd in Rob's Tuinplanten

In deze reeks artikelen vertel ik je alles over de mooiste vijverplanten, in dit geval de bekende, overblijvende moerasplant en oeverplant Kalmoes die tal van medicinale en culinaire toepassingen kent.

Tags/labels: RobsVijvaria, RobsVijverplanten, Oeverplant , Moerasplant, Acorus

Vijvers in de tuin

Zoek eens op Google naar vijver en druk op afbeeldingen. Je zal zien dat er een enorme hoeveelheid plaatjes op het internet is te vinden met betrekking tot vijvers. Van stijlvolle, moderne, strak aangelegde vijvers, tot functionele vijvers of heel natuurlijke vijvers die weg lijken te smelten in het landschap. Sommige vijvers zijn bedoeld om één speciale vissoort in te houden, andere zijn aangelegd om bijvoorbeeld schildpadden in de vijver te houden. In deze serie over vijverplanten laat ik je een aantal plantensoorten zien, die in of om je vijver kunt planten. Grote planten, kleine planten, onderwaterplanten, zuurstofplanten, moerasplanten, drijfplanten en oeverplanten. In dit artikel ga ik het hebben over een van de mooiste inheems moerasplanten, Kalmoes.

Beschrijving Kalmoes

Kalmoes is een meerjarige moerasplant die groeit in ondiep water aan de oevers van rivieren, sloten, beekjes en meren. Vanuit een dikke, kruipende wortelstok met zachte wortels groeien de ruim één meter lange, zwaardvormige bladeren. De plant maakt maximaal één bloemstengel met een ongeveer zeven centimeter lange aar, bestaande uit minuscule geelgroen bloemen. Na de bloei verschijnen rode bessen met zaden. Buiten de bloeiperiode wordt Kalmoes vaak verward met Gele lis. Kalmoes is echter te herkennen aan het feit dat de bladeren van een één kant gegolfd, of gekreukt zijn. Kalmoes, Acorus calamus

Etymologie Acorus calamus

De wetenschappelijke benaming van Kalmoes is Acorus calamus. De enen verklaring zegt dat geslachtsnaam Acorus is afkomstig van het Griekse woord 'coreon' wat ‘pupil’ betekent en verwijst naar het gebruik van kalmoes bij ooginfecties. De andere, minder gebruikte, verklaring is geslachtsnaam Acorus is samengesteld uit de Griekse woorden 'a' en ‘koros’ ofwel ‘niet’ en ‘verzadiging’ en verwijst naar het gebruik van Kalmoes als eetlustopwekker. De soorttoevoeging calamus is afgeleid van het Griekse ‘kálamos’ ofwel ‘riet’. 

De Nederlandse naam Kalmoes is duidelijk afgeleid van de soortnaam calamus. Ze is echter ook bekend onder de naam Maagwortel.

Kalmoes in het wild

Oorspronkelijk komt Kalmoes uit India en uit het zuiden van China. Via de zijderoute kwam de plant in het Perzische, het Griekse en het Romeinse rijk terecht. Van daaruit heeft de plant zich verspreid over geheel Europa en later Australië, delen van Afrika en Noord-Amerika. We vinden Kalmoes vrijwel altijd langs de waterkant, met de wortels net onder water. 

Kalmoes in de geneeskunde

In India vormt Kalmoes een belangrijke plant in de Ayurveda, de traditionele, hindoeïstische, natuurlijke geneeskunde van India. Ook in China wordt Kalmoes gebruikt in de traditionele geneeskunde. In Europa wordt de plant ook al eeuwenlang ingezet als volksgeneesmiddel bij onder meer spijsverteringsklachten, oogontstekingen en tandpijn. Daarnaast wordt de aromatische wortel van Kalmoes gebruikt in de parfumindustrie, in pijptabak, in likeuren zoals absint en als smaakmaker in voedsel. Ook zijn er mensen die erop kauwen. De gedroogde wortel in poedervorm wordt ook wel Duitse gember genoemd. 

Kalmoes in de vijver

Kalmoes is geen populaire plant in de vijver omdat Kalmoes niet bepaald spectaculair bloeit. Dat is jammer want het is een gemakkelijke vijverplant die veel schadelijke stoffen uit het water haalt en daarmee het water zuivert. Kalmoes houdt van een standplaats in de volle zon of halfschaduw. Gebruik gewone vijveraarde. De plant kan het beste in water met een diepte van vijf tot vijftien centimeter worden gezet. We kennen de volgende vormen van Kalmoes voor de vijver:

  • Acorus calamus, gewone Kalmoes
  • Acorus calamus 'Variëgatus', bonte Kalmoes

Voorplanting van Kalmoes

Kalmoes is heeft twee manieren van voorplanting. Ongeslachtelijke voortplanting in de vorm van wortelstokken en geslachtelijke voortplanting in de vorm van zaden. Zelf kun je de planten vermeerderen door de wortelstokken te scheuren, maar de zaden komen ook heel gemakkelijk in heel vochtige grond op een vensterbank. In Nederland vinden we meestal een variant die geen zaden maakt en daarom alleen door middel van worteluitlopers vermeerderd kan worden. 

Kalmoes

Kalmoes is een gemakkelijke en dankbare vijverplant met onopvallende bloemen. De foto’s in dit artikel zijn gemaakt in de botanische tuin van Utrecht.

Klik hier voor Rob's tuinplanten of klik hier specifiek voor Rob's vijverplanten.

01/08/2016 20:37

Reacties (3) 

1
02/08/2016 09:34
Hier ga ik eens over nadenken om het bij mijn vijver te zetten. Dankjewel voor de goed info.
1
01/08/2016 22:33
Kalmoes ruikt ook lekker fris gedurende de bloei.
1
01/08/2016 21:20
Ik ben blij met dit artikel , ik heb wel ruimte nog bij de vijver. Prachtige informatie weer, dank je Rob.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert