Forensics: wat een dode ons nog kan vertellen

Door Robin93 gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

0a06702bdf446f4f4ee360649f1fad87_1404985Forensische opsporingsmethoden bij ernstige misdrijven zijn in de loop der jaren enorm uitgebreid.  

Zeker de nieuwste technieken in laboratoria om sporen en DNA zeker te stellen en te identificeren zijn hier onmisbaar in.  

Toch zijn er ook andere tekenen waaruit een ervaren rechercheur het nodige over wat er is gebeurd kan afleiden.

Wonden en kneuzingen

Het eerste waar bij een dode naar wordt gekeken zijn de omstandigheden waarin het slachtoffer wordt gevonden en de eventuele verwondingen. Is er sprake van een (verkeers-) ongeluk? Zijn er (schedel) breuken door vallen of door het slaan met een hard voorwerp? Zijn er messteken of kogelwonden te constateren? Zijn er kneuzingen aan de hals die duiden op wurging?

Heeft de dode geen zichtbare wonden of kneuzingen dan kan het natuurlijk zijn dat hij of zij een natuurlijke dood is gestorven. Om zeker te weten zal dan een autopsie worden gedaan om te zien of er sprake was van een lichamelijke dodelijke aandoening. Of misschien een vergiftiging door een overdosis alcohol, drugs, medicijnen of misschien gif?

Lijkvlekken en -verkleuringen

a0dab4b647fd6f5013fee88c18e97b5e_1404985Wanneer iemand overlijdt komt het hart en daardoor ook de bloedsomloop tot stilstand. Wanneer je bij iemand die net is gestorven op de huid drukt, zal de huid nog net als bij een levende wit worden. Dit komt omdat het bloed nog vloeibaar is.

Na  24 uur is het bloed echter stroperig geworden en deels gestold.

Bij het drukken op de huid ontstaat geen witte vlek meer; duidelijk is dan dat het slachtoffer minstens een dag dood is. 

Aan de lijkvlekken kun je ook zien of iemand is gestorven in de houding waarin hij of zij is gevonden of dat er om de een of andere reden met het lijk is gesold. Door de zwaartekracht zal bloed namelijk altijd zakken naar de onderste delen van het lichaam. Als iemand op bed overlijdt zal dit de rug en de achterkant van de benen zijn; als iemand voorover van een trap valt en sterft zal dat de voorkant van het lichaam zijn; wanneer iemand zich ophangt zijn het de voeten en onderbenen. Een dode op bed met lijkverkleuringen aan de voorkant van het lichaam kan dus niet. Iemand heeft de dode dan bijvoorbeeld onder aan de trap gevonden en om de een of andere reden in bed gelegd, geen zuivere koffie dus.

Lijkstijfheid of rigor mortis

Befaamd uit talrijke detectiveboeken is de rigor mortis waaraan de helden uit de boeken heel veel af konden lezen. Nu is dat niet helemaal verzonnen, de lijkstijfheid of rigor mortis kan het nodige over een misdrijf vertellen. Maar dan moet men het lichaam wel binnen 36 uur ontdekken.

886db18f04b8ee20e4b5d072f688b39a_1404985Het stijf worden van het lichaam - nadat de bloedsomloop is gestopt - verloopt volgens een vast patroon. Binnen 1-2 uur begint de verstijving in de kaken, daarna volgen armen en benen. Binnen 6 uur is het hele lichaam verstijfd. Deze verstijving is een eerste teken van ontbinding van het lichaam. Bacteriën en enzymen uit het lichaam beginnen met de afbraak van zachte weefsels. Ontbindingsenzymen zorgen er direct voor dat eiwitten in de spierweefsels klonteren; spieren worden stijf, gewrichten kunnen niet meer bewegen, de lijkstijfheid is een feit geworden. Wanneer aan een arm of been van de dode met rigor mortis wordt getrokken zal dat lichaamsdeel slap worden. Door het trekken gaan de eiwitsamenklonteringen namelijk kapot. Een stijf lichaam met een slappe arm of been geeft echter gelijk een verdenking; wie heeft met de dode gesold en waarom?

Na 18 uur tot 1 ½ dag verslappen de spieren van nature weer en is de lijkstijfheid voorbij. Dit is echter een geleidelijk proces waaraan deskundigen nog kunnen aflezen hoe lang geleden iemand is gestorven.

Lichaamstemperatuur

Na de dood stopt de bloedsomloop en ook de stofwisseling; het lichaam koelt daarna geleidelijk af. Afhankelijk van de plek (binnen of buiten, winter of zomer) en de omvang van de persoon (bij dikke mensen verloopt de afkoeling langzamer dan bij dunne mensen) kan ook hieraan toch enigszins worden afgelezen hoe lang het ongeveer geleden is dat iemand overleed, mits het slachtoffer snel wordt ontdekt.

Insecten

Een groot aantal insecten zorgt in de natuur voor het opruimen van kadavers en zijn dan ook kampioenen in het vinden van een dood lichaam. Er zijn bepaalde bromvliegen die een lijk kunnen ruiken op de formidabele afstand van 60 kilometer! Ze zijn dan ook binnen een half uur bij een lichaam en leggen er hun eitjes in de zachte lichaamsholten (ogen, neus, mond, wonden).

a905b258fc6e1fd777deaf16356f55c8_1404985

Voor forensische onderzoekers en entomologen (insectendeskundigen) zijn zij van onschatbare waarde. Vooral wanneer een lichaam buiten wordt gevonden, kan aan de hand van de stadia van de vliegenlarven worden bepaald wanneer iemand is gestorven. Soms is ook de soort vliegen of larven doorslaggevend omdat die slechts in een bepaald gebied of in een bepaald seizoen voorkomen. Als bepaalde larven op een lijk in huis worden gevonden, kan dat bijvoorbeeld duiden op een verplaatsing van het lichaam van buiten naar binnen en een verdenking opleveren.

Bloed

Aan een druppeltje bloed kan veel worden afgelezen. Allereerst wordt de bloedgroep bepaald – is het bloed van het slachtoffer of van een eventuele dader? Daarnaast kan men aan het bloed zien hoe oud de eigenaar van het bloed ongeveer was, iets was zeer belangrijk is bij ongeïdentificeerde slachtoffers of bij de vondst van losse lichaamsdelen. Hoewel met een marge van ongeveer 8-9 jaar, kan de 'leeftijd' worden afgelezen door de afvalstoffen van bepaalde afweercellen in het bloed te analyseren. Hoe ouder je wordt, hoe minder van deze afweercellen (en dus afvalstoffen) je namelijk in je bloed hebt. Op deze manier kun je eerder een (leeftijds-) beeld van het slachtoffer krijgen en gerichter zoeken naar de identiteit.

Gezichtsreconstructie

Wanneer echt niets meer aanwezig is om de identiteit van een slachtoffer te achterhalen behalve delen van het skelet en de schedel zijn er nog een paar mogelijkheden. Aan de vorm  van het bekken en de schedel of de lengte van de beenderen kan worden afgelezen of het slachtoffer een man of een vrouw was, of bij kleine botten: een kind. De lengte van het dijbeen geeft dan een indicatie van de leeftijd van het kind.

Als laatste middel om iemand te identificeren is er de gezichtsreconstructie. Op de vorm van de schedel wordt volgens bepaalde technieken het gezicht gereconstrueerd in de hoop dat iemand via de media het slachtoffer alsnog zal herkennen.

6cc3cf04c5d12d231e545cd3f2d3318d_1404986

Belangrijke doorbraken in zaken door gezichtsreconstructie waren die van het Meisje van Nulde (2001) en die van het Maasmeisje (2006). In beide zaken betrof het kinderen die bruut waren vermoord, in stukken waren gesneden en in respectievelijk het Veluwemeer bij Nulde en in de rivier de Maas bij Rotterdam waren gegooid. Het Meisje van Nulde bleek na identificatie via de gezichtsreconstructie de bijna 5-jarige Rowena Rikkers te zijn, die gruwelijk door de vriend van haar moeder was mishandeld en vermoord. Het Maasmeisje werd na gezichtsreconstructie herkend als de 12-jarige Kaapverdiaanse Géssica Gomes. Kort daarop werd haar vader voor de moord en verminking van zijn dochter gearresteerd.

Toch is dit alles niet altijd succesvol

Toch geeft gezichtsreconstructie niet altijd de gehoopte identificatie. In het geval van het Heulmeisje is het slachtoffer bijvoorbeeld nog altijd niet geïdentificeerd. Het gaat hierbij om een jong blank meisje van omstreeks 16 jaar, die in 1976 dood op parkeerplaats de Heul langs de A12 werd gevonden.

0214acbb7ec654b31fd070dbe8b137b6_1404984

Hoewel haar moord intussen al is verjaard wordt nog steeds geprobeerd haar identiteit vast te stellen. Tot zover zonder succes, want niemand lijkt haar tot nog toe te hebben gemist, herkend en/of dit te hebben gemeld.

 

Copyright: Robin93.

(2014) Foto's: Office.microsoft.com, Skullpting.com, Telegraph.co.uk, Wikimedia Commons.

 

Zie voor andere artikelen ook:

Cold-case-onderzoek-hoe-werkt-dat-jaren-later?

Deense-tv-serie-Forbrydelsen-(The-Killing)

Zweeds-Deense-tv-serie-Bron-Broen-(The-Bridge)

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

01/08/2016 08:23

Reacties (4) 

1
04/08/2016 11:24
Super interessant!
1
01/08/2016 11:35
Bijzondere tak van de wetenschap en misdaadbestrijding. Heel interessant.
1
01/08/2016 11:31
Boeiend onderwerp. Heel knap hoe forensische teams sporen verzamelen en het misdrijf proberen op te lossen.
1
01/08/2016 11:25
Interessant artikel. Ik kijk wel eens daar tv-series over dit onderwerp, maar in het echt is het allemaal niet zo vanzelfsprekend.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert