Onze spijsvertering, een kleine chemische fabriek

Door Asmay gepubliceerd in Gezondheid en fitness

69265192c0cbe7a350c6a7ab4025526c_medium.Ons lichaam bestaat uit ontelbare lichaamscellen: spiercellen, hartcellen, hersencellen enz. Al die cellen hebben brandstof nodig om te kunnen functioneren.

Ons voedsel is die brandstof, maar het heeft veel bewerking nodig voor het is omgevormd tot de brandstof, die onze lichaamscellen kunnen opnemen, namelijk glucose (ook wel druivensuiker of dextrose genoemd).

Wat is glucose?

Glucose is de uiteindelijke brandstofsuiker, waarop de motortjes van onze lichaamscellen lopen. Glucose ontstaat uit de afbraak van vooral koolhydraten. Koolhydraatrijke voedingsmiddelen zijn bijvoorbeeld suikerproducten, graanproducten, aardappelen en rijst.

Wij kunnen onze voeding grofweg in drie zogenaamde macronutriënten onder verdelen:

  • Koolhydraten

  • Eiwitten

  • Vetten.

Koolhydraten (suiker, fructose, zetmeel, granen, rijst enz.) worden in ons lichaam het snelst in glucose omgezet. Indien we weinig of geen koolhydraten eten, worden ook eiwitten en vetten uiteindelijk in glucose omgezet. Voor eiwitten en vetten heeft de spijsvertering wel wat langer de tijd nodig en de verbranding wordt er flink door opgepord. De glucosedeeltjes worden vervolgens door het bloed naar de lichaamscellen getransporteerd.

Wat gebeurt er nu, als er iets lekkers op ons bord ligt?

ecfb54a2b77e530f1f9d509656fae0d6.jpgAls we het lekkers ruiken en (her)kennen zullen onze hersenen de geur associëren met - in dit geval - prettige herinneringen. Deze herinneringen vertellen ons, wat we al eens hebben ervaren en weten, namelijk dat het lekkers voor onze neus lekker is. Hierdoor beginnen de speekselklieren in de mond al meer speeksel af te geven (met daarin het enzym ptyalase of amylase, dat koolhydraten afbreekt). De spijsvertering van koolhydraten in de voeding start dus al in de mond.

Tevens wordt er al meer maagsap afgescheiden en wordt de productie van gastrine, een hormoon ter stimulering van de aanmaak van maagzuur, gestart. En al deze reacties vinden al plaats in ons lichaam, nog voordat wij een hap hebben genomen!

Wat gebeurt er allemaal in de maag?

67408aa030c8a0e442ef42612e0f60f9.jpgDoor de hoge zuurgraad van de maag (door het maagzuur) stopt de werking van het koolhydraatafbrekende enzym ptyalase (speekselamylase) hier en worden de koolhydraten even 'on hold' gezet. Het maagsap bestaat voor het grootste deel uit zoutzuur, waardoor eventuele bacteriën in het voedsel worden gedood. De maag knijpt en kneedt de voedselbrij (peristaltische bewegingen). Het hormoon gastrine zet de maagcellen aan tot het produceren van pepsinogeen, dat weer wordt omgezet in pepsine, een hormoon dat helpt om eiwitten af te breken. Verder wordt het enzym (maag-)lipase gevormd om vetten af te breken. Ook maakt de maagwand een uiterst belangrijk glyco-eiwit aan, wat ook wel de 'intrinsic factor' wordt genoemd. De 'intrinsic factor' zorgt ervoor dat ons lichaam de belangrijke vitamine B12 uit het voedsel kan opnemen en gebruiken.

Wat is de functie van de alvleesklier (pancreas)?

De alvleesklier maakt de enzymen (pancreas-)amylase, (pancreas-)protease (of trypsine) en (pancreas-)lipase aan voor de verdere vertering van respectievelijk koolhydraten, eiwitten en vetten in de voedselbrij. Daarnaast produceert zij een alkalische vloeistof waardoor de (maagsap-)zure brij in de twaalfvingerige darm (duodenum) wordt geneutraliseerd, minder zuur wordt; anders zou de voedselbrij te zuur zijn voor de nieuw toegevoegde enzymen om hun werk te doen.

Hoe werkt insuline? Hoe werkt glucagon?

3b44c7a0ce4cd0301f578eae255b90a0.jpgNaast de directe spijsverteringsfunctie, zorgen speciale cellen in de alvleesklier, de eilandjes van Langerhans, voor de productie van de hormoonstoffen insuline en glucagon, in de volgende stap: het transport van de glucosebrandstof naar de lichaamscellen. Insuline en glucagon worden dan ook niet in de darmen, maar in het bloed afgegeven.

Het hormoon insuline werkt als een 'sleutel' voor de opname van glucose in de lichaamscellen. Insuline opent als het ware de 'deur' van de lichaamscel en zorgt ervoor dat de glucose (brandstof) de cel binnenkomt. Insuline verlaagt aldus de bloedsuikerspiegel, want de suiker of glucose wordt uit het bloed gehaald en de lichaamscel ingevoerd. Glucagon is de tegenhanger: het bevordert de afbraak van opgeslagen glycogeen (glycosevoorraad) in de lever, waardoor de bloedsuikerspiegel – indien nodig – wordt verhoogd. Bijvoorbeeld als de brandstof in de cellen opraakt en er wordt nog niet gegeten; glucagon maakt dan als het ware de voorraadkast open en zorgt voor afgifte van deze voorraadglucose in het bloed.

Hoe voert de lever zijn verschillende functies uit?

De lever is één van onze belangrijkste organen en heeft vele functies. De lever werkt als een chemische fabriek en speelt onder andere een centrale rol in de opname en omzetting van zowel koolhydraten als eiwitten en vetten:

39f8b03362d447a178073a56cf609d41_1351872Zetmeelhuishouding

  • regelt onder andere het glucosegehalte in het bloed,
  • slaat het teveel aan glucose op in de vorm van glycogeen in de lever zelf en in spierweefsel en kan dit weer als glucose afgeven aan het bloed als daar behoefte aan is.

Vetzuurhuishouding 

  • produceert gal, belangrijk bij de emulgatie (de menging van vloeistoffen die zonder een emulgator – in dit geval gal – niet te mengen waren) van vetten, en slaat deze op in de galblaas;
  • reguleert de vetopbouw (samenvoeging van glycerol en vetzuren).

Eiwithuishouding

  • zorgt voor de afbraak van eiwitten en de opbouw van/omzetting in aminozuren.

Verdere functies van de lever

  • verwijdert schadelijke, giftige en/of lichaamsvreemde stoffen en stofwisselingsproducten, en zorgt zoveel mogelijk voor uitscheiding ervan met de gal;
  • zorgt voor een constante lichaamstemperatuur, waardoor de diverse organen, enzymen en hormonen hun werk in het lichaam kunnen doen; 
  • neemt deel aan de aanmaak en afbraak van rode bloedlichaampjes;
  • zorgt voor opslag van ijzer, koper en bepaalde vitaminen;
  • produceert stoffen die voor de bloedstolling noodzakelijk zijn.

Welke enzymen zijn betrokken bij de vertering van bijvoorbeeld een boterham met boter en aardbeienjam?

3c623fbeee991bd7dcda852daa4671f8_1351872In de mond begint de spijsvertering al met het enzym ptyalase (ook wel amylase) in het speeksel, waarmee de afbraak van de koolhydraten (zetmeel en suikers van het brood en de aardbeienjam) wordt gestart.

Vervolgens komt het voedsel in de maag, waar de koolhydratenvertering wordt gestopt (door de hoge zuurgraad), maar wel de vetvertering (voor de vertering van de boter) wordt ingezet. Ook de, in dit geval zeer geringe, eiwitvertering vindt plaats; er is immers alleen wat plantaardig eiwit uit de granen in het brood.

In de twaalfvingerige darm (duodenum) komt de brij in aanraking met (pancreas-)amylase, (pancreas-)protease (of trypsine) en (pancreas-)lipase en wordt de verdere vertering (ook de koolhydratenvertering) weer voortgezet. Tevens wordt gal uit de galblaas toegevoegd voor het verder emulgeren van de vetten (van de boter).

a1e8fae05c4274424c124641bde996c6_1351872Ook de enzymen in het darmsap gaan verder met het afbreken van, in dit geval voornamelijk, de koolhydraten en de vetten. Daarnaast zal de alvleesklier extra insuline afscheiden door de verhoging van de bloedsuikerspiegel (in verband met de snelle suikers van de jam).

Zo zet het eten van een simpele boterham met boter en jam de spijsvertering al aan tot allerlei chemische, ingewikkelde lichaamsprocessen.

Op welke manier bevorderen voedingsvezels onze gezondheid?

Voedingsvezels (ook wel prebiotica genoemd) zorgen voor een voedend en stimulerend effect op de darmflora in de dikke darm, waardoor deze goede bacteriën hier beter hun werk kunnen doen. Hierbij kunnen we denken aan:

d4b9fbe83265a878ae87788f0667ccf6_medium.Hierbij kunnen we denken aan:

  • afremmen van de groei van schadelijke bacteriën,
  • afremmen van de fermentatie (gisting) van eiwitten,
  • betere opname van mineralen,
  • bevorderen van het immuunsysteem.

Voedingsvezels bevorderen de stoelgang door in de ontlasting vocht vast te houden, waardoor deze zacht en soepel blijft.

Tot slot  

Ons lichaam is, alleen al wat de spijsvertering betreft, goed te vergelijken met een groot, ingewikkeld, chemisch industriecomplex. Hoe ingewikkelder de processen zijn, hoe meer kans er is, dat er ergens iets mis kan gaan. Echter, veel staat en valt met de aanvoer van goede brandstof, oftewel een volwaardige en gezonde voeding. Om te beginnen: ga voor puur natuurlijk voedsel, let op vet en mijd suiker.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Office.microsoft.com.

 

af985f7ba95db3ba8b88bc6ecd26387a_1351872Zie ook:

Waarom-bewegen-zo-goed-voor-ons-is

Diabetes-wat-verstaan-we-onder-diabetes?

Diabetes-voeding-koolhydraten-hypo-s-en-hypers

Eten-als-in-de-oertijd-iets-voor-diabeten?

Hart-en-vaatziekten-symptomen-verschillen-bij-man-en-vrouw

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
31/07/2016 08:05

Reacties (3) 

1
31/07/2016 08:43
Boeiend hoe een en ander in elkaar steekt.
1
31/07/2016 08:43
Goed artikel! Het werkt inderdaad wel een beetje als een chemische fabriek. Het is precies zoals het is.
1
31/07/2016 08:42
Altijd interessant om te weten hoe onze lichaamsprocessen precies werken. Mooie voorbeeld met die boterham met jam!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert