Suriname: wordt Fort Zeelandia Paramaribo een themapark?

Door Asmay gepubliceerd in Nieuws en politiek

De Surinaamse president Desi Bouterse heeft al jaren plannen voor het Fort Zeelandia. Hij wilde de beladen voormalige gevangenis aanvankelijk veranderen in een evenemententerrein voor culturele manifestaties.

Achtergrond Fort Zeelandia

ab1e991d3623839f29f7e10b73e770b4_medium.De bouw van het oude fort ligt in het verre verleden van de koloniale geschiedenis van het land. In het begin van de 17e eeuw stichtten Nederlandse kolonisten een handelspost op de linkeroever van de rivier de Suriname. Om de vestiging te kunnen verdedigen, tegen vooral de Engelsen, werd een vijfhoekig fort gebouwd. In 1651 werd het fort inderdaad aangevallen en ook veroverd door de Engelsen. Zij noemden het verdedigingswerk Fort Willoughby. In 1667 werden fort en nederzetting heroverd door de Zeeuwse commandeur Abraham Crijnssen en zijn vloot. Het fort werd van toen af aan Fort Zeelandia genoemd. Het fort werd destijds uitgebreid met vijf bastions, waarvan er nu nog drie bestaan: bastion Middelburgh, bastion Veere en bastion Zierikzee. De overige twee, die aan de landkant waren gebouwd, zijn in de 18e eeuw weggehaald.

In 1712 werden de plantages rondom het fort opnieuw aangevallen, nu met succes door de Fransen. Men vond het hoog tijd om de verdedigingswerken uit te breiden en te verbeteren; op de rechteroever van de Suriname-rivier verrees een nieuw fort, genaamd Fort Nieuw-Amsterdam. De belangrijke rol van Fort Zeelandia als (enig) verdedigingsbolwerk was voorbij. In het begin werd het complex gebruikt als kazerne, later werd het ingericht als gevangenis. Vanaf 1947 werd het fort ingericht als museum. In 1967 werd het complex (onder Nederlandse vlag) nog eens volledig gerestaureerd. Het complex bevatte destijds onder meer het Surinaams Museum.

Moderne geschiedenis Fort Zeelandia

9e1fba3c2604c8fd42bae03df3394c0d_medium.Op 25 november 1975 werd Suriname een democratische, onafhankelijke staat. Dat democratische gehalte duurde echter niet lang; op 25 februari 1980 pleegden Desi Bouterse en Roy Horb met 14 medesergeanten een militaire staatsgreep en kwamen aan de macht.

Het duurde nog even - in feite tot na de mislukte tegencoup van 11 maart 1982 (van o.a. Surendre Rambocus) - maar in april 1982 namen de militairen weer bezit van Fort Zeelandia. Het complex werd het nieuwe Nationaal Hoofdkwartier en tegelijkertijd een gevangenis voor vooral politieke tegenstanders van het nieuwe militaire bewind.

Decembermoorden in Fort Zeelandia

9397a041ee0270cd8ca7aaf7c5bc344b_medium. Een zwarte dag in de historie van de jonge staat was 8 december 1982. Op 7 december waren 16 prominente politieke tegenstanders, waaronder advocaten, journalisten, militairen, ondernemers en wetenschappers, van hun bed gelicht en gevangen gezet. De volgende dag werden 15 van de gevangenen, na ernstige martelingen en zonder enige vorm van proces, in Fort Zeelandia door het militaire bewind geëxecuteerd. Er was slechts één overlevende, Fred Derby; hij werd onverwachts vrijgelaten.

Gerechtelijke vervolging Decembermoorden in Suriname

Vervolging van de daders van de Decembermoorden heeft lang op zich laten wachten. Pas in november 2000 is men met een gerechtelijk onderzoek gestart. Met alle (forensische) onderzoeken duurde het tot eind 2004 voor de verdachten een kennisgeving van vervolging ontvingen.

1c08fb5f2af4b9948041161978d281e8_medium.In 2007 bood Bouterse officieel zijn excuus aan voor de moorden, waarvoor hij slechts ‘politieke verantwoordelijkheid’ zou hebben gedragen. Tegelijk pleitte hij voor volledige amnestie voor de verdachten.

Links: Presidentieel Paleis, Paramaribo.

In de loop der jaren zijn er een paar rechtszittingen geweest, die vooral worden gekenmerkt door uitstel en vertraging. Niemand lijkt zijn of haar vingers te willen branden aan dit, in Suriname zeker, ultragevoelige proces.

Presidentsverkiezing 2010 in Suriname

0990cc039e47c89e3e931824247a81dd.jpg Op 19 juli 2010 werd Bouterse gekozen als de negende president van Suriname; zijn inauguratie vond plaats op 12 augustus van dat jaar. Saillant detail: Ronald Venetiaan weigerde om, als de vertrekkende president en zoals de traditie in Suriname inmiddels voorschreef, de presidentiële ambtsketen bij de nieuwe president, Bouterse, om de nek te hangen. Deze taak werd toen overgenomen door Jennifer Simons, de voorzitter van het parlement.

In april 2012 heeft de Surinaamse Nationale Assemblee na lang beraad besloten de beruchte aanpassing op de Amnestiewet aan te nemen, waardoor deze nu van kracht is met terugwerkende kracht vanaf 1 april 1980 in plaats van 1 januari 1985. Alle verdachten van de Decembermoorden, inclusief president Bouterse, vallen daardoor nu wel onder de Amnestiewet – in tegenstelling tot voorheen – en kunnen hier niet meer voor worden vervolgd. Echter, op 9 juni 2016 bepaalde de Krijgsraad, dat de amnestiewet ongeldig was. Het proces tegen de verdachten van de Decembermoorden zou alsnog doorgang moeten vinden. Als hoofdargument werd aangevoerd dat de wet destijds tijdens een lopend proces was aangenomen en dat was niet correct. De wet had getoetst moeten worden door een constitutioneel hof.

Vrijwel onmiddellijk ging president Bouterse zogenaamde 'constitutionele gesprekken' aan met rechters. Hij beriep zich daarbij op artikel 148 van de Surinaamse grondwet. Leger en politie werden geïnformeerd over de 'constitutionele crisis', waarin het land zich na de uitspraak van de Krijgsraad zou bevinden. Het proces is nu voorlopig – en voor de zoveelste keer – verdaagd.

Fort Zeelandia nu  

Vanaf 1995 is het Surinaams Museum – net zoals vroeger – weer in Fort Zeelandia gevestigd.

Op 8 december 2009 onthulde toenmalig president Venetiaan een Monument, dat voor de 15 slachtoffers van de Decembermoorden was geplaatst. Het Surinaams Museum beheert zowel het Fort als het Monument voor de Decembermoorden.

06e94a893378fca203fac1f43b147e5c.jpg

Monument voor de slachtoffers van de Decembermoorden.

Nieuwe plannen president Bouterse met Fort Zeelandia

Dat de Decembermoorden een ware smet op het blazoen van president Bouterse is en hij, na ruim 30 jaar ermee geconfronteerd te zijn, er blijkbaar schoon genoeg van heeft, blijkt wel uit het volgende.

In 2012 maakte de Surinaamse regering, op instigatie van president Bouterse, bekend, dat er een andere bestemming zou komen voor het Fort Zeelandia-complex. De bedoeling was aanvankelijk, dat het Fort dienst moest gaan doen als festival- of evenemententerrein voor feestelijke en culturele activiteiten.

1fbd106720632eba17e964d2c95cb8a8_medium.

Daarvoor zou het Fort per 1 september 2012 worden ontruimd. In de aanzegging tot ontruiming werd destijds nog ruimhartig gemeld, dat de regering – indien nodig – kon voorzien in een container om de spullen van het Surinaams Museum in op te slaan.

Het deel, waarin de beruchte Devlin-gevangenis was gevestigd en waar de 15 slachtoffers van de Decembermoorden zijn gevallen, zal - volgens de huidige plannen - worden ingericht als museum over Suriname in de koloniale tijd. Echter, misschien zou het wel gewoon worden gesloopt.

De gedwongen ontruiming had waarschijnlijk het einde betekend van het Surinaams Museum. Nabestaanden waren bang, dat het gelijk het einde zou hebben betekend van de herdenking van en het Monument voor de slachtoffers van de Decembermoorden.

Gelukkig is het tot nu toe bij wilde plannen gebleven, die verder (nog) niet zijn uitgewerkt of uitgevoerd. Het Surinaams Museum kon blijven waar het was, het Monument bleef onaangetast.

Tot slot 

e07a4f4bf98ed386c2795d50d8cf7f8f_medium.Suriname is een jonge natie met een jonge bevolking. Wanneer president Bouterse er in zou slagen de laatste materiële bewijzen (de gevangenismuur met de kogelgaten en het Monument) te laten verdwijnen, zal over niet al te lange tijd niemand van de jeugd meer weten wat er ooit is gebeurd en waar het allemaal over ging.

Het recht lijkt in deze slepende zaak niet meer zullen zegevieren, aan de slachtoffers zal nimmer recht worden gedaan. Mocht Fort Zeelandia ooit worden omgebouwd tot een evenemententerrein, misschien zelfs wel een pretpark of kermis, dan staat één ding vast. Het spookhuis, met de spreekwoordelijke skeletten in de kast, staat er al.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Wikimedia Commons.

 

Rechts: de Palmentuin, Paramaribo.

Zie ook:

Suriname-vogelavontuur-in-Bigi-Pan

Suriname-Galibi-en-het-indianendorp-Christiaankondre

Suriname-Galibi-en-de-zeeschildpad

Frans-Guyana-de-gevangenis-van-Papillon-in-Saint-Laurent

Nepal-toerisme-door-ex-oorlogsgebied-de-Guerrilla-Trek

92ccd671f33855f5fb252ae4fe2a1453_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
29/07/2016 14:36

Reacties (3) 

1
29/07/2016 15:19
Interessant verhaal. Na al die jaren blijft de rechtzaak in Suriname nog steeds voortslepen. Het lijkt bijna wel of men wacht en verdaagt en vertraagt tot alle nabestaanden/rechthebbenden er niet meer zijn.
1
29/07/2016 15:18
Het blijft een doorn in de zij van Bouterse, deze Decembermoorden. Of de nabestaanden ooit de daders gestraft zullen zien, betwijfel ik echter ten sterkste.
1
29/07/2016 15:10
Moeizame geschiedenis. Goed artikel.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert