Mangroven ideaal voor tropisch bos in brak water

Door Robin93 gepubliceerd in Dieren en natuur

893bc9596989841034bbe1893cd68737_medium.Mangroven zijn bijzondere tropische bomen. Een mangrovebos wordt ook wel een vloedbos genoemd en dat is niet voor niets. Deze boomsoort gedijt namelijk goed in een getijdenzone, waar eb en vloed zorgen voor een afwisseling in zoet en zout water. Ze zijn daarin uniek; geen andere boomsoort kan zich in verzilte gebieden of in brak water handhaven.

Mangroven vind je in de tropen

Mangroven  kun je vinden langs de oevers van in zee uitlopende rivieren en kusten in tropische oorden. Elk werelddeel met kustgebieden en rivieren in een brede strook rond de evenaar kent mangrovebossen. Het zijn meestal dichte, eerder lage dan hoge, altijd groene bossen die geen lianen bevatten.

b5c25e7686db72417ff5ca8537eea01a_1395661

Boven: mangroven langs de rivier (Suriname).

Mangrovebossen bestaan gewoonlijk uit een combinatie van een aantal kleinere boomsoorten uit verschillende plantenfamilies die allemaal eenzelfde manier van overleven hebben ontwikkeld.

Enkele van de meest voorkomende plantenfamilies in mangroven zijn: de Rhizophora, Bruguiera, Avicennia, Sonneratia, Laguncularia en Aegiceras.

57a68e31ee57f18a3aa157df7d9c39c9_1395661 De best ontwikkelde en soortenrijkste mangrovebossen komen voor in Zuidoost-Azië. Op Java, Indonesië, zijn er bijvoorbeeld al een twintigtal verschillende soorten te vinden. Naar het noorden of zuiden toe, verder weg van de tropisch warme zone rond de evenaar, worden de mangrovesoorten en bossen armer en lager. Zo vind je op het warme Noordereiland van Nieuw-Zeeland nog mangroven van ongeveer 2 meter hoog, maar op het koudere Zuidereiland reiken ze niet hoger dan 0,5 meter.

Mangroven en hun bijzondere wortelstelsel

492c709c3747da4a75136b127c0db9f3_1395661Bij vloed zien de mangroven er uit als een overstroomd bos, bij eb zijn de enorme steltwortels en zogenaamde ademwortels goed te zien. Het woud aan steltwortels zorgt voor een stevige verankering in de slibberige bodem. Die slibbodem is  namelijk heel fijn, zanderig, onstabiel en zuurstofarm. Om met het laatstgenoemde om te kunnen gaan steken de ademwortels net boven dat zoute slik of soms zelfs boven het water uit en voorzien de boom zo (letterlijk) van de benodigde lucht.

Rechts: zoutkristallen onder aan mangroveblad.

Om te kunnen overleven in zo'n zoute omgeving bevatten de mangrovewortels een soort filter waardoor het meeste zout hier al wordt tegengehouden. De rest van het teveel aan zout wordt uitgescheiden via het blad.

De bast van de mangroven is rijk aan looistof waardoor ze niet door boormossels, die zich gewoonlijk invreten en vastzetten in nat hout, worden aangetast.

Mangroven goed voor plantenwereld en landwinning

Het uitgebreide wortelstelsel is vaak groter en beter ontwikkeld dan de boomkruin. Door de wirwar aan wortels onder water zet slib zich snel en gemakkelijk af. Uiteindelijk zal die slibafzetting zo dik en hoog worden dat zij boven de vloedlijn uitsteekt. Daar mangroven graag met de voeten in het water staan zullen zij zich verder langs de waterkant blijven ontwikkelen. Op de aangeslibde, hoger en droog gevallen stroken zullen de mangroven afsterven en verdwijnen en plaatsmaken voor andere tropische begroeiing. Zo gedijen ook andere planten door de typische werking van een mangrovebos.

bf3b8ac292e55527d81ad8bd93c377bb_1395661Daarnaast worden de oevers en kusten door de mangrovewortels niet alleen goed beschermd tegen erosie, maar er wordt zelfs land aangewonnen.

Links: jonge mangroven.

Een reden waarom in tropische kustgebieden en aan riviermondingen steeds vaker mangrovebossen door de mens worden aangeplant.

Helaas worden elders vaak mangrovebossen gekapt voor het hout of om plaats te maken voor bebouwing voor de mens. Eenmaal beroofd van de stevige mangrovewortels zal veel van de vruchtbare grond met de rivieren naar zee wegspoelen. De ooit vruchtbare oerwoudgrond zal op deze manier veranderen in savanne en uiteindelijk in woestijn.

Mangroven goed voor dierenwereld

De mangrovewortels onder water worden wel de kraamkamer van de oceanen genoemd. Door de dichtheid bieden ze namelijk veel schuilplekken voor jonge en kleine vissen, schaal- en schelpdieren. De wortels worden ook vaak bedekt door sponzen anemonen en oesters die er een rustige en veilige habitat vinden. Zelfs bepaalde soorten koraal  voelen zich thuis rond de mangrovewortels.

De zeekoe of lamantijn is een grotere bewoner van de ondiepe wateren van de mangrovebossen in vooral Brazilië, die zich tevens voedt met bladeren van deze bomen.

228dd3e0392f0877ed3ac91b9ce2ef82_1395661

Boven: vogelkolonie in mangroven  (Suriname).

In Australië leeft onder andere de zoutwaterkrokodil in het mangrovebos. Deze krokodillensoort heeft net als de mangrove zijn eigen manier gevonden om met een overschot aan zout om te gaan. Via bepaalde klieren in zijn tong scheidt de zoutwaterkrokodil een teveel aan zout af.

Bij de Bahama's groeien onder andere  jonge citroenhaaien op in de bescherming van de mangrovewortels.

411706af829386458eb3ea5d97016312_1395662

Boven: kleine kaaiman op mangroveluchtwortels en jonge loten (Suriname).

Maar ook boven water bieden de mangroven ruimte, bescherming en voeding aan allerlei diersoorten waaronder insecten, amfibieën, reptielen, kleine zoogdieren en vogels.

Zelf een mangrovebos zien?

Om een idee te krijgen van een mangrovebos in het echt hoef je overigens niet perse op een vliegtuig naar tropischer oorden te stappen. Burgers' Zoo in Arnhem geeft bijvoorbeeld met de mangroven in Burgers' Bush al een heel aardig idee hoe deze wonderlijke bomen er uit zien, leven en overleven.

 

Copyright: Robin93

(2014) Foto's: Robin93, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

2eb81001ef8c2a339d9437be4ec42891_medium.Zie voor andere artikelen ook:

Schadelijke-exoten-graven-zich-in

Versteend-hout-van-boom-tot-fossiel

Zure-regen-hoe-staat-het-daarmee?

of via:

https://tallsay.com/robin93

https://robin93artikelen.wordpress.com/

25/07/2016 10:35

Reacties (4) 

1
14/08/2016 12:21
Heel mooi geschreven,
1
25/07/2016 11:35
Unieke boomsoort, die zowel zoet als zout water aankan. Goed dat er veel nieuwe mangroven in plantages worden aangeplant, want van de oude begroeiing valt ook weer veel weg (o.a. door illegale kap).
1
25/07/2016 11:25
Mooi artikel. Ik ken ze wel, vooral gezien op vakanties naar Azië - en natuurlijk in het klein in Burgers' Bush.
1
25/07/2016 11:14
Typisch tropisch, deze mangroven langs de rivieren en kust. Eigenlijk een hele interessante boomsoort met die enorme luchtwortels.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert