Duitsland: Walpurgisnacht, een heksenfeest in de Harz

Door Asmay gepubliceerd in Reizen en vakantie

Over mythen, sagen en volksfeesten

9d1a1489c298c64a567fd4e4174ee384.jpg Elk jaar in de Walpurgisnacht, de nacht van 30 april op 1 mei, komen alle heksen samen, om in de Harz, op de Hexentanzplatz, naakt met de duivel te dansen. Zo luidt althans een oude legende in deze streek.

Volksverhalen uit de Harz 

Afgelegen, donkere bossen hebben van oudsher altijd tot de verbeelding gesproken. Neem daarbij een paar bange verhalen van middeleeuwse reizigers (kooplieden, soldaten, monniken, nonnen) aan boeren, burgers en buitenlui, over onverklaarbare lichtschijnsels, onbekende geluiden en mysterieuze overvallen, en een griezelige sage of legende is geboren.

Hexentanzplatz in de Harz

De Hexentanzplatz in Thale im Harz is zo´n plek, waar de fantasie veel vrijheid kreeg.

Thale ligt aan de noordoostelijke rand van het Harz-gebergte. De rivier de Bode komt hier uit de bergen tevoorschijn en loopt, tussen de steile rotsen en onder de Hexentanzplatz en de Rosstrappe door, naar het dal. Het gebied is nu een bekend en goed bezocht recreatiepark.

185960e787b65886f2add75218b1fee1.jpg6bd6acc20693a60387347927912ed77e.jpg

 

 

 

 

 

 

Beeldengroep op de Hexentanzplatz, Thale im Harz.

Over heksen, duivels en demonen

Op de Hexentanzplatz komen, eenmaal per jaar in de Walpurgisnacht, alle heksen bijeen om hier met de duivel te dansen. Gezamenlijk voeren zij, speciaal in deze nacht, hun toverdans uit om hun kwaadaardige krachten te vergroten en verder te ontwikkelen. De heksen zijn bij die gelegenheid geheel naakt en zalven hun lichaam; zo zou hun toverkracht worden versterkt. Zij nemen daarbij dikwijls dierengedaanten aan. Onder het heksenmotto: “Fahr hin, nach dem Blocksberg steht mein Sinn”, vliegen zij vervolgens in hun dierengedaanten of op hun bezemstelen door de lucht naar de Blocksberg of Brocken, de hoogste bergtop van de Harz, waar dan het echte heksenfeest, met alle duivels en demonen, uitzinnig wordt gevierd. …... Aldus het aloude volksverhaal.

3b43df9379f5bc4e65e560bcee234583.jpg

7398b9d184b6947776f7b427afd70a60_medium.

 

 

 

 

 

Links: het dal, gezien vanaf de Rosstrappe.  Rechts: de rivier de Bode.

Over een prinses en een boosaardige reus

Er is nog een andere streeklegende. Die legende betreft een prinses, Brunhilde genaamd, die op de vlucht sloeg voor de boze reus Bodo. De reus wilde haar dwingen met hem in het huwelijk te treden, maar Brunhilde vluchtte weg. Tijdens een wilde achtervolging sprong zij met haar paard, “op vleugels gedragen door haar vroomheid en zuiverheid”, vanaf de Rosstrappe over het gehele dal heen; toch een flinke afstand. De boze reus Bodo sprong haar na. Hij was echter niet zo vroom en zuiver en stortte in de rivier. Deze rivier heet sindsdien de ‘Bode’.

Viering stokoud en voorchristelijke feest

De viering van de nacht van 30 april op 1 mei is een van oorsprong oud, voorchristelijk feest. In de Keltische cultuur kennen wij het als de viering van Beltane of Beltain. Bij dit feest, halverwege de lente en de zomer, staat alles in het teken van leven, bloei en bevruchting.

b0712d59ee6776b0415ea53fa45608e9.jpg

51a4411d3bbf5456cf9a2024d9836f82_medium.

 

 

 

 

 

Links: Paasvuur. Rechts: dansen rond de Meiboom.

Ook de Germanen hadden een soortgelijk feest, waarin de groei en bloei van de natuur en de  liefde en de lusten van mens en dier uitbundig werden gevierd. Daarbij werd Freya, de godin van liefde en vruchtbaarheid, geëerd. Restanten van deze viering kun je nog vinden in het ontsteken van de vreugdevuren rond Pasen en het dansen rond de Meiboom.

De heilige Walburgis

Walburga of Walburgis werd in 710 geboren in het Engelse graafschap Dorset. Zij was een nichtje van Bonifatius, een andere, welbekende heilige, die bij Dokkum zijn einde vond. De zeer gelovige Walburgis reisde met haar broers naar Duitsland en trad als non in het klooster van Heidenheim. Zij stierf in 779 en werd, enkele maanden na haar dood, heilig verklaard. Walburgis werd de beschermheilige van boeren, zeelui en huisdieren. Zij was vooral in het begin van de middeleeuwen erg populair in het gebied van het hedendaagse Nederland en Duitsland. Haar naam werd later in het Hoogduits verbasterd tot Walpurgis.

34cb6463a2d3983df843bfb97fcdf3a1.jpg

36091ec447ec75c03c28d2789bc72e0a_medium.

 

 

 

 

 

Links: beeld van de Heilige Walburgis, Zutphen. 
Rechts: de St. Walburgiskerk te Zutphen.

Dat het feestje van de godin Freya uiteindelijk naar een christelijke heilige is genoemd, heeft weer te maken met de latere kerstening van het gebied. Door de plaatselijke bevolking haar feesten te laten houden, maar dan wel met een goede en gezegende christelijke naam, konden de toenmalige predikers de plaatselijke leiders sneller en gemakkelijker overhalen om tot kerstening van de gehele gemeenschap over te gaan. Wellicht geloofde men, na verloop van tijd, ook werkelijk, dat de kwaliteiten van de godin Freya, waren overgegaan naar Walpurgis en werd sindsdien ook daarom het meifeest aan Walpurgis opgedragen.

Literaire verwijzing naar Walpurgis

Eén van Duitslands bekendste schrijvers en dichters, Johann Wolfgang von Goethe, heeft de Walpurgisnacht, in zijn werk ´Faust II´ (1832), niet alleen weer in de bekendheid gebracht, maar er zelfs een nog krachtiger mythe van gemaakt. Op het heksenaltaar op de Brocken verkocht de hoofdpersoon Faust immers zijn ziel aan de duivel, Mefistofeles. Goethes invloed heeft zeker bijgedragen aan een opleving in de viering van dit volksfeest  in de Harz.

33a12481879e11dbb34cc38ffb737181.jpge8a89d9b70d49a8667ecfde62833f25b.jpg

 

 

 

 

 

Links: Goethe.
Rechts: scene uit Faust II, Faust en Mefistofeles.

 

Magie van de Walpurgisnacht

Behalve een vruchtbaarheidsfeest, hangt er deze nacht ook magie in de lucht. Zo zou in de Walpurgisnacht de scheidslijn tussen de levenden en de doden heel dun zijn. Waar echter bij dat andere feest Samhain (of tegenwoordig ook wel Halloween), dat precies zes maanden later wordt gevierd, door een evenzo dunne scheidslijn het vooral de doden zouden zijn, die naar de levenden komen, is dat hier andersom. Tijdens de Walpurgisnacht zouden de levenden naar andere magische rijken kunnen reizen, zoals het godenrijk, het dodenrijk of het elfenrijk. De magische Walpurgisnacht is dan ook nog steeds bijzonder belangrijk voor (volgers van) druïden, paganisten en wicca´s, die de aloude seizoensfeesten nog steeds in ere houden en uitgebreid vieren.

f0fba436bf05afdf9d04f431c8512cde_medium.

De hedendaagse Walpurgisnachtviering

In de Duitse Harz wordt de nacht nog steeds uitgebreid in de dorpen gevierd. Overal, zowel aan de buitenkant als binnenin huizen en gebouwen, worden poppen en beeltenissen van heksen en duivels opgehangen. Volwassenen en kinderen lopen als heks, duivel of demon verkleed over straat. Argeloze voorbijgangers worden vaak onverwachts aan het schrikken gemaakt of met een heksenbezem tegen het achterwerk geslagen. Echter, alles blijft bij carnavaleske plagerijtjes.

2d1996297b6b75dc15e19dcb8ca894fa_medium.77576fdf22cbca88b4cafb9caea42435_medium.

 

 

 

 

 

Links: Heksenpoppen. Rechts: Verklede kinderen.

Vriendelijk heksenfeest of ordinaire relschopperij?

Tegenwoordig vindt de Walpurgisnachtviering in meer en meer grote steden van Duitsland plaats, zoals Berlijn, Hamburg, Frankfurt en München. Helaas gaat het daarbij, in die grote steden, steeds vaker mis. Extremisten van zowel links als rechts grijpen de gelegenheid aan om te demonstreren en hun eigen ‘anti’-agenda te promoten: tegen de regering, tegen de politie, tegen immigranten, tegen Europa, tegen de islam, tegen het kapitalisme, tegen het socialisme, tegen de democratie enz. enz. enz.

acba9b0f57adf6b0704c0135c86c272e.jpg

Walpurgisnacht: rellen in Berlijn.

In plaats van een vriendelijk heksenfeestje, wordt de Walpurgisnachtviering, met daarna natuurlijk gelijk de dag van de 1 mei-viering, steeds meer een aanleiding voor extremistisch geweld: rellen, vernielingen en vechtpartijen. Jammer. Hebben de kwade duivels en demonen toch weer gewonnen.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Office.microsoft.com, Google.com.

 

89536116ea786af6f26bc12cc5e444b4_medium.Zie ook:

Duitsland-een-zilvermijn-met-geschiedenis

Duitsland-vakantietip-sprookjesreis-voor-jong-en-oud

Duitsland-het-Grenzland-Museum-in-Bad-Sachsa-de-Harz

Panorama-van-de-Berlijnse-Muur

Duitsland-schoorvoetend-naar-wettelijk-minimumloon

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
24/07/2016 13:45

Reacties (7) 

1
15/08/2016 23:03
Dit mooie artikel was mij ontgaan. Dus heb ik maar het 13e hartje gegeven. Ik ben namelijk niet bijgelovig. ;))
1
16/08/2016 03:14
Dankjewel! En ik ook niet.
1
12/08/2016 09:20
Heel goed en mooi artikel, graag gelezen.
1
25/07/2016 10:27
Prachtig artikel en heel interessant. Jammer dat zoiets dan weer verandert in rellen. Had er nog nooit van gehoord, graag gelezen
2
24/07/2016 14:07
Mooi artikel. Bijzonder, dat die oude heidense tradities tot op de dag van vandaag zijn gehandhaafd. Het religieuze is er af (ondanks de naam van de heilige Walpurgis) en het is meer een volksvermaak geworden, maar toch.
1
24/07/2016 14:06
Wat leuk, dat die oude tradities nog steeds voortleven!
2
24/07/2016 14:00
Toch wel cool, elk jaar zo'n oud feest.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert