Dagje uit: Den Briel en de 1 april-viering

Door Asmay gepubliceerd in Reizen en vakantie

87c03b3495d0637397ed7f4806355250_medium.In naam van Oranje, doe open de Poort,
Den Watergeus leit voor Den Briel!

Al diverse keren heb ik in Den Briel de viering van het historische feest meegemaakt, van de inname van de stad door de Watergeuzen op 1 april 1572. Een impressie.

Rechts: Visnetten hangen te drogen aan de huizen, de Spaanse vlag wappert nog fier.

Jaarlijks een prachtig feest

Elk jaar is de viering op exact de dag van de inname, dat wil zeggen op 1 april. Nu valt deze dag de ene keer natuurlijk gunstiger in de week dan de andere keer. Vooral wanneer de viering in het weekend op een zaterdag of (koop)zondag valt en het weer goed meewerkt, is het een drukte van belang in het oude vestingstadje. Behalve uiteraard de Briellenaren en andere inwoners van rondom liggende plaatsen op Voorne-Putten, komen er elke keer nog aardig wat mensen van buiten de regio op dit volksfeestje af.

Programma Brielse 1 april-viering

De meeste bezoekers denken, dat het bij de historische festiviteiten rond de inname van Den Briel alleen om 1 april gaat. Dat is niet waar. Om die gedenkwaardige periode  goed tot uitdrukking te laten komen, start het programma van de 1 april vereniging van Den Briel al op 17 maart. Op die dag werden in 1572 namelijk de zogenaamde ‘Tiende Penning’-plakkaten aangeplakt, een extra belasting die veel kwaad bloed zette bij de bevolking. Op 31 maart worden dan nog de kampementen van de huurlingen, net buiten de stad, opgebouwd.

87bf12895e465c61fdfa35a1a0d691c7_medium.

Tiende Penning

De Tiende Penning was een beruchte en gehate omzetbelasting, ingesteld door de Hertog van Alva, waarbij op roerende goederen, zoals levensmiddelen, kleding e.d. (in feite de eerste levensbehoeften) 10% belasting werd geheven vooral om de kosten van de Spaanse bezetting af te dekken. De verontwaardiging en woede hierover onder de toch al niet rijke bevolking was groot.

Eigen impressie 1 april-viering in Den Briel

Bij aankomst vroeg op de dag is telkens te zien, dat de stad (nog) in handen is van de Spaanse bezetters: een Spaanse vlag wappert bovenop de Brielse St. Catharijnekerk.

65872187c1d7237d69d95d1a1b9e62e1_medium.

Straatbeeld in Den Briel

Bij de ingang van de Nobelstraat en later de Voorstraat (de hoofdweg in het oude centrum) is het altijd een drukte van belang. Langs de kanten van de weg zijn zogenaamde straatgroepen opgesteld, die een beeld willen geven van het leven in de stad anno 1572.

333bd7f3a046f506a34902ddd92dccfc_medium. 5c70264a87169df13d092ac98918308f_medium.

 

 

 

 

 

 

Daarbij horen dwars over de straten gespannen waslijnen met wasgoed en aan de huizen opgehangen visnetten, die moeten drogen. Verder wordt er vooral bij de vele restaurants in grote ketels op straat eten gekookt.

Scheepvaart en visserij in Den Briel

Door natuurlijke aanslibbing en menselijke landwinning (zoals Maasvlakten 1 en 2) ligt Den Briel nu een stuk verder landinwaarts dan zoveel eeuwen geleden. In de 16e eeuw werd er vanuit de stad nog volop gevist. De toren van de St. Catharijnekerk diende zelfs als baken of vuurtoren voor de zeevaart. Als herinnering aan de vroegere relatie met de zee huisvest Den Briel vandaag de dag nog steeds een zeevaartschool (het is een dependance van het Scheepvaart en Transport College).
 
c4a82a86e736b61f1440de6d9b939270_medium.00f84634d5d334cfdf4f4da9c24acef2_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Linksboven: St. Catharijnekerk is een voorbeeld van de bouwstijl de Brabantse gothiek.  Rechtsboven: één van de gebrandschilderde ramen, gewijd aan Coppelstock, de veerman in 1572.

St. Catharijnekerk in Den Briel

De 15e eeuwse St. Catharijnekerk is standaard vanaf het middaguur geopend. Buiten de grote kerk slaan steevast enkele groepen hun tenten op en ook daar wordt er eten gekookt. Voor de kerk staan overigens een oud kanon en een schandpaal, die beiden destijds volop in gebruik zullen zijn geweest..

2a77fa556c7265ee5b5ed0403eb45246_medium.fd76997ecca6d99a8a76cf25a3b83fe0_medium.

 

 

 

 

 

 

In de kerk treden elk jaar musici, koren of solisten op; men is vrij tijdens deze zogenaamde inloopconcerten om een poosje te gaan zitten en luisteren, de kerk te bekijken of na een poosje weer wat anders buiten op te zoeken.

Geuzengesticht in Den Briel

Al wandelend komen we in de Voorstraat langs het Geuzengesticht, dat in 1572 echter nog niet bestond. Het werd pas in 1872 gebouwd door de gereformeerde gemeente ter viering van het 300-jarig jubileum van de inname van Den Briel. Officieel werd door de gemeente Den Briel voor deze viering het zeeliedenopvanghuis aan het Asielplein gebouwd. Uit protest tegen het nieuwe, voor de zeeliedenopvang geplaatste beeld van een zeenimf, bouwde de gereformeerde gemeente echter een eigen ‘cadeau’ in de vorm van het Geuzengesticht. Men vond het half ontblote bovenlijf van het beeld namelijk aanstootgevend en wilde er niets mee te maken hebben.

783201dc8bb840aea5ae0330c51644e0_medium. ee08b0b6cba9c878c6cb4da59ef21ab7_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het Geuzengesticht was breed, maar slechts 1 ½ meter diep. Het deed oorspronkelijk dienst als gereformeerd weeshuis. Tegenwoordig is het uitgebouwd en is hier een horecagelegenheid in gevestigd.

Oude ambachten in Den Briel

Verder in de Voorstraat en de aangrenzende zijstraten staan overal diverse braderiekramen met allerlei koopwaar, maar ook met demonstraties van oude ambachten: schrijnwerkers, mandenvlechters, stoelenmatters en klompenmakers om er een paar te noemen.

Geuzenstraat en Nieuwstraat in Den Briel

De aangrenzende straten worden smaller en voller; ze staan helemaal in het teken van de Watergeuzen. Jong en oud, iedereen is in stijl gekleed en doet hier mee. Er wordt gespeeld, muziek gemaakt, gegeten en gedronken als in een levend museum, terwijl een lange stroom bezoekers langs wandelt.

fe9c17b3133facde8d42d7aecc0c2580_medium. eaa5cf8e729ccd08182487819feb99ec_medium.

 

 

 

 

 

Geuzenschip in Den Briel

Aan het einde van de Voorstraat, bij de jachthaven is het Geuzenschip te vinden, dat bij de enscenering van de inname wordt gebruikt. Het rammeien van de poort heeft inmiddels (vroeg in de ochtend) plaatsgevonden en de ‘Watergeuzen’ trekken de stad in.

3967a37691935f8c3cca1669b3628cd2_medium. 655588d9e976b3d76e420e4022ee5534_medium.

 

 

 

 

 

Intocht van de Watergeuzen in Den Briel

Om kwart over drie begint uiteindelijk de parade, het hoogtepunt waarop iedereen feitelijk heeft gewacht. De ‘Watergeuzen’ hebben de paar hier gelegerde ‘Spaanse soldaten’ overwonnen en, samen met een monnik of priester hier en daar, gevangen genomen. Met hun gevangenen trekken zij vervolgens door de stad in een triomfantelijke optocht. (Alles uiteraard in kostuum en levensecht, met builen, schrammen en blauwe plekken, getooid.)

b7c593bfec29e05a70b0696168def300_medium.

e8d31dbed748742b358fcd11dd336f6b_medium.1bc0c67f21d579698e1857132797212e_medium.

 

ffc46f1b6d2f2536e88f3b9b5c570988_medium.374e8e13185195ae453adf34d81ed148_medium.

 

2dbde530242adc08d9cd94d03e7e996b_medium.b011060801f9f1390cf84fe1e236bff3_medium.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Om 15.45 geeft Den Briel zich officieel over aan de ‘Watergeuzen’ van de Prins van Oranje en om 15.50 wordt de ‘Spaanse commandant onder groot gejoel opgehangen. Over snelrecht gesproken …

6d7167e0dba456adad24335d5c7223ce_medium.

Tot slot

En jawel, bij vertrek later in de middag kan worden gezien hoe nu een fiere Geuzenvlag wappert bovenop de St. Catharijnekerk. Het pleit is beslecht, Den Briel is als eerste stad in de Spaanse Lage Landen in handen gekomen van de opstandelingen, de Watergeuzen van Willem van Oranje.

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay.

 

Rechts: een voorbeeld van de kalknacht op de deur van een tandartsenpraktijk.

b7a62fe72dbc513fdec20f38a46dec73_medium.Zie ook:

Historisch-feest-in-Den-Briel-met-de-Watergeuzen

Nederlandse-streekkeuken-raasdonders-met-spek

Dagje-uit-Deventer-en-het-Dickens-Festijn

Dagje-uit-Middelburg-en-het-Zeeuws-Museum

Dagje-uit-Zwolle-het-Drostenhuis-de-Peperbus-en-de-Fundatie

Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
20/07/2016 14:54

Reacties (3) 

1
20/07/2016 15:24
Prachtig, zo'n historisch dagje uit. Een echt feestje, zo te zien!
1
20/07/2016 15:24
Leuk stukje geschiedenis.
1
20/07/2016 15:23
Ben er ook wel eens geweest, erg leuk en goed georganiseerd.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert