Kattentaal, meer dan alleen miauw (1)

Door Asmay gepubliceerd in Dieren en natuur

8ed82b0cffb26d9d87acf5a1bac26f85.jpgKattenliefhebbers weten dit al: elke kat heeft zo zijn of haar eigen methoden om bijvoorbeeld aan te geven, dat het etenstijd is. Een combinatie van geluidjes en body language wordt ingezet om dat mannelijke of vrouwelijke mens in beweging en naar de provisiekast te krijgen. Nog een paar welgemikte kopjes tegen een been om zon felbegeerd blikje, zakje, pakje of wat dan ook, zo snel mogelijk te laten openen en serveren, en jawel: de kat heeft het weer voor elkaar!

Stemgeluid van de kat

Een kat kan geluiden maken, die variëren van een zacht poezengespin en -gemauw tot een luid kattengejammer of -geschreeuw, dit geheel afhankelijk van de stemming en de situatie waarin het dier verkeert.

‘Piepkittens’

Kittens kunnen al vroeg piepgeluidjes maken om hun moeder te vertellen dat ze hongerig zijn; sommige katten blijven dit kittengedrag zelfs tot op hoge leeftijd vertonen. Dan is er het gewone mauwtje, waarmee een kat om aandacht vraagt. Dit is een beetje vergelijkbaar met het menselijke hallo zeggen.

d71091b4b4e7d89a3763395cdddd6d75_medium.

Mini-brul, blazen en katergezang

Wanneer je een kat een stukje rauw vlees of hart voorhoudt, komt de ware roofdieraard wat meer naar voren. De oren staan op alert, de pupillen verwijden zich en: “Mrrrauww!”, een heuse mini-brul.

Nog heftiger wordt het tijdens een pootgemeen tussen katten. Meestal begint het met een aanvaller en een aangevallene. De laatste zal de eerste waarschuwen niet dichter in de buurt te komen door fel te blazen. Dit blazen gaat gepaard met een doordringend sisgeluid, als het sissen van een slang.
Wanneer dit geen indruk maakt en de aanvaller toch doorzet, gaat het slachtoffer al snel over tot een heftig gekrijs. Ik heb er zelf een paar, die elkaar soms een pietsje naar het leven staan; het verontwaardigde geschreeuw van degene, die op dat moment het onderspit delft, is genoeg om mij heel snel op de plaats van het delict te krijgen!

f328502b393c0e5dbba7740f2313376e_1350655

En dan is er natuurlijk nog het (voor mensen niet zo fraaie) katergezang tijdens de kattenpaartijd. Zo scherp als katten normaal kunnen horen, zo collectief en Oost-Indisch doof zijn ze dan voor de ijselijke kreten van hun soortgenoten. Katergezang is geen pretje om naar te luisteren. Wat een gejammer!

Spinnen van de kat

Het mooiste geluid dat katten maken, vind ik persoonlijk het spinnen. Daar is al veel over gezegd en nog meer over gezwegen. Waarom spinnen katten eigenlijk? In de loop der tijd is veelvuldig geconstateerd, dat moederkatten en hun kittens naar elkaar spinnen, dat ontspannen en tevreden katten spinnen naar iets of iemand in hun omgeving, maar ook dat zieke of gewonde katten dit doen.

1bd6aec7fcb4f742c1690dfe42f3387c_medium.

In een oud boekje over dierengedrag van de zoöloog Desmond Morris las ik, dat katten met het spinnen waarschijnlijk een vriendschappelijke gezindheid naar anderen aangeven, bijvoorbeeld naar de moederkat, de kittens, de eigenaar, maar eventueel ook naar de dierenarts en zelfs naar het fenomeen pijn, zoiets als: “Ik meen het niet zo kwaad, laat mij je vriendje zijn”. Waar of niet waar? Ik weet het niet, maar ik vind het wel een mooie verklaring voor een bijzonder stukje kattengedrag.

Ogen van de kat

Kattenogen zijn er natuurlijk voornamelijk voor bedoeld om mee te kunnen kijken. Toch zijn de ogen voor katten, net als voor mensen, een expressief communicatiemiddel.

Pupillen van de kat

2f0413fae1d1b3fd7aeaf244dd08cbc2_1350655Allereerst is daar de flexibele pupil, die bij normaal daglicht slechts een smal verticaal streepje is. Echter, afhankelijk van de stemming van de kat kunnen de pupillen (ook bij daglicht) abnormaal groot en rond worden. Een positieve reden hiervoor kan zijn, dat de kat iets ziet dat hij of zij heel prettig vindt, zoals een lekker hapje of een prooi. Een andere, negatieve oorzaak van pupilverwijding is angst, bijvoorbeeld bij het zien van een dominante, intimiderende of agressieve tegenstander (kat, hond, mens of anderszins).

Wanneer de agressor een andere kat is, vertoont deze wonderlijk genoeg een tegengestelde reactie. Bij deze kat trekken de pupillen samen tot een smalle streep bij het zien van een angstige soortgenoot. Het is dan verder duidelijk welke kat wegvlucht: juist, de angstige kat. Kan dit niet en wordt de kat in het nauw gedreven, dan zal hij of zij zich fel verweren. Voor de mens is dan ook de raad: geef een angstige kat (met grote pupillen) altijd de ruimte om te vluchten of weg te kruipen, want in paniek kan het beestje nog wel eens flink uithalen!

Ogen sluiten door de kat

De kat heeft nog een andere manier om via de ogen te communiceren. Het dier kan zijn of haar stemming aangeven door de oogleden ver of minder ver te sluiten of te knipogen (meestal met beide ogen tegelijk). Een alerte kat, die (de mensen of dieren in) zijn of haar omgeving niet genoeg kent of vertrouwt, houdt de ogen wijd open, om zoveel mogelijk informatie over al dat onbekende binnen te krijgen. Als het dier na een tijdje begrepen heeft, dat die omgeving toch niet gevaarlijk is, zal hij of zij de oogleden half sluiten. Dit is een teken van ontspanning en vertrouwen. (Bij mijn eigen katten duurt deze ontspanning meestal totdat de deurbel gaat. Om de een of andere reden verwachten ze niet dat daar veel goeds uit zal voortkomen en kiezen zij gezwind het hazenpad.)

84a66b90c469c862b0952c91b822bc49_medium.

Het geheel sluiten van de ogen komt voor in twee situaties. Allereerst tijdens de slaap natuurlijk (een ‘inkoppertje’). Ten tweede, minder voor de hand liggend, als teken van overgave of verzoening tijdens een conflict met een andere kat. Als twee katten namelijk vechten, zal degene die het onderspit delft uiteindelijk iets doen, wat ook wel ‘cut-off’ of ‘couperen’ wordt genoemd. De verliezer wendt zich van zijn tegenstander af en sluit de ogen, alsof hij wil zeggen ‘ik heb geen zin meer om te vechten’. Misschien is dit gedrag ooit ontstaan om de ogen te beschermen of om de spanning van het gevecht te doorbreken. Het resultaat is wel, dat de dominantere kat dit ogen sluiten van zijn tegenstander opvat als zijn eigen overwinning en het vechten daarop zal staken.

Staren en knipogen door de kat

Wij mensen kijken graag naar het doen en laten van dieren. Voor vrijwel alle dieren, ook voor de kat, betekent direct oogcontact, met wijd open ogen, meestal maar één ding: agressie. Wanneer katten elkaar met open ogen aanstaren, bijvoorbeeld om te peilen wie de sterkste is, zou dit gemakkelijk tot een gevecht kunnen leiden. Als je bij zo’n confrontatie als kat niet wilt vechten, maar ook niet je plekje wil afstaan, zul je je tegenstander dat duidelijk moeten maken. Niet elke kat is immers uit op een knokpartij. Katten communiceren hun goede wil door de ander vol aan te kijken, beide ogen even dicht te knijpen en vervolgens de blik af te wenden. In de vertaling zou dit zoiets zijn als: ‘ik ben nu vredelievend gestemd, ook naar jou toe’. De andere kat bevestigt meestal de ontvangst van dit bericht door eveneens kort te knipogen. Vervolgens kunnen beide katten dan, met een redelijk gerust hart, een dutje doen.

9bd9d5689241b605e4b449beb217836e.jpg

Nu is het leuke, dat katten ook reageren op een mens, als die een kattenknipoog nabootst. Vrijwel altijd zul je er een terug krijgen (mits je een kat niet angstig hebt gemaakt of in het nauw hebt gedreven; dan zal een katse knipoog niet veel meer uithalen). Je kunt een kat geruststellen of laten merken dat je het zo kwaad niet meent, simpel door te knipogen op zijn kats, dus met beide ogen tegelijk. Aan de andere kant is het ook mogelijk, dat een kat, die iets heeft uitgespookt en daarbij wordt betrapt, een aantal keren intens naar je knipoogt. Katse knipoog als verontschuldiging: ‘Het spijt me, ik meen het goed, ik had het niet zo bedoelt’. Blijf dan maar boos.

Grote katten

Ik heb zelfs ooit, tijdens een bezoek aan een dierentuin, een dikke kattenknipoog van een leeuwin gekregen. De leeuwengroep lag languit te soezen op een nagebootste steppe, omringd door een diepe gracht. Er waren op dat moment niet zoveel mensen in het park en ook niet bij de leeuwen. Nadat ik onverwachts oogcontact met één van de leeuwinnen kreeg, gaf ik haar tweemaal een duidelijke kattenknipoog. Even leek en keek zij stomverbaasd, maar toen - misschien uit de beleefdheid van haar functie als koningin der dieren – kreeg ik er één van haar terug.

5fecf261652186c776fc29a0714a1b27_medium.

Leuk! Grote katten of kleine katten, knipogen doen ze dus allemaal!

 

ASMAY.

© 2012 Foto's: Asmay, Office.microsoft.com, Pixabay.com

 

45ffff79dc5357a4c6bbbb3e5a0b1d02_medium.Zie ook:

Kattentaal-meer-dan-alleen-miauw-2

Kattentaal-meer-dan-alleen-miauw-3

Mijn-katten-de-'koetjes'-die-miauwen

Ook-zieke-huisdieren-de-dupe-van-economische-crisis

Hoe-bestaat-het-straatkat-en-junkie-redden-elkaar-van-de-straat!

b1b95df467e18668f54fcfba2593dcb2_medium.Of lees verder via:

https://tallsay.com/asmay of

https://asmay.wordpress.com/ of

https://tallsay.com/asmaysrecepten of

https://asmaysrecepten.wordpress.com/

17/07/2016 08:28

Reacties (4) 

1
03/08/2016 09:46
Ik zal eens beter opletten bij mijn katten. Dank voor de informatie.
2
17/07/2016 08:47
Prachtig artikel! Ik ben dol op katten en heb er ook inmiddels diverse gehad. Heel herkenbaar ook, die stemgeluiden.
2
17/07/2016 08:41
Cool een knipoog van een leeuwin!
2
17/07/2016 08:40
Leuk artikel! Ik ben dol op dieren en katten vormen daar een populaire groep in. Goed om wat meer te weten over de manier waarop katten communiceren.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert