Traditionele Indiase voedingsleer (7) overgewicht

Door Oxalis gepubliceerd in Voeding en Gewicht

c29cd1b4dacfd459578772f5508f530c_medium.Ook in de Ayurveda heeft men vaak te maken (gehad) met patiënten, die lijden (of leden) aan overgewicht. Volgens de klassieke Ayurveda was het altijd alleen een gevolg van te veel eten en te weinig beweging. Hierdoor werden namelijk allerlei facetten van de spijsvertering verstoord met overgewicht als gevolg. Overgewicht was vroeger dan ook een probleem, dat vooral bij de rijken der aarde voorkwam.

Overgewicht door disbalans in Dosha’s

De moderne Ayurveda ziet overgewicht toch als een vraagstuk, dat  veel ingewikkelder in elkaar zit. Overgewicht komt tegenwoordig in alle geledingen van de bevolking voor; soms zijn het zelfs juist de armen, die hiervan te lijden hebben.

Men beschouwt overgewicht nu vooral als een verstoring van twee Dosha’s, namelijk van de Vata Dosha in de geest (hetgeen onzekerheid, nervositeit, gebrek aan zelfvertrouwen, angst voor mislukking geeft) en van de Kapha Dosha in het lichaam (volgen van honger- of crashdiëten, rigoureus vermijden/schrappen van onontbeerlijke voedingsstoffen, zoals vooral vetten). Wanneer deze twee Dosha’s niet in evenwicht zijn, kan een onevenwichtig dieet of voedingspatroon, afgewisseld met vreetbuien, leiden tot toenemend overgewicht. Om dit te bestrijden, raadt men in Ayurvedische kringen aan om een dieet te volgen volgens de juiste constitutie, om de Dosha’s weer in balans te brengen en daarnaast ook om  Agni (het spijsverteringsvuur) te versterken.

Belangrijkste oorzaken voor overgewicht

Als de belangrijkste oorzaken voor het ontstaan van overgewicht lopen de westerse ideeën en de Ayurveda voor een deel parallel, maar dat is niet gedurende de hele weg.  Volgens de Ayurveda worden Agni en de Dosha’s met name verstoord door:

  • Overmaat aan vet voedsel 09eb17d8492ad5aae668742cf7e0f154_medium.
  • Onvoldoende beweging
  • Overmaat aan suiker en zout
  • Overmaat aan eiwitten
  • Overmaat aan alcohol
  • Zware maaltijden vlak voor het slapen gaan
  • Trage schildklierwerking
  • Overmaat aan water, vooral koud water (dooft de Agni)
  • Overgewicht, ook in de familiegeschiedenis
  • Eenzaamheid
  • Zorgen
  • Weinig gevoel voor eigenwaarde, laag zelfbeeld.

De westerse wetenschap erkent het bestaan van Agni, het spijsverteringsvuur, echter niet. De westerse visie is dan ook nog steeds, dat overgewicht louter voorkomt uit een combinatie van te veel eten en te weinig beweging. (Dit uiteraard wanneer een mogelijke medische reden, zoals een te trage schildklierwerking of overgewicht als bijwerking van bepaalde medicijnen, al is uitgesloten.) De moderne Ayurveda ziet dat dus voor een groot deel anders. Men stelt dat overgewicht zeker door bovenstaande redenen kan worden veroorzaakt, maar dat het probleem ingewikkelder in elkaar steekt. Zolang de genoemde Dosha’s niet in evenwicht komen en Agni niet wordt versterkt, zullen de problemen met het (over-)gewicht blijven bestaan.

Ontstaan van teveel vetweefsel door koud drinken

f772aa911d4dd465787845a4d07efa31_medium.Een erg langzaam metabolisme, met name van het vetweefsel, zal zeker voor overgewicht zorgen. Vaak gaat het echter al mis bij de spijsvertering en het spijsverteringsvuur (Agni) na een maaltijd. Niet alleen een teveel aan voedsel, maar ook aan koude dranken vlak voor of tijdens de maaltijd werkt funest op Agni. De vertering  in maag en darmen verloopt er trager door en zowel de spijsvertering als de stofwisseling in hun geheel kunnen erdoor verstoord raken. Het Ayurvedic Institute in de Verenigde Staten heeft jaren geleden al naar buiten gebracht, wat volgens hen de reden is voor het extreme overgewicht van veel Amerikanen. d80cfd1dbcc02555789125e7821d19c6_medium.De Amerikaanse gewoonte om – behalve grote hoeveelheden voedsel – bij de maaltijd veel frisdrank of koude dranken (zelfs met ijsblokjes) te drinken, is volgens het Instituut de hoofdreden. De ijskoude dranken doven het spijsverteringsvuur, waardoor voedingsstoffen niet meer kunnen worden opgenomen en daarom direct worden opgeslagen als vet. Men wordt dikker en dikker. Bij dit proces van vetopslag ontstaat tegelijkertijd weer grote hitte in het lichaam, die echter geen kant op kan door de isolerende werking van het toenemende vetweefsel. Het lichaam reageert hier weer op … met een dorstprikkel en men drinkt opnieuw een koude drank, waardoor de vicieuze cirkel compleet is.

Typische verstoringen per Dosha

Elke verdere verstoring van een Dosha kan ervoor zorgen dat ook Agni, het spijsverteringsvuur, steeds zwakker wordt. Daarbij heeft elke Dosha een eigen uitwerking op het soort Agni, dat ontstaat bij een verstoring.

  • Vata bestaat c8a41f31b2d2564056f73bd230496cf3_medium.uit de elementen Lucht en Ether. Als Vata verstoord is, kan er een teveel aan Lucht zijn, dat als het ware het spijsverteringsvuur ‘uitblaast’ – dit wordt Vishama Agni genoemd. Bij een verstoring van Vata is het spijsverteringsvuur onregelmatig: afwisselend snel of langzaam. Het gevolg is een opgeblazen gevoel, veel boeren en gasvorming in de darmen en buik. Het hongergevoel is afwisselend sterk of zwak en wordt op de vreemdste tijden opgewekt (bijvoorbeeld ’s avonds laat of ’s nachts). Deze vorm van Agni leidt tot overgewicht met als geestelijke verstoring vaak een toename van angsten, onzekerheid en stress.
  • Pitta is samengesteld uit 098688d699fb4273305d65cb80453a59_medium.de elementen Vuur en Water. Pitta kan uit balans raken door een teveel aan Water, wat Agni zal doen doven. Een verstoring van Pitta zorgt meestal voor een zeer snelle spijsvertering, die te snel een teveel aan voedingsstoffen verbrandt – dit wordt Tikshna Agni genoemd. Het gevolg is dan vaak hypoglycemie (een te snel dalende bloedsuikerspiegel, omdat alle koolhydraten heel snel worden verbruikt), waardoor men meer gaat/moet eten. Verdere problemen zijn zuurbranden door een te hoge aanmaak van maagzuur, neiging tot diarree en colitis (chronische ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm). Gebruik van extra koolhydraten (bij hypoglycemie) en olie en vetten leidt hierbij tot overgewicht.
  • Kapha bestaat uit de 1819fd7d24ff7c0440bd5be0b46edec0_medium.elementen Water en Aarde. Een verstoorde Kapha heeft een overmaat aan Aarde en dit heeft tot gevolg dat Agni wordt vertraagd – dit wordt Manda Agni genoemd.   Hierdoor ontstaat Ama (ziekmakende en giftige afvalstoffen) dat niet zal worden afgevoerd, maar in het lichaam zal worden opgeslagen met uiteindelijk ziekmakende gevolgen voor het lichaam van dien. Is Kapha uit balans, dan is het gevolg dat de spijsvertering heel langzaam verloopt, waardoor voedsel deels niet meer goed wordt verteerd. Kenmerk is meestal een verminderde eetlust, sufheid, behoefte om te slapen na de maaltijd, maar ook het ontstaan van allergieën (door een ophoping van giftige stoffen in de darmen). Deze vorm van Agni leidt meestal snel tot overgewicht en uiteindelijk tot obesitas.

Hoe los je de problemen op?

Wanneer er veel herkenbare punten in bovenstaand stukje zijn, is een advies van een ter zake kundig Ayurvedisch (of eventueel orthomoleculair) arts of therapeut waarschijnlijk op zijn plaats. Zijn de verstoringen nog maar licht in omvang, dan kun je wellicht zelf nog het een en ander ter verbetering doen. Probeer bijvoorbeeld verkeerde voedselcombinaties zoveel mogelijk te vermijden en de Algemene richtlijnen voor een gezonde voeding (lees hiervoor deel 6, zie hieronder) zoveel mogelijk toe te passen.

 

Oxalis.

© 2016, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

b053f0feb86cc12abf4950c6a3373c93_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld op:

Traditionele-Indiase-voedingsleer-2-Dhatu-s-en-Dosha-s

Traditionele-Indiase-voedingsleer-3-Vata-Pitta-en-Kapha-en-het-menstype

Traditionele-Indiase-voedingsleer-4-Vata-Pitta-en-Kapha-en-passende-voeding

Traditionele-Indiase-voedingsleer-5-Agni

Traditionele-Indiase-voedingsleer-6-verkeerde-voedselcombinaties

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

12/07/2016 16:11

Reacties (13) 

1
14/07/2016 16:43
Geen koud water bij het eten meer drinken dus.
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
1
Oxalis tegen IWrite
15/07/2016 01:56
Precies, je kunt het allicht proberen.
1
13/07/2016 09:03
erg interessant
1
13/07/2016 06:51
Eeuwenoude kennis: interressant.
1
12/07/2016 19:33
goed artikel
1
12/07/2016 19:29
Sorry, maar ik kan hier echt niks mee. Ik drink nooit koud, dat verdragen mijn darmen niet, gebruik heel weinig suiker en zout, bewegen is minder omdat ik niet bewegen kan vanwege mijn ziekte, eet tussen de middag warm en niet teveel, drink niet teveel water, enkel een glas of 2 per dag, misschien is het de schildklier, dat moet nog onderzocht worden, drink amper tot geen alcohol, ik ben niet eenzaam en heb geen zorgen. Tja, dan maar overgewicht dat onbehandelbaar is.
1
13/07/2016 08:22
Deze Ayurvedische inzichten zullen voor veel mensen kunnen kloppen, maar nooit voor iedereen. Heel vervelend als je met overgewicht kampt en er is mogelijk een medische reden. Als het niet een trage schildklier is, kan het misschien ook nog zijn dat je hormonen uit balans zijn; dat is dan jammer genoeg tegelijk iets waar moeilijk wat tegen te doen is, alle diëten, regels en beweging ten spijt.
1
tegen Oxalis
13/07/2016 11:10
Klopt, de hormonen zijn hoteldebotel, dat is gebleken uit het laatste onderzoek, waarbij ik van NET kanker werd verdacht, gelukkig bleek dat niet het geval. Maar er is iets wat niet klopt en wat uitgezocht moet worden, alleen heb ik er niet zoveel zin meer in, na alles wat ik nu achter de rug heb. Maar de narcotiseur zei me, dat hij het vreemd was, dat ik zelfs nog lag te transpireren terwijl ik onder narcose was. Dat had hij nog nooit meegemaakt.
1
13/07/2016 14:42
Dat is zeker een vreemd symptoom en doet ook gelijk sterk aan onevenwichtige hormonen denken. Misschien toch nog maar een keer door de molen, hoe vervelend het ook is?
1
tegen Oxalis
13/07/2016 14:57
jazeker....nog even geduld, maar als ik een paar weken verder ben, ga ik het zeker doen. Dankjewel voor je advies.
1
12/07/2016 16:56
Voortaan maar minder gulzig drinken bij het eten.
1
12/07/2016 16:55
Geeft zeker stof tot denken. Ik heb altijd begrepen dat de combinatie van koolhydraten en vetten de grote dikmaker was, maar koude dranken zouden hier dus ook wel eens aan mee kunnen doen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert