Knaagdieren als huisdier – ratten

Door ZiaRia gepubliceerd in Dieren en natuur

a10478c7736f4113cc696e686247f4cb_medium.Tamme ratten zijn zeer intelligente en levendige dieren, die vaak een hechte band met hun verzorger opbouwen. Niet alleen zijn deze ratten alleraardigste speelkameraadjes voor wat grotere kinderen, maar ook volwassenen beleven veel plezier aan deze sociale dieren.

Korte geschiedenis van de tamme rat

De tamme rat als huisdier is nog niet zo lang bekend. Oorspronkelijk stammen de tamme ratten die wij nu kennen af van de bruine rat (Rattus norvegicus). Bruine ratten zijn afkomstig uit Azië en kwamen zeer waarschijnlijk als verstekelingen op handelsschepen mee naar Europa. Nadien verspreidden zij zich op deze wijze ook over de andere werelddelen. De bruine rat houdt van water en kiest voor zijn verblijf altijd een vochtige omgeving; hier heeft het dier de negatieve bijnaam ‘rioolrat’ aan overgehouden. De Europese inheemse zwarte rat (Rattus rattus) had een minder goed aanpassingsvermogen dan de bruine rat; zij werden dan ook in een relatief korte tijd volledig door de bruine rat verdrongen.

Rattenbestrijding

5c5c5fe4d2f168cf1422c4583464273a_medium.De overvloed aan ratten, die in bepaalde perioden ontstond, zorgden in dorpen en steden voor allerlei manieren en methoden om de rattenpopulatie kleiner te maken. Het beroep ‘rattenvanger’ ontstond, er werden honden afgericht om ratten te doden en er werden uiteindelijk zelfs hondenrassen speciaal voor dit doel gefokt. Met deze honden (vooral enkele verschillende terriërrassen) werden later ook wedstrijden gehouden om te zien welke hond de meeste ratten in een bepaalde tijd kon doden. Hiervoor werden enorme zogenaamde ‘pits’ gegraven met een tribune erom heen. In de ‘pit’ werden dan honderden en soms wel duizenden ratten losgelaten, waarna de honden er op los gelaten werden. Al die ratten werden eerst gevangen, maar toen deze ‘wedstrijden’ in de eerste helft van de 19e eeuw in vooral Groot-Brittannië steeds populairder werden, begonnen organisatoren de ratten ervoor te fokken.

Ratten met afwijkend uiterlijk als curiositeit

91ef6332db3441a454399c14793c6b51_medium.Twee bekende rattenvangers/organisatoren uit die tijd waren Jimmy Shaw en Jack Black, beiden uit Londen. Zij vingen veel bruine ratten, waar ook wel eens exemplaren tussen zaten met een genetisch ‘foutje’, waardoor afwijkende vachtkleuren, vachtsoorten, oogkleuren e.d. waren ontstaan. Deze bijzondere ratten werden eerst als curiositeit apart gehouden en later werd er ook mee gefokt. Zo ontstonden er allerlei variaties: witte en gevlekte exemplaren, stugge en satijnen beharing en zelfs haar- en/of staartloze ratten, overigens net als bij kleurmuizen. Deze bijzondere ratten werden vaak aan particulieren verkocht als huisdier, maar ook veel aan wetenschappers in laboratoria als proefdier.

Ratten als populair huisdier

ddbd66aee89f389fd0749e5091f76454_medium.De ratten, die hun weg vonden naar een particuliere liefhebber, verschilden meer en meer van hun oorspronkelijke voorouder, de bruine rat. Doordat zij van die tijd af in gevangenschap werden gefokt – niet alleen op uiterlijk, maar ook op vriendelijk, niet-agressief gedrag – verliep het domesticatieproces bij de tamme rat heel snel. Het beestje werd populairder en populairder. In 1901 slaagde de vermogende Mary Douglas, die ook wel “mother of the rat fancy” werd genoemd, er zelfs in om ratten toegelaten te krijgen tot de in 1895 opgerichte National Mouse Club. De tamme rat maakte vanaf die tijd  zijn officiële opwachting op shows en tentoonstellingen van de Club. Toen Mary Douglas echter in 1921 overleed, begon ook de populariteit van de tamme rat als huisdier te tanen. Minder en minder mensen hadden belangstelling. Het zou duren tot de jaren 1970, maar toen maakte de rat zijn definitieve comeback als bijzonder huisdier, niet alleen in Groot-Brittannië, maar ook daarbuiten.

Gedrag van tamme ratten

Veel afleiding nodig

982ccf3373e519340677ac621fcb4730_medium.Goed gesocialiseerde en liefdevol verzorgde ratten zullen zelden bijten. Wel hebben deze slimme en aanhankelijke dieren veel aandacht nodig om te voorkomen dat zij vereenzamen en gedragsstoornissen gaan vertonen. Het zijn tenslotte gezelschapsdieren.

Linksboven: Siamese ratten.

Een tamme rat, die alleen wordt gehouden, heeft minimaal een uur per dag de volle aandacht van zijn of haar verzorger nodig. Wanneer je hier geen tijd (of zin) voor hebt, dan is het te overwegen om twee of meer ratten aan te schaffen, zodat ze elkaar gezelschap kunnen houden. Wanneer jonge ratten (mannetjes of vrouwtjes) tegelijk worden aangeschaft, zal de omgang zelden problemen opleveren. Volwassen mannetjesratten, die elkaar (nog) niet kennen, kun je echter niet zonder meer samen zetten; de kans op gevechten is dan behoorlijk groot.

Optillen van een tamme rat

aef95653da3b6531d080c549b1961718_medium.Als je een tamme rat wilt optillen, pak dan de wortel van de staart stevig beet, terwijl je de buik met de andere hand ondersteunt. Til een tamme rat nooit aan de staartpunt of in het midden van de staart op, omdat dit verwondingen bij het dier kan veroorzaken.

Veel aanleren mogelijk

Omdat ze zo slim zijn, kun je tamme ratten veel leren, mits je er natuurlijk voldoende tijd voor neemt. Tamme ratten kunnen door de liefhebbers op de schouder of in een heuptasje mee op pad worden genomen. Weglopen zullen ze niet, want als een rat vertrouwen in zijn of haar verzorger heeft, is de hechting enorm sterk. Een tamme rat kan zelfs leren om zijn of haar eigen naam te herkennen en er op te reageren.

Enkele tips voor het houden van tamme ratten

Kooi of bak voor de rat

c031f0aeeb039bed6399e6b44bb393b0_medium.Wanneer een tamme rat regelmatig uit de kooi wordt gelaten, hoeft deze niet zo groot te zijn. Minimale afmeting is een oppervlak van 40x60cm, maar ruimer is beter. Naast draadwerk kooien kunnen ook glazen bakken worden gebruikt. Het deksel dient dan van draadwerk te zijn in verband met de benodigde ventilatie. Bedenk dat een rat sterk is en in staat is een (licht) draadwerk deksel van zijn plaats te schuiven. Ook moet de sluiting van de kooideur stevig zijn; omdat ratten heel slim zijn en snel door zullen hebben hoe zij het deurtje moeten openen, is een extra slot wellicht een aanbeveling. Verder moet de kooi of bak eenvoudig zijn schoon te maken en te desinfecteren.

Bodembedekking voor de rat

1e5b3033ea853586ed6d69224e5a721e_medium.Voor de bodem is een laag houtkrullen uitermate geschikt. Let er wel op dat de houtkrullen niet van dennenhout zijn gemaakt; de harsen en het aroma hiervan kunnen een negatieve invloed hebben op de gezondheid van het dier. Eventueel kan als bodembedekking ook maïsblad of oud papier worden gebruikt.

Rechts: haarloze rat.

Plaats het slaaphokje (van hout of van steen) in een hoek van de kooi of bak. Zorg er verder voor dat het dier in de kooi of bak kan klimmen en klauteren en dat er steeds interessante voorwerpen beschikbaar zijn. Een rat kan zich namelijk snel vervelen – vooral als hij of zij alleen wordt gehouden – en heeft daarom veel afleiding nodig. Het enige waar nog op gelet moet worden, is dat de voorwerpen niet kapot geknaagd kunnen worden en/of dat dit voor het dier geen kwaad kan.

Voedsel en verzorging

e5258cfcded267fd948ce71cc0837cf7_medium.Ratten zijn ware alleseters. Ze zullen weinig laten staan van hetgeen ze voorgeschoteld krijgen. Hoe leuk dit ook klinkt, veel voedsel is slecht voor hun gezondheid. Geeft ratten daarom alleen speciaal  voedsel dat op hen is afgestemd en vermijd het om hen calorierijk, vetrijk en suikerrijk ‘menseneten’ te geven. Naast gemengd knaagdierenvoer hebben ratten echter nog regelmatig kleine beetjes dierlijke eiwitten nodig. Hiervoor kunnen honden- of kattenbrokjes, honden- of kattenvoer uit blik, gekookte stukjes kip of rundvlees of een gekookt eitje worden gegeven. Andere aanvullingen kunnen zijn: diverse groenten en fruit, gedroogde stukjes brood en bijvoorbeeld yoghurt. Zorg voor voldoende vers drinkwater en geef dit bij voorkeur uit een drinkflesje, omdat ratten een drinkbakje kunnen bevuilen of om kunnen stoten.

Het verblijf van de rat moet ongeveer eenmaal per week worden schoongemaakt en eenmaal per maand worden ontsmet. Afhankelijk van het aantal gehouden dieren in de kooi of bak kan dit ook wat vaker of wat minder zijn. Ratten zijn van zichzelf schone dieren en houden hun pels goed schoon. De nagels van de rat kunnen soms wat lang worden en dienen dan met een scherp nageltangetje te worden geknipt. Wanneer je dat zelf niet kan of durft, vraag dan een andere rattenliefhebber of eventueel een dierenarts om dit te doen.

Levensduur van tamme ratten

d5f19f2b207072d8466bafceaf0deba7_medium.Hoe oud een tamme rat kan worden, hangt van enkele dingen af. Natuurlijk is de kwaliteit van leven, van het voer en van de conditie van het dier van groot belang. Gemiddeld kan een tamme rat toch zeker wel 2 tot 3 jaar oud worden, maar er zijn er ook die 6 jaar of soms nog ouder kunnen worden. Helaas sterven de meeste ratten vroegtijdig aan een vorm van kanker. De aanleg daarvoor zit bij veel van deze dieren in de genetische opmaak; een nare erfenis uit de tijd dat hun voorouders als proefdieren werden gebruikt in laboratoria.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2016) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

4e43079e93a2d742f0621ec2683c9548_medium.Kijk voor andere artikelen, verhalen en sprookjes eventueel ook eens naar:

Knaagdieren-als-huisdier-chinchilla-s

Knaagdieren-als-huisdier-degoes

Knaagdieren-als-huisdier-gerbils

Knaagdieren-als-huisdier-hamsters

Knaagdieren-als-huisdier-muizen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

28/06/2016 17:20

Reacties (9) 

1
29/06/2016 20:51
Interessant en compleet artikel. Werpt toch wel een ander daglicht
op een dier dat eigenlijk te boek staat als schadelijk en onrein.
ZiaRia tegen Harry
30/06/2016 07:37
Zeker, maar dit is wel de gedomesticeerde versie. De (wilde) bruine rat blijft - vooral door zijn aantallen - schade veroorzaken aan bijvoorbeeld de landbouw.
1
28/06/2016 23:28
Mooi compleet artikel. Die voorgeschiedenis kende ik niet. Wel wist ik hoe leuk ze zijn als huisdier. Mijn zoon heeft jaren met tammer ratjes op z'n schouder rondgelopen. Leverde wel veel kleine gaatjes op in de capuchons van z'n 'hoodies'.
2
28/06/2016 22:34
Ratten zijn best grappige dieren. Het wordt alleen vervelend als ze je kabels gaan doorknagen.
Geef mij dan maar een kat. Die knaagt niet.
1
28/06/2016 23:40
Dat heb je zeker met knaagdieren. Ik ken ook mensen met verhalen over hun konijnen en doorgeknaagde kabels.
1
29/06/2016 06:17
Mijn cavia knaagde niet op kabels ,,, wel aan mijn panty's, laarsjes, schoentjes en teentjes.
1
28/06/2016 18:06
Interessant, deze achtergrond van een -zo te lezen- vrij recent ontstaan huisdier. Eigenlijk heel bijzonder dat het diertje zo snel aan zijn 'baasje' gehecht kan zijn.
1
28/06/2016 18:02
Leuk artikel en weer het een en ander bijgeleerd. Nooit geweten hoe dat verhaal met de tamme rat als huisdier in elkaar stak.
1
28/06/2016 18:00
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert