Knaagdieren als huisdier in het algemeen

Door ZiaRia gepubliceerd in Dieren en natuur

313033dcf79a5f13b055a8833766957f_medium.Knaagdieren (Rodentia) vormen de grootste en meest gevarieerde groep onder de zoogdieren. De circa 1.800 knaagdiersoorten vormen tezamen zelfs de helft van alle zoogdiersoorten ter wereld. Knaagdieren komen voor in alle werelddelen. Het betreft meest kleine dieren (maximaal ter grootte van een klein varken), die zich met succes hebben aangepast aan de meest uiteenlopende omstandigheden, regio’s en klimaten. Zij graven, lopen, springen, klimmen en/of zwemmen. Sommigen kunnen zelfs glijvluchten uitvoeren. Knaagdieren zijn over het algemeen planteneters (herbivoren).

Liefhebber of niet?

Wat het hebben van knaagdieren betreft, ben je een liefhebber of niet. Waar de één lyrisch is van zijn of haar tamme rat, rent de ander er gillend voor weg. Waar de één niets liever doet dan knuffelen met zijn of haar cavia, staat de ander te trillen als een riet bij het zien van een veldmuisje. Dat is per persoon dus sterk verschillend. Het hebben en verzorgen van kleine knaagdieren als huisdier kan de liefhebber echter net zo veel plezier en genoegen bezorgen als een hond of een kat; het is maar net waar je van houdt.

Kenmerken van knaagdieren

Snijtanden

65a3ea240661079ec349905173b41f54_medium.Eén van de belangrijkste kenmerken van knaagdieren is, dat zij opvallend grote snijtanden hebben, die hun hele leven blijven doorgroeien. Van deze snijtanden zitten er twee in de bovenkaak en twee in de onderkaak; hoektanden ontbreken.

Bij het knagen beweegt de onderkaak voorwaarts, zodat de snijtanden in boven- en onderkaak op elkaar rusten. De kiezen raken elkaar dus niet. Bij het kauwen beweegt de onderkaak achterwaarts en liggen de snijtanden achter elkaar. De kiezen raken elkaar (en malen) nu wel.

Knaagdieren moeten overigens wel knagen om hun snijtanden gelijkmatig te laten afslijten. Soms gaat het echter mis; er is dan een tand afgebroken, er is een kaakfractuur geweest of er is iets fout gegaan bij de ontwikkeling van het gebit waardoor de tanden niet (meer) goed op elkaar passen. Tanden, die geen tegendruk krijgen, slijten niet meer, maar blijven doorgroeien. Hierdoor kunnen de snijtanden zelfs de bek afsluiten, waardoor het voor het knaagdier moeilijk of zelfs onmogelijk wordt om nog iets te eten of te drinken. In de natuur zal een dier met dit probleem sterven; gaat het echter om een huisdier, dan kan een dierenarts zo nodig de snijtanden regelmatig korter knippen. Een goede plaatsing van het gebit in het algemeen en de snijtanden in het bijzonder zijn dus van levensbelang voor een knaagdier.

Voortplanting is zeer snel

d106687426e77ba675a8d8497492e508_medium.De meeste knaagdieren zijn klein en worden over het algemeen niet oud: gemiddeld 1 tot 2, hooguit 3 jaar. In de vrije natuur zullen de meeste knaagdieren deze leeftijd overigens meestal niet halen. Kleine knaagdieren vormen in het wild een geliefde prooi voor een scala aan grote en kleine roofdieren. Roofvogels, hond- en katachtige roofdieren en reptielen zijn bijvoorbeeld geduchte natuurlijke vijanden van het knaagdier. Om toch in een wereld vol gevaren te kunnen overleven, heeft de natuur het knaagdier een extraatje meegegeven. Behalve dat zij meestal heel behoedzaam en voorzichtig van aard zijn, kunnen knaagdieren zich enorm snel voortplanten. In hun aantallen ligt dan ook tegelijk hun overleving.

De meeste knaagdieren zijn al op heel jonge leeftijd geslachtsrijp; van Syrische hamsters is bijvoorbeeld bekend dat zij met een leeftijd van 5 weken al seksueel actief kunnen zijn. 2480f30734cf3414f81c13fd51f92106_medium. Daarnaast zijn de cycli bij de meeste kleine knaagdieren ronduit kort. Muizenvrouwtjes kunnen bijvoorbeeld al gedekt worden direct na het werpen van een nestje; ze zijn dan drachtig van een tweede nestje terwijl zij het eerste nestje nog zogen. Ook kunnen de aantallen jongen in een nestje relatief groot zijn. Tamme muizen en tamme ratten spannen daarbij de kroon: een nest kan wel 10 tot 20 jongen per keer bevatten. Deze supersnelle voortplanting is voor kleine knaagdieren in het wild - met vele natuurlijke vijanden - pure noodzaak. Als zij zich niet zo snel en met zoveel konden vermeerderen, dan waren vele soorten al lang uitgestorven geweest. Enkele knaagdiersoorten zijn overigens de enige zoogdieren, die het meest talrijke grote zoogdier – namelijk de mens – in aantallen kunnen  bijhouden, zo niet overtreffen.

Nachtelijke activiteit

ca2e7f86aa32f1b264eebfaeeddf44e9_medium. De meeste knaagdieren zijn vooral in de avond, de nacht en/of de vroege ochtend actief. Overdag zullen zij meestal slapen. Logisch gedrag, want in het donker zullen de knaagdieren in het wild minder makkelijk door hun natuurlijke vijanden worden gezien (en gedood) dan overdag bij daglicht. Hoewel de knagers, die als huisdier worden gehouden, beschermd zijn en geen last van natuurlijke vijanden hebben, blijven ook zij dit natuurlijke gedragspatroon handhaven.

Niet alle knaagdieren zijn overigens schemering- of nachtdieren. Bepaalde eekhoornsoorten en cavia’s zijn de hele dag actief. Andere soorten hebben een onregelmatig ritme, waarbij ze een poosje slapen, even actief zijn en weer een dutje doen, zoals bijvoorbeeld de Russische dwerghamster.

Knaagdieren houden als huisdier

Tam of gedomesticeerd

aef95653da3b6531d080c549b1961718_medium. De meeste mensen zullen onder een huisdier verstaan: een dier dat ‘tam’  is, het liefst aaibaar en knuffelbaar is, maar dat in ieder geval niet bijt als het wordt opgepakt. Gelukkig zijn er een groot aantal knaagdiersoorten, die al zo lang gewend zijn aan mensen en mensenhanden dat zij – intussen goed gedomesticeerd – gezellige huisdieren zijn geworden. Zij hebben zich geheel aangepast aan een leven met mensen en zijn daarbij ook zo van de mens afhankelijk geworden voor wat betreft de dagelijkse verzorging, dat zij zich niet of nauwelijks meer in de vrije natuur zouden kunnen handhaven. Voorbeelden hiervan zijn onder meer de Syrische hamster, de (langharige) cavia en de naaktmuis.

Wild of niet-gedomesticeerd

4d41adeb97c917b6dd05ce3d5f1c260c_medium.Er zijn echter ook knaagdiersoorten, die (nog) niet of niet geheel gedomesticeerd zijn, maar al wel als huisdier worden gehouden. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de boeroendoek, de chinchilla en de degoe. Hoewel zij zich tot op zekere hoogte aan hun nieuwe leefomstandigheden als huisdier zullen aanpassen en mensen zullen tolereren, zal een deel van deze knaagdiersoorten altijd eniger mate wild blijven. Dat wil zeggen: zij gaan vooral hun eigen gang en staan niet of zelden open voor menselijk contact in de vorm van aaien of knuffelen. Het houden van niet-gedomesticeerde knaagdieren als huisdier is dan ook vooral iets voor de echte liefhebber met een gedegen kennis omtrent het karakter en de verzorging van het specifieke knaagdier – niet direct iets voor een gezin met (kleine) kinderen bijvoorbeeld. Iets om altijd van tevoren goed over na te denken, alvorens je tot de aanschaf van een nieuw huis-knaagdier overgaat.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2016) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

3bd687a9afaab01a158f0c05c9abf565_medium.Kijk voor andere artikelen, verhalen en sprookjes eventueel ook eens naar:

Knaagdieren-als-huisdier-degoes

Knaagdieren-als-huisdier-gerbils

Knaagdieren-als-huisdier-hamsters

Knaagdieren-als-huisdier-muizen

Knaagdieren-als-huisdier-ratten

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

24/06/2016 15:30

Reacties (9) 

27/06/2016 10:47
Mooi en interessant artikel
1
27/06/2016 03:51
Wat een mooi en duidelijk artikel over zo een lief huisdier.
1
26/06/2016 20:52
mooi artikel
Mijn dochter had vroeger hamstertjes en nu zaagt de kleindochter de oren van ons hoofd om er ook eentje te hebben :-))
1
25/06/2016 22:06
Ik heb al bijna 2 jaar een klein hamstertje: Henk. Geniet elke dag van hem :) En verbaas me er ook altijd over hoe energiek en slim ze zijn.
1
25/06/2016 09:31
Ik heb ooit tamme Ratten gehad.
Mijn dochterlief wilde die dieren zo graag en ik heb toen toegestemd
Maar ik was er niet gek op.
Vond ze ronduit eng , en dan toch af en toe met die beesten op je schoot zitten of in je nek Want ze kropen zo door je mouw naar je kraag brrrrrrrr
Leuk artikel
1
24/06/2016 19:38
Erg leuk en informatief artikel.
1
24/06/2016 16:04
Cool die tamme rat!
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert