De zoektocht naar de noordwestelijke doorvaart

Door ZiaRia gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

fb0456ab409cc1132d5883907490d2a5_medium.De noordwestelijke doorvaart is de beroemde zeeroute boven Noord-Amerika, die de Stille Oceaan verbindt met de Atlantische Oceaan. Deze doorvaart binnen de poolcirkel loopt tussen Canada en Groenland, ten noorden van Alaska en ten zuiden van de poolkap. De noordwestelijke doorvaart is met zijn ijsschotsen en een wintertemperatuur van gemiddeld -45 °C het grootste deel van het jaar bevroren. Tijdens de zomermaanden kan er wel worden gevaren. Als gevolg van het broeikaseffect en de smeltende poolkap gaat dat overigens wel steeds beter.

Reizen naar het Verre Oosten

8e283ecc7c51b676ae5980ebc0db775a_medium.Sinds de vermaarde reizen van Marco Polo naar Perzië, India en China (van 1271 tot 1295), hebben Europese ontdekkingsreizigers en handelaren voortdurend gezocht naar een snelle zeeroute naar het Verre Oosten met zijn vele rijkdommen en handelswaar. In zijn beroemde boek "Il Milione" beschreef Marco Polo onder meer de Chinese provincie Anian. In de 400 jaar die volgden, zou de geheime snelle doorvaart van Europa naar het Verre Oosten de 'Straat van Anian' worden genoemd.

De Engelse humanist/geograaf/wiskundige/filosoof/alchemist John Dee, een vooraanstaand man en tevens adviseur van koningin Elisabeth I (16e eeuw), geloofde heilig in het bestaan van de Straat. Hij was er ook van overtuigd, dat het nieuw ontdekte Amerika het voormalige Atlantis was. Dee vertrouwde er op, dat de ontdekking van het nieuwe land een schat aan kennis van het occulte zou opleveren, waaronder misschien wel de kennis van de steen der wijzen of het levenselixer ...

Tot in de 16e eeuw namen de meeste cartografen daarom de 'Straat van Anian' op in hun kaarten – echter, wel op uiteenlopende locaties door de verschillen in interpretatie van Marco Polo's beschrijvingen. In 1726 beschreef Jonathan Swift een 'Straat van Annan' in zijn satirische werk "Gulliver's Travels". Vanaf dat moment werd de benaming 'Straat van Anian' niet meer gebruikt. Sterker nog: vanaf die tijd werd de route zelf minder serieus genomen.

De vaart naar de Oriënt een lange en zware reis

De ontdekking van Amerika door Columbus in 1492 zorgde ervoor, dat men koortsachtig alle richtingen opging om via het westen te zoeken naar een doorvaart naar het Verre Oosten. Vanaf de 15e eeuw haalden  Europese landen (vooral Portugal en Spanje, later ook Engeland en Nederland) veel zijde en specerijen uit het Verre Oosten. De zeeroutes waren echter lang en gevaarlijk. Schepen, die zuidoostelijk rond Kaap de Goede Hoop (Zuid-Afrika) voeren, kregen heel vaak te maken met piraten en met slecht weer. Ook de ontdekking van de zuidwestelijke doorvaart rond Kaap Hoorn (Zuid-Amerika) zorgde niet voor een kortere of veiligere reis.

Pogingen om de noordwestelijke doorvaart te vinden

Vroege Europese ontdekkingsreizigers zochten al naar een doorvaart in de gematigde Noord-Atlantische zone. Later werd echter duidelijk, dat deze zich – als die doorvaart er al was – heel noordelijk in het poolgebied moest bevinden.

70d3324d2af24a38c7c6b9dd5507d34b_medium.De eerste pogingen om de doorvaart te ontdekken, vonden beneden de poolcirkel plaats. In 1497 zocht de Venetiaan Giovanni Caboto, beter bekend als John Cabot (zie foto rechts), in opdracht van de Engelse koning Hendrik VII langs de Noord-Atlantische kust. Hij 'ontdekte' Noord-Amerika, maar kwam niet verder dan dat.

In 1534 was het de beurt aan de Bretonse Jacques Cartier om, in opdracht van de Franse koning Frans I, de overkant te verkennen. Hij ontdekte daarbij de rivier de St. Lawrence.

In 1576 reisde de Engelse Sir Martin Frobisher naar Groenland. Hij ontdekte een inham nabij Baffin Island en beweerde daarop, dat hij de ingang van de noordwestelijke doorgang had gevonden. De Engelse ontdekkingsreiziger John Davis volgde de aanwijzingen op en maakte maar liefst drie reizen naar het gebied. De doorgang vond hij echter niet.

5cba66959979b6b974f035cbf7bff8d5_medium.Vanaf 1609 deed de Engelse zeevaarder Henry Hudson (zie foto rechts) vier pogingen. Zijn team overwinterde als eerste groep Europeanen in het Canadese poolgebied. Op zijn laatste reis (circa 1611) raakte zijn schip weer vast in het ijs en de omstandigheden waren slecht. Toen het schip eindelijk verder kon, brak er een muiterij op het schip uit. Hudson werd met zijn zoon en nog acht getrouwen in een sloep overboord gezet in wat nu de Hudsonbaai is. Het schip met de muiters bereikte Engeland, maar van Hudson en zijn mannen in de sloep is nooit meer iets vernomen.

In 1612 waagde de Engelse ontdekkingsreiziger en cartograaf William Baffin het nog een keer. Hij bracht de noordelijke Baffinbaai in kaart en concludeerde dat de doorgang meer zuidelijk moest liggen.

Ook in volgende eeuwen bleven de schepen zoeken.  Hoewel de doorgang niet werd gevonden, werd daarbij wel een steeds groter deel van het Canadese poolgebied in kaart gebracht.

3d1d6796d0c0ad724d177fc5dc7876f1_medium.

Eerste succes op de noordwestelijke doorvaart, van west naar oost

93ea25d90a176410f420dbe0cf1d99ce_medium.In 1850 startte de expeditie van de Ierse kapitein en ontdekkingsreiziger Robert McLure. Twee schepen, de Investigator en de Enterprise (onder bevel van McLure's ondergeschikte, Richard Collinson) vertrokken voor de grote tocht. McLure benaderde het probleem andersom: de schepen zeilden eerst rond Kaap Hoorn en daarna langs de westkust van Zuid- en Noord-Amerika naar het noorden om via de Bering Straat de noordwestelijk doorvaart te vinden. McLure's schip was sneller en slaagde er in het Poolgebied binnen te varen, Collinson kwam twee weken later en moest een jaar wachten; hij kon geen weg vinden door het pakijs. Hoewel McLure zijn in het voorjaar van 1853 zijn in het ijs vastgevroren schip moest verlaten, slaagden hij en zijn bemanning er in contact te leggen met een ander schip, dat de doorvaart vanuit het oosten probeerde te vinden. Ook dit schip, de Resolute,  vroor echter vast en de bemanningen moesten over het ijs de bewoonde wereld zien te bereiken. McLure was daarmee echter wel de eerste, die rond Noord- en Zuid-Amerika was gevaren en die de noordwestelijke passage – zij het zonder zijn schip – van west naar oost had gevonden.

De eerste scheepsreis op de noordwestelijke doorvaart, van oost naar west

e92edeaaf89b036fec6c2197ad94efaa_medium. De eerste Europese expeditie, die met succes de noordwestelijke route zou verkennen, werd geleid door Roald Amundsen. Deze Noorse ontdekkingsreiziger, die in de volksmond al snel de 'laatste der Vikingen' werd genoemd, zette met zes teamgenoten koers naar het Noordpoolgebied in een vissersboot van 21 meter lengte, genaamd Gjøa. In de zomer van 1903 voeren zij vanaf Groenland via de Baffinbaai naar de noordelijke kust van Canada. Gedurende twee winters lag de boot vastgevroren in het ijs in Gjoa Haven in Nunavut (Canada). Hier bestudeerde Amundsen de lokale bevolking, de Inuit. Al snel nam hij hun (warme) kledingstijl over en leerde met het team de broodnodige overlevingstechnieken, zoals het bouwen van iglo's en sleden, het maken van bontkleding en het werken met sledehonden.

daa57eb82708226f00caf8102b567b55_medium. Na bijna twee jaar voor anker te hebben geleden, kon het schip in augustus 1905 eindelijk de haven verlaten en in westelijke richting de Arctische Archipel doorvaren. Gedurende de winter vroor het schip vast in de buurt van Yukon in Alaska, maar in de zomer kon men verder varen. Toen er op 26 augustus 1906 vanuit westelijke richting een ander schip, namelijk de Charles Hanson uit San Francisco,  naderde, beseften Amundsen en zijn mannen, dat ze de doorvaart hadden gevonden en hadden voltooid. De Gjøa vroor echter voor de kust van West-Alaska nog een keer vast.  Om het nieuws van de gevonden noordwestelijke doorvaart wereldkundig te maken, besloot Amundsen skiënd en per hondenslee naar de dichtstbijzijnde telegraafpost te reizen – deze lag echter 800 kilometer verderop! Een jaar later bereikte het schip van de expeditie eindelijk de Beringstraat. Zij waren er overigens in geslaagd om niet alleen de noordwestelijke passage door te varen, maar ook om de de positie van de magnetische Noordpool te bepalen.

De noordwestelijke doorvaart in de moderne tijd

b8b84223c4ac156fbb0833e950a39963_medium.De noordwestelijke doorvaart wordt nog steeds bevaren, maar als handelsroute naar het Verre Oosten is de passage nooit gebruikt. Vandaag de dag zijn het meer wetenschappelijke expedities, die het wegsmelten van de ijsmassa's in het Poolgebied nauwlettend observeren en registreren. Het smelten van gletsjers door de opwarming van de aarde heeft al geleid tot een sterke afname van de Poolkap, een daling van het zoutgehalte in het zeewater, een stijging van de zeespiegel wereldwijd en veranderingen in de lucht- en oceaanstromingen. Deze trend beïnvloedt ontegenzeggelijk het traditionele leven van de Inuit en bedreigt de habitat van de dieren, die van oudsher in het Poolgebied leven.

c87c592d92e9553ea7b904717ddc6752_medium.Echter, ook vakantiegangers wagen zich tegenwoordig in het hoge noorden. Jaarlijks bezoeken bijna een miljoen toeristen het afkalvende Noordpoolgebied. De noordwestelijke doorvaart is  - met minder ijs en met de zware schepen en  sterke ijsbrekers van vandaag – dus niet meer zo moeilijk te bereizen als vroeger het geval was.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2016) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

d3b6c5880ee4816fe61993735b91ebde_medium.Kijk voor andere artikelen, verhalen en sprookjes eventueel ook eens naar:

Celsius-Fahrenheit-kelvin-temperatuur-meten-op-aarde

Fibonacci-en-de-gulden-snede-de-blauwdruk-van-het-bestaan

Duurzaam-en-ecotoerisme-in-opkomst

van bevriend schrijver Robin93:

Wat-als-de-poolkappen-smelten?

Zwabberende-polen-en-poolverschuivingen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

05/06/2016 07:18

Reacties (7) 

1
05/06/2016 21:29
mooi informatief artikel.
1
05/06/2016 21:11
prachtig artikel!!
1
05/06/2016 09:40
Geweldig artikel.
1
05/06/2016 09:12
Prachtig stukje geschreven geschiedenis.
1
05/06/2016 08:51
geweldig artikel.. alles op een rijtje gezet
1
05/06/2016 07:46
Bijzonder verhaal. Letterlijk eeuwenlang is men op zoek geweest, maar waar het voor bedoeld was (snellere doorvaart naar het Verre Oosten), is nooit van de grond gekomen.
1
05/06/2016 07:38
Mooi stukje geschiedenis.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert