Strontkar en riool

Door Willemijntje gepubliceerd in Geschiedenis

Riolering is een luxe

We poepen, plassen en douchen er met z’n allen dagelijks lustig op los, laten was- en afwasmachines hun werk doen en maken veelvuldig gebruik van keukenkraan en gootsteen.  Dat er water binnen handbereik is vinden we doodnormaal en dat drollen, urine en het nodige afvalwater via wc, putjes en afvoerpijpjes uit onze woning verdreven worden, vinden we eveneens doodgewoon.

Toch is het nog niet eens zo heel lang geleden, dat we niet over deze luxe konden beschikken.

Vroeger

Vergeleken met andere grootse uitvindingen is de uitvinding en grootschalige aanleg van riolering zoals wij die kennen nog vrij jong. In een wereldstad als Londen werd pas in de 2e helft van de 19e eeuw begonnen met het aanleggen van riolering en ook grote Nederlandse steden als Den Haag, Leiden en Amsterdam kennen pas sinds 1870 een vorm van riolering, gevolgd door o.a. Rotterdam rond 1890.

Vóór die tijd deden de ‘gewone’ stedelingen hun behoefte op straat of thuis op een emmer, die vervolgens op straat of in de gracht werd geleegd. De grachten in de steden waren destijds feitelijk open riolen en vooral in de zomermaanden moet de lucht er niet te harden geweest zijn. Het is dan ook niet vreemd dat besmettelijke ziektes als cholera, difterie en pest regelmatig voor uitdunning van de bevolking zorgden.

Alleen de ‘zeer welgestelde’ stedelingen hadden binnenshuis een ‘privaat’ met een gemetselde beerput eronder, zij konden zich van hun behoefte ontdoen zonder er verder mee geconfronteerd te worden.

20e eeuw

Ook tot ver na 1900 was nog lang niet elke stedeling aangesloten op het riool en verdwenen plas en poep nog steeds volop in een emmer. Om het lozen in de grachten tegen te gaan werden er door de gemeenten beerwagens ingezet, om de inwoners van hun volle emmers met uitwerpselen te verlossen. Middels een ratel werd aangekondigd dat de wagen naderde, zodat een ieder voldoende tijd had om de emmer aan te bieden. De mannen die dit ophaalwerk deden droegen vaak leren schorten, want het legen van de, soms overvolle emmers, ging niet altijd zonder morsen.

9d04b8d0a32d79b3a9d108064160c731_medium.Ratelman voor de strontkar

In de Amsterdamse volkswijk de Jordaan, reed zelfs in 1953 nog dagelijks een kar rond om de beertonnen en poepemmers te legen. Deze strontkar werd in de volksmond ook wel  spottend de ‘Boldootkar’ genoemd. Boldoot was indertijd een favoriet eau de cologne merk, maar de Boldootkar zal ongetwijfeld een heel wat minder favoriete odeur verspreid hebben.

f49f12cefa100bc2ae5aecc535455847_medium.In de rij bij de beerwagen

Dorpen in het buitengebied werden veelal pas in de 2e helft van de 20e eeuw aangesloten op een riool. Tot die tijd werd er geloosd in de nabijgelegen sloten of riviertjes of leegden men de poepemmers op de mesthoop en gebruikte dat later om de moestuin te bemesten. Soms ook had men een beerput bij huis, die om de zoveel tijd werd leeggezogen.

Luxe voor iedereen

Sinds 2005 is het verboden om huishoudelijk afvalwater te lozen en moet iedere woning zijn aangesloten op de riolering. Deze verplichting geldt ook voor de ca. 10.000 woonboten, die Nederland rijk is. Alleen op plaatsen, waar aansluiting écht niet mogelijk is worden nog septic tanks toegestaan.

Foto's: Google

©Willemijntje, 26-05-2016.

26/05/2016 21:58

Reacties (9) 

1
29/05/2016 16:05
Toen ik nog klein was was er op elke slaapkamer een pot (op z'n Frans uitgeproken: po) die elke dag geleegd werd in de plee achter in de schuur. Die kwam uit op een giertank die dan zo'n 4 x per jaar leeggezogen werd. Volwassenen gingen 's nachts liever in de (koude) schuur, behalve als iemand ziek was. Dat krantenpapier (netjes in vierkantjes gescheurd en op een spijker geprikt) herinner ik me ook nog wel van vlak na de oorlog.

Later kwam dan een zogenaamde 'septic tank' die het gezuiverde (???) water loosde in een sloot. Echte riolering kwam bij ons pas eind jaren vijftig. Een r...
30/05/2016 01:12
Pas de laatste 60 jaar zijn wij er een stuk op vooruitgegaan, voorheen was het bij ons ook een zooitje!
1
28/05/2016 03:20
Wij hadden thuis een dikke houtenplaat ter hoogte van een stoelzitting maar groter met in het midden een gat. Er onder was een kelder. Als die vol was kwam de gemeente hem met een zuigwagen leeg maken.
Woningen die een riool kregen daarvan kwam het uiteinde in de beek uit. Die moest om de paar jaar uitgeschept worden omdat hij dicht slibte.
En dan dat gedoe met de was. De kolenkachel. Je staat er niet meer bij stil.
1
28/05/2016 11:52
Zelf heb ik met dat alles nooit hoeven tobben, maar mijn ouders nog wel. Onze grootste luxe is m.i., dat wij altijd en overal schoon water voor handen hebben
1
27/05/2016 12:32
Toen ik jong was zat ik regelmatig op een ton te ontlasten. De krant voor het vegen en veel spinnen, bbbbrrrrrrrrrrrrrr
1
28/05/2016 11:47
Heb ik gelukkig niet meer meegemaakt, zal in de winter ook wel koud geweest zijn!
1
26/05/2016 22:48
Ik spaar het altijd op tot ik een kliko vol heb. Eentje met het ene en eentje met het andere en dan .... nou ja dan leeg ik ze op het balkon van mijn onderburen. -))

Dat was uiteraard niet serieus, maar zal het maar even zeggen voor sommigen het nog geloven ook.
1
26/05/2016 23:00
Heb met genoegen de rioolheffing overgemaakt. Kan ik alles weer fijn wegspoelen.
1
26/05/2016 23:25
Is wel zo handig. -))
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert