De geniepige dood

Door Zevenblad gepubliceerd in Nieuws en politiek

f061b4de7e2c8fa66323bc9b317a97a4_medium.©Google

 

Oorlogen zijn zo oud als de wereld.

Terwijl het in de dierenwereld vooral gaat om vreten of gevreten worden (of om paringsrechten) heeft de mens in de loop van duizenden jaren de oorlog haast tot een kunst vervolmaakt – het woord 'krijgskunst' bestaat niet voor niets - ondanks alle inspanningen om als mensen in vrede met elkaar te leven: van de geweldloze boeddhisten of de vroege christenen (die de vijand na een klap zelfs de andere wang wilden toekeren) tot aan de 'make love not war' kreten van de hippies. Zonder succes tot dusver. Sinds de Tweede wereldoorlog heeft de wereld vele tientallen oorlogen gezien, gelukkig voor ons niet hier.

De aanleidingen voor oorlogen zijn legio: van een enkele hebberige potentaat tot diepgewortelde haatgevoelens tussen hele volkeren of religies. Soms om één vrouw (Helena als aanleiding voor de Trojaanse oorlog), maar veel vaker om macht, territorium en geld. Soms ziet men oorlogen als een morele, zo niet heilige plicht (de Kruistochten en de Jihad) een soms moet er na een periode van vijandschap gewoon stoom afgeblazen worden (bijvoorbeeld de Duits-Franse oorlogen in de 19e eeuw).

Moderne oorlogvoering

Een agressie-oorlog mag met een defensieve oorlog beantwoord worden: dat is in het volkerenrecht algemeen erkend. Maar hoe zit het met een preventieve verdedigingsoorlog? Mag je een brallende vijand die roept dat hij je wil vermorzelen alvast met wapengeweld halverwege komen, onder het motto: de eerste klap is een daalder waard? In ons strafrecht mag het niet – daar wordt noodweer pas geaccepteerd als je daadwerkelijk aangevallen wordt – maar in het Internationale recht is het twijfelachtig. Er zijn voorbeelden van een 'preventieve eerste klap' die dan inderdaad een oorlog tot gevolg heeft gehad. Daar gaat meestal een officiële oorlogsverklaring aan vooraf. Maar er zijn ook 'koude oorlogen': die komen er op neer dat mogendheden elkaar continu bedreigen en bondgenoten zoeken voor het geval dat – maar uiteindelijk blijft het dan bij een wapenwedloop, omdat geen van de betrokken partijen het aandurft om als eerste de lont in het kruitvat te gooien. Het is de afschrikking die dan werkt.

Oorlogen veranderen van vorm: dat hangt vooral af van de stand van de techniek en van de middelen die de vijandelijke partijen tot hun beschikking hebben. Stonden vroeger legers tegenover elkaar die man tegen man met zwaard, lans, pijl en boog of knuppels vochten, al dan niet in herkenbaar uniform en met de vlag voorop – tegenwoordig is deze manier van oorlogvoering niet meer zinvol. Als je over geavanceerde wapensystemen beschikt kun je zo'n vijandelijk leger in één klap kunt uitroeien. Sinds de mens kan vliegen en vanuit grote hoogte bommen kan afwerpen, of wanneer hij alleen maar op een knop hoeft te drukken om een serie raketten te lanceren heeft het geen enkele zin meer om formaties op te stellen: de phalanx of de 'slagorde' zijn verleden tijd. De hogere krijgskunst wordt tegenwoordig vooral in laboratoria en in windtunnels beoefend en niet meer door generaals, maar door ingenieurs en computernerds gedomineerd. Eventuele doelen worden via satelliet en radar gedefinieerd. De generaals heb je alleen nog maar nodig om hun manschappen gemotiveerd te houden en om het tijdstip te bepalen waarop een systeem het beste geactiveerd kan worden. Bij de Amerikanen is het zelfs de president die uiteindelijk op de rode knop drukt.

Dat is dan de moderne oorlogvoering in de Westerse wereld. Kort samengevat: mensenlevens, en dan met name die van de eigen militairen, zijn kostbaar en dienen zoveel mogelijk beschermd te worden. Techniek kost wel veel geld, maar alle militaire uitgaven die in eigen land gedaan worden zijn tegelijkertijd ook inkomens. Als je méér geld hebt dan mensen is de keuze niet moeilijk: zo min mogelijk 'boots on the ground' en zoveel mogelijk geavanceerde techniek. De mens als vechtmachine is uit de tijd.

'Asymmetrische' oorlogsvoering

Maar als je verhoudingsgewijs weinig geld en nauwelijks moderne techniek ter beschikking hebt en je wilt toch oorlog voeren? Dan is de keuze ook niet moeilijk: je zet je mensen in, tenminste als je daar genoeg van hebt.

Sinds de aanslagen van 9-11-2001 hebben terroristische bewegingen laten zien dat je niet over geavanceerde wapens hoeft te beschikken om je vijand midden in het hart te treffen. Je gebruikt zijn eigen vliegtuigen als wapens, of anders kun je volstaan met een bomgordel of een Kalashnikov. Het enige wat je hoeft te doen is mensenlevens opofferen, die van je eigen mensen wel te verstaan. Maar in een door blinde haat en religieuze waanzin gemotiveerde omgeving is een mensenleven niets waard. Dat is iets waar de Westerse wereld zich nauwelijks tegen kan verweren, vooral omdat het haaks op hun belevingswereld staat.

De 'vloeibare' vijand

Men had al de nodige moeite met guerilla's: een diffuse vijand die overal opduikt waar je hem niet verwacht: in Vietnam bijvoorbeeld. Dorpelingen die op het eerste gezicht vredig en vriendelijk ogen maar toeslaan zodra je ze even de rug toekeert. Het is de manier van oorlog voeren van de have-nots: een overdekte kuil met daarin scherpe bamboesplinters volstaat desnoods. Kost niets, maar is bijzonder effectief. Middeleeuwen versus 20e eeuw, puur natuur versus napalm en Agent Orange. De wereldopinie gaf de Ami's de schuld.

Sindsdien is de oorlog alleen nog maar vloeibaarder geworden. Daesh heeft met zijn kalifaat eigenlijk de verkeerde weg gekozen: een territorium dat je kunt bombarderen. In wezen een strategische fout, maar wél noodzakelijk om steeds nieuwe strijders te rekruteren. Anderzijds zijn ze al lang bezig om vanuit de Noord-Afrikaanse landen een veelkoppig monster te creëren dat wereldwijd actief zal worden als de Syrische en Iraakse basis valt. Dan heb je een vijand zonder vaste locatie en zonder gezicht die vanuit je eigen comfortzone toeslaat: nu al onzichtbaar in ons midden. Het kan je buurman zijn die met een bomgordel om naar de markt gaat. En wij kunnen niet eens met zekerheid zeggen of dat nu criminaliteit of een oorlog is.

De afstandsbestuurde terrorist

Maar: er heeft een nieuw wapen zijn intrede gedaan waar het Westen mee kan scoren: de drone. Een onbemand vliegtuigje, een robot die vanaf grote afstanden met een joystick bestuurd kan worden en op de bedoelde plaats dood en verderf zaait. Dat past helemaal in de belevingswereld van de moderne Westerse oorlogsvoering: je hoeft je eigen mensen niet in gevaar te brengen -  het kost alleen maar materiaal. Met een drone hebben ze enkele dagen geleden het opperhoofd van de Taliban uitgeschakeld: Mullah Akhtar Mansour, die talloze aanslagen op zijn geweten had, en dat zelfs helemaal zonder 'collateral damage'. Dat laatste is een kwestie van een exacte plaatsbepaling: het inlichtingennetwerk moet feilloos functioneren. Als je dat voor elkaar hebt kun je onverwacht, flexibel en selectief toeslaan. Zelfs in de Afrikaanse woestijn of in andere moeilijk toegankelijke gebieden. De toekomst van de 'Westerse'  oorlog? Machines naar 'het front' sturen, waar zich dat ook op dat moment bevindt?

De oorlog tussen het internationale Jihad-terrorisme en de Westerse wereld zal zeker doorgaan, maar op dit onderdeel heeft het Westen in elk geval punten gescoord. Ook al beschikt de vijand over een aanzienlijk reservoir aan mensen die, gehersenspoeld en wél, bereid zijn om hun leven op te offeren: uiteindelijk zal de techniek het van de martelaar winnen. Je kunt elke zelfmoordterrorist tenslotte maar éénmaal inzetten, en de drones vliegen gewoon weer terug naar hun vertrekpunt. Als de 'intelligence' haar werk goed doet doet de techniek de rest.

 

Toch moet er gezegd worden dat oorlog, uit welke motieven dan ook, altijd vuil werk blijft. Schone handen hou je er niet aan over. Zowel de methodes van de terroristen als de aanvallen met drones zijn geniepig en achterbaks. En als wij al over zoiets als moraal in een oorlogssituatie kunnen spreken dan is er maar één doorslaggevend verschil: de terrorist wil zoveel mogelijk slachtoffers maken, de drone zo weinig mogelijk. 'Collateral damage' is bij terroristen het beoogde doel, bij de drone is het een onbedoeld gevolg.

Maar het kan nog veel geniepiger en wreder. Wat is de volgende stap in de asymmetrische oorlogvoering? De cyber oorlog? Het hacken en platleggen van onmisbare systemen?  Een wereldwijde beurscrash veroorzaken door Wall Street lam te leggen? Chemische wapens inzetten op plaatsen waar veel mensen komen? Biologische oorlogvoering soms? Met speelgoed drones die je bij de Gamma kunt kopen?

De tijd zal het leren.

23/05/2016 22:40

Reacties (6) 

1
25/05/2016 22:24
De mens is inventief en zal zeker op den duur iets vinden om een ander deel van de mensheid om zeep te brengen ten eigen voordeel. Vraag is niet of men dat zal doen, maar wanneer men dat zal doen. We leven uiteindelijk al eeuwen met veel te veel mensen op deze planeet.
1
25/05/2016 12:40
IS maakt al dankbaar gebruik van de mogelijkheden van de digitale wereld. Vooral het vespreiden van hun boodschap en het ronselen van strijders pakken ze bijzonder professioneel aan. Helaas reageren "wij" voornamelijk "old school". Bij een ideologische strijd moet je ook bereid zijn op ideologische manier te strijden, als een van de aanvullende strategieën. Dat gebeurt niet.

IS biedt zijn strijders een totaalplaatje. "Wij" alleen zaken als economische voorspoed en persoonlijke vrijheid, die bovendien niet voor iedereen weggelegd zijn. Er is gewoon een grote groep mensen die beho...
25/05/2016 03:57
Oorlogen zijn zo oud als de wereld. Daar ben ik het niet mee eens. Oorlogen zijn zo oud als de eerste oerwoudtovenaar. Daarvoor leefden de mensen zonder kennis van goed en kwaad. Zonder een valse god. Ze leefden met de waarheid van de echte natuurwet als basis.
1
24/05/2016 09:20
De cyberoorlog zal er zeker komen: hier gebeurt het al op kleine schaal. Een groepje dat zichzelf hackers noemt heeft recent al verschillende sites van de overheid platgelegd. Kleine kanttekening: die 'hackers' zijn eigenlijk niets meer dan een groep die ervoor zorgt dat er op korte tijd enorm veel 'bezoekers' op de site komen waardoor die tilt slaat...

Een zelfmoordterrorist kan je maar één keer gebruiken - jammer genoeg zijn er nog voldoende gebrainwashte idioten die die taak nog op zich zullen nemen met alweer een massale hoeveelheid onschuldige burgers tot gevolg. De zomer s...
1
24/05/2016 08:01
Goed artikel en iets om beslist in gedachte te houden. Wat zal de volgende 'innovatie' - over de hoofden en levens van gewone burgers - op dit gebied worden? Zolang er mensen op aarde zijn, zal de strijd om de macht doorgaan, vrees ik, op welke manier dan ook.
1
23/05/2016 23:47
Geweldig artikel en toch zullen manschappen bepalend worden, want met vliegtuigen en bommen pleur je wel plat, maar verover je geen gebied. En zeker als het gaat om IS en dergelijke dan zul je op de grond met luchtsteun moeten vechten en ik denk niet dat het heel veel soldaten aan onze kant zou kosten, want we zijn zoveel moderner, geavanceerder en hebben vliegtuigen, superbe tanks en mortieren en helikopters en dan nog drones en satellieten voor ondersteuning en info. We vegen ze zo weg, maar we zijn te bang om ten strijde te trekken.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert