Het verhaal van het Vergeet-mij-nietje

Door ZiaRia gepubliceerd in Mythen sagen en legenden

7504ceb50b8bf90799827d6c0419f51c_medium.Het bescheiden Vergeet-mij-nietje is een onopvallend bloemetje, dat echter in verschillende oude legendes voorkomt. Zo staat zij vaak symbool voor toegewijde geliefden, van wie de liefde – ondanks tegenslag en tragedie – heeft standgehouden. Omdat de plant goed gedijt aan het water, spelen rivieroevers vaak een grote rol in de legendes en verhalen rondom het Vergeet-mij-nietje.

Het Vergeet-mij-nietje botanisch bekeken

De plantenfamilie van het Vergeet-mij-nietje telt ongeveer 50 variaties. Het is een plant, die wereldwijd in de gematigde zone te vinden is; dat wil zeggen in Europa, Azië en Noord-Amerika, maar ook in Nieuw-Zeeland.

Er zijn eigenlijk twee soorten te onderscheiden. Er is een min of meer vaste moerasplant (Myosotis palustris), die het prima doet aan de (natte) rand van een vijver, een beek of een rivier. Het (moeras-) Vergeet-mij-nietje kan overigens – wanneer het op een goede plek in de zon of in halfschaduw staat – flink woekeren. Als het de kans krijgt, zal het de hele waterrand begroeien.

79f1a92ddc64463894568d7a99216c97_medium. Daarnaast is er de meer bekende tweejarige soort (Myosotis sylvatica). Deze plant groeit bijna overal: in zure en in kalkhoudende grond, in goed doorlatende, zanderige grond en zelfs in zware kleigrond. Het Vergeet-mij-nietje wordt ongeveer 25 cm hoog en 25 cm breed. Het kan het beste worden aangeplant in de lente (maart tot mei), waarna het in mei tot juli tot bloei komt. Na het tweede jaar zal de plant afsterven, maar door zaadverspreiding kun je het zeer waarschijnlijk elders in de tuin weer zien opkomen.

De botanische naam van het Vergeet-mij-nietje stamt oorspronkelijk uit het Grieks, waar het muizenoortje – naar de vorm van de blaadjes - betekende.

Het Vergeet-mij-nietje in het Paradijs

7522d8f2cde9e99649ba13b96ab2569e_medium.In het christelijke scheppingsverhaal zou god Adam de opdracht hebben gegeven alle bloemen in het Hof van Eden een naam te geven.

Adam ging aan de slag; zo zouden onder andere de mooie roos, de sierlijke lelie, de tere jasmijn en de stralende goudsbloem aan hun naam zijn gekomen. Adam zag echter één bloemetje over het hoofd, omdat het zo klein was. Toen Adam klaar was, sprak hij alle bloemen in het Paradijs bij hun naam aan en vroeg hen of ze tevreden waren met zijn keuze. De planten ruisten instemmend, maar een klein stemmetje vroeg verlegen: "Maar wie ben ik? Wat is mijn naam?" Adam zag het kleine blauwe bloemetje aan zijn voeten en zei schuldbewust: "Ik heb je blijkbaar over het hoofd gezien. Ik noem je vergeet-mij-nietje, zodat ik je nooit meer zal vergeten".

Het Vergeet-mij-nietje en de verliefde engel

Er bestaat een betoverende Perzische mythe over het Vergeet-mij-nietje, die verklaart waarom het bloemetje overal ter wereld is te vinden.

fcb0deb7fa93c548ed400aa7e7e2fc10_medium.Een engel keek vanuit de hemel naar de aarde en zag een beeldschoon meisje zitten aan een rivieroever, dat haar haren versierde met kleine blauwe bloemetjes. De engel werd op slag verliefd op het sterfelijke wezen. Dat kon echter niet en hij werd daarop uit de hemel verbannen. De engel huilde tranen met tuiten bij de witte hemelpoort. Daarop kreeg hij te horen dat hij alleen in de hemel mocht terugkeren als het meisje overal op aarde de blauwe bloemetjes zou verspreiden. Het meisje beantwoordde de liefde van de engel en stemde toe. Samen plantten zij het bloemetje waar het maar wilde groeien. Na vele jaren zat hun werk erop. De engel keerde met zijn geliefde (inmiddels een oude vrouw) terug bij de hemelpoort en beiden kregen daarop toegang tot de hemel. Het blauwe bloemetje werd vervolgens Vergeet-mij-nietje genoemd zodat de mensen de mooie mythe in herinnering zouden houden.

Het Vergeet-mij-nietje en de verloren liefde

e11981633f8f508e39b2b714f8c88aff_medium.Het Vergeet-mij-nietje wordt in veel legendes vergeleken met blauwe ogen (hoewel er ook roze exemplaren van de plant zijn), trouw en voortdurende liefde. Deze bloem raakte verbonden met romantiek en tragiek en werd vaak door vrouwen gedragen als teken van trouwe liefde. Er bestaan dan ook een aantal oude verhalen in Europa, die elkaar door de eeuwen heen hebben geïnspireerd.

Zo is er een oud, middeleeuws verhaal over een ridder, die met zijn geliefde langs een rivier wandelde. Hij zag de kleine blauwe bloemetjes en wilde een bosje voor zijn beminde plukken. Door de zwaarte van zijn harnas zou hij echter in het water zijn gevallen. Net voor hij in het water zonk (en verdronk), kon hij het bosje bloemen nog op de oever gooien onder de kreet "Vergeet mij niet!"

Een in latere tijden ontstaan verhaal in de Duitse literatuur is hier zeker op gespeend.

f534e548f5e3f880ba318a4139de9a4a_medium.Het gaat (eveneens) over twee geliefden, die samen langs de Donau liepen. De man zag een groep blauwe bloemetjes bloeien op een klein eilandje in het midden van de rivier en merkte op dat zij even blauw van kleur waren als de ogen van zijn geliefde. Ondanks haar protest deed de man zijn schoenen uit en zwom naar het eilandje, waar hij een bosje van de bloemen plukte. Toen hij echter terug wilde zwemmen, werd hij overvallen door kramp en de kracht van de stroming van het koude water. Hij gooide de bloemen naar zijn vriendin en schreeuwde 'Vergeet me niet!", waarna hij door het water werd meegesleurd en verdronk.

Het Vergeet-mij-nietje werd vaak door vrouwen gedragen als teken van trouw en 'eeuwige liefde' voor een verloren en/of gestorven liefde.

Symboliek van het Vergeet-mij-nietje

In het verleden werden Vergeet-mij-nietjes ook wel geassocieerd met het koningschap. Koning Hendrik IV van Engeland (1367-1413) werd in 1398 verbannen uit zijn land. Hij nam het Vergeet-mij-nietje als zijn teken en vroeg het volk om bij het zien van het bloemetje aan hem, hun verbannen koning, te denken. Een jaar later keerde hij in triomf op de Engelse troon terug en behield het Vergeet-mij-nietje als symbool.
In Frankrijk staat de bloem vooral symbool voor genegenheid en in Italië voor liefde.

Men dacht ooit dat jonge meisjes en maagden, die waren verdronken, daarna zouden veranderen in Vergeet-mij-nietjes. Dit kwam waarschijnlijk door de soms uitbundige zomerse bloei van Vergeet-mij-nietjes langs de waterkant.

Het Vergeet-mij-nietje als (politiek) 'statement'

77b457e855babeda293a9164197c7f12_medium.Het Vergeet-mij-nietje diende nog een andere organisatie als symbool, namelijk de vrijmetselarij. In 1926 kozen de leden van de Duitse Vrijmetselarij het bloemetje om vooral de armen en de lijdenden onder de bevolking niet te vergeten. Ook andere Duitse charitatieve instellingen namen in die tijd de bloem tot symbool. Toen het fascisme de macht in Duitsland had gegrepen, gebruikten een aantal vrijmetselaars  het Vergeet-mij-nietje als teken van herkenning. Door de zogenaamde Gleichschaltung (1933-1937), waarin het volk werd 'gelijkgesteld' en alle niet-fascistische verenigingen in feite werden verboden, kon men het gebruikelijke logo van de winkelhaak en het kompas niet meer gebruiken. In 1948 werd het Vergeet-mij-nietje in Duitsland officieel tot symbool van de vrijmetselarij benoemd. In de Britse vrijmetselarij wordt het Vergeet-mij-nietje vooral gedragen om de gevallen leden in de beide Wereldoorlogen te herinneren en te eren. 6f2a65abd17b0c897cab6c4ee9ed1176_medium.

Een andere 'statement' van het Vergeet-mij-nietje is die waar het door de Armeense Republiek officieel als symbool werd gekozen voor de 100e verjaardag van de Armeense genocide (1915-1923 – periode waarin de Turken van het Ottomaanse Rijk stelselmatig 1,5 miljoen Armeniërs de dood hebben ingejaagd).

 

Verteld door:

© ZiaRia.

 

Kijk voor andere artikelen, verhalen en sprookjes eventueel ook eens naar:

Het-verhaal-van-de-Groene-Man d3b6c5880ee4816fe61993735b91ebde_medium.

Het-verhaal-van-de-negen-Muzen

Katoen-en-de-mythe-van-het-Katoenelfje

Mythisch-scheppingsverhaal-het-Sneeuwklokje

De-mythen-van-de-Mirte

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

Stap over naar Essent

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Essent als energieleverancier.
27/04/2016 11:14

Reacties (14) 

2
02/10/2016 11:20
Zo een schattig bloemetje en ook de benaming is prachtig
Wat een leuk geschreven stuk
03/10/2016 11:13
Dank voor het compliment!
1
29/06/2016 20:58
Mooi verhaal over een miskend bloempje.
11/05/2016 21:05
Ik vind dat een prachtig plantje, mooi artikel met veel informatie en een mooi verhaal
1
28/04/2016 08:45
wat een mooi verhaal over het vergeet me nietje
1
27/04/2016 22:41
mooie dingen die ik nog niet wist
1
27/04/2016 19:10
wat een leuke wetenswaardigheden over dit bloemetje, mooi artikel.
1
27/04/2016 15:18
Een aantal dingen geleerd over dit mooie bloemetje.
Copyright © 2016 Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert