Kruidenleer: Arnica montana, eerste hulp bij ongelukken van de natuur

Door Oxalis gepubliceerd in Natuurlijke geneeswijzen

6eced60611ea1ba5cdd71ea46123ae5c_medium.Arnica montana wordt in de volksmond meestal 'valkruid' genoemd, maar soms ook 'wolverlei'.

Het is een meerjarige plant, die behoort tot het plantengeslacht van de composieten (Asteraceae).

Uit Arnica montana kan een bittere stof worden gewonnen, arnicine genaamd, dat al eeuwenlang in kruidenmedicijnen wordt gebruikt.

 

Hoe ziet de plant Arnica montana eruit?

Valkruid of wolverlei is een plant, die niet hoger wordt dan 25-45 centimeter. De stengel is niet of weinig vertakt. De plant bloeit in juni en juli en heeft dan oranje-gele en geurende bloemen. Deze bloemen zijn over het algemeen 6-8 centimeter breed. Na de bloei ontwikkelen de pluizige zaden zich verder, waarmee de plant zich voortplant. Valkruid werd van oudsher gebruikt op valblessures; als je valt, heb je valkruid nodig om blauwe plekken te voorkomen.

Waar kun je de plant Arnica montana vinden?

05313cb94d47c0fea8d0ac84d4f2bdf9_medium.Op het noordelijk halfrond is Valkruid – de naam zegt het al - het een inheems kruid, dat in het wild groeit. De plant komt vooral op hoger gelegen gebieden en in de bergen voor. In Europa is dat bijvoorbeeld in de Alpen en de Pyreneeën, op de Balkan en in Zuid-Scandinavië. Ook in het zuidoosten van Nederland en in de Belgische Ardennen kun je deze zeldzaam wordende plant nog wel eens een heel enkele keer in het wild vinden; verstedelijking en uitbreiding van de landbouw zorgen er echter voor dat Arnica in het wild steeds zeldzamer wordt. De plant staat in onze contreien dan ookal geruime tijd op de Rode Lijst van zeldzame en uitstervende planten en is wettelijk beschermd (niet plukken dus!).

Arnica montana gebruiken als kruidengeneesmiddel

Arnica montana is een breed werkend middel, dat voor vele doeleinden kan worden gebruikt. We onderscheiden het gebruik ervan meestal in het uitwendig te gebruiken fytotherapeuticum Arnica Ø en het inwendig te gebruiken homeopathische middel Arnica D4, D6 of hoger (zie eventueel voor de uitleg hiervan Homeopathie-de-verschillende-soorten-geneesmiddelen).

Kenmerkend voor kruiden- of homeopathische geneesmiddelen in het algemeen, maar ook voor Arnica montana in het bijzonder, is dat zij kunnen worden gebruikt voor mens èn dier. Bij inwendig gebruik dient de te nemen dosis  uiteraard te worden aangepast aan de grootte en de diersoort; laat je hierbij altijd adviseren door een dierenarts of homeopathische (dieren-) arts, die ter zake kundig is.

Uitwendig

04bb127e76ed9aea170cfbc03e260459_medium.Het fytotherapeutische of kruidenmiddel Arnica bestaat uit (oer-) tinctuur (oftewel Ø). Dit middel wordt het meest uitwendig toegepast bij bijvoorbeeld verstuikingen, kneuzingen, bloeduitstortingen en zwellingen, maar ook wel bij spierpijn en ontwrichtingen. Gebruikt wordt het dan meestal in de vorm van een gelei, een zalf of een tinctuur (in bijvoorbeeld windsels of zwachtels).

Arnica heeft een stimulerend effect op de doorbloeding van spieren en gewrichten. Het is dan wel van belang, dat voldoende gelei, zalf of tinctuur zo snel mogelijk na de blessure op de pijnlijke plek(ken) wordt gesmeerd of met een zwachtel wordt aangebracht.

Inwendig

3fc14d68bbc28b928c66b4f8bf3b1a92_medium.Bij ernstig letsel, zoals bijvoorbeeld na een bevalling, bij een hersenschudding (als de patiënt steeds wil gaan liggen), bij flauwvallen of een shocktoestand, kan de uitwendige behandeling met Arnica worden versterkt door tegelijk het  homeopathische middel Arnica in te nemen (meestal D6 of hoger; als vuistregel geldt hoe erger de shock, hoe hoger de potentie – bijvoorbeeld D30-D200 of C200). Echter, doe dit altijd in overleg met een reguliere of homeopathische arts, die ter zake kundig is.

Een goed combinatiemiddel kan ook zijn Arnica D6 & Apis mellifica D3. Door activering van de bloedsomloop en het lymfatische systeem resorbeert deze combinatie oedemen (zwellingen) en bloeduitstortingen sneller en worden ontstekingshaarden in de klieren en de huid (mede door de ontsmettende werking van het bijenmiddel Apis mellifica) sneller uitgeschakeld. Dit combinatiemiddel kan uitstekend worden ingenomen bij bijvoorbeeld plaatselijke ontstekingen, zwellingen na een ontsteking, ontsteking aan de (oor-) buis van Eustachius en na een keel- of oorontsteking.

Wanneer kan Arnica montana worden toegepast?

Het middel staat in de kruidengeneeskunde bekend als het eerst te gebruiken middel bij lichamelijk, maar ook bij geestelijk trauma. Eigenlijk kan Arnica montana in de homeopathische vorm (D6 en verder) inwendig bij alle soort verwondingen worden toegepast. Uitwendig mag het echter nooit op een open wond worden aangebracht.

Lichamelijk letsel

fe6bf1b7e17e5a2419f05461e5aa684d_medium.Bij een blessure door een stoot, een stomp, een val, een knelling of beklemming vermindert Arnica de zwelling en de vorming van blauwe plekken door een verbeterde doorbloeding. Hierdoor wordt ook de pijn vermindert en de genezing van het beschadigde weefsel als het ware versnelt.

Zelf heb ik Arnica montana-zalf standaard in huis als eerste hulp bij ongelukken en met succes. Vorming van blauwe plekken door een val, zwellingen of bulten door stoten en zelfs een enkele blauwe nagel door klemmen heb ik vrijwel geheel kunnen voorkomen door de blessureplekken direct rijkelijk in te smeren met de Arnica montana-zalf. Het is dan ook eigenlijk een middel dat zeker in een gezin met (kleine) kinderen niet in de medicijnkast of EHBO-doos zou mogen ontbreken.

Verder is Arnica een bijzonder effectief middel, dat ook kan worden ingezet bij spierpijn door overbelasting, stuwingen en aderontstekingen, slijmbeursontstekingen, gewrichtsletsel, kneuzingen en verstuikingen.

Geestelijk trauma

1970c1900378caad7a2b931fb8085b4f_medium.Arnica montana D6 en hoger (zie ook hierboven onder 'Inwendig') kan worden toegepast bij onder andere verdriet, shock, verwarring, hersenschudding, hoofdpijn door stoten, pijn van operaties, pijn van behandelingen door de tandarts, oververmoeidheid, spierkrampen, uitputting en zich geradbraakt voelen.

Hart- en vaatziekten

Sinds geruime tijd is bekend dat Arnica montana in de homeopathische vorm een goede werking heeft op het cardio-vasculaire systeem: het hart en de bloedvaten. Bij angina pectoris kan Arnica bijvoorbeeld het beklemmende gevoel in de hartstreek verlichten. Ook kan het helpen bij bloedstuwing naar het hoofd, terwijl de handen en voeten (ijs-) koud blijven. Arnica D6 is bijvoorbeeld een veel gebruikt middel bij terugkerende (neus-) bloedingen en bij een overvloedige menstruatie. Ook hier geldt echter: doe dit zoveel mogelijk, zo niet altijd in overleg met een reguliere of homeopathische arts, die ter zake kundig is.

Eventuele bijwerkingen van Arnica montana

Fytotherapeutische en homeopathische middelen – mits in de juiste dosering op de juiste wijze gebruikt – hebben vrijwel geen bijwerkingen en staan bekend als zeer veilig. Wanneer er wel een bijwerking is of zelfs maar het vermoeden van een bijwerking bestaat, zal de fabrikant deze duidelijk op de verpakking en/of in de bijsluiter aangeven. Zo kan Arnica montana huidreacties geven bij (verkeerd) gebruik, op bijvoorbeeld open wonden. Gelei, zalf of tinctuur van Arnica mag dan ook beslist nooit worden aangebracht bij bloedend letsel, op een open wond of wanneer eerder is gebleken, dat iemand overgevoelig is voor het middel.

 

Oxalis.

© 2016, foto's: Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

5294fcc97e4d4b6346a2338b99ff7884_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Calendula-officinales-het-jodium-van-de-natuur

Echinacea-purpurea-het-antibioticum-van-de-natuur

Fytotherapie-en-homeopathie-overeenkomsten-en-verschillen

Fytotherapie-kruiden-als-basis-voor-de-geneeskunde

Fytotherapie-en-de-verschillende-kruidengeneesmiddelen

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

 

21/04/2016 14:30

Reacties (6) 

1
24/04/2016 20:10
heel goed artikel
Wij hebben ook arnica zalf in huis!
1
22/04/2016 14:52
nuttige plant, mooi artikel.
1
22/04/2016 13:52
Bedankt. Heel leerzaam!
1
21/04/2016 23:13
Heb het gevoel deze bloem vaker gezien te hebben, vroeger, hoewel gewoon in brabant. Moet je maar weten dat je ze niet mag plukken. bedankt voor de info met die waarschuwing erbij.
1
21/04/2016 15:19
Interessante info. Ik wist hier nog niet veel van.
1
21/04/2016 15:18
Goed artikel. Ik heb inderdaad ook altijd wel een tubetje Arnicacrème in huis - komt bij stoot- en valpartijen goed van pas.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert