Te vroeg gestorven

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Persoonlijke ervaringen

Een herinnering aan een meisje dat ik vroeger kende. Ze leeft niet meer. Dat was haar eigen keuze.

 

Als jij je ogen sluit, dan gaat de wereld uit

 

b4c74ac13d55c3ed2db86c693c71841c_1404557

Ik geloof het niet. Zeker niet meteen. Wat hij zegt klinkt eerlijk en oprecht, maar ik kies er onbewust voor om het als fictie te zien. Zijn hoofd knikt richting het mededelingenbord, een verlicht kastje achter glas, voor officiële mededelingen van het Bestuur. Het staat er sober, bijna emotieloos. Elk woord voelt als een vuistslag in mijn gezicht. Ik wankel ook achteruit, alsof de klap fysiek is. Het staat er écht. Het is dus écht waar. Ze is dood.

Het was laat, begin mei 1990. Ik ben vergeten wat voor dag het was, ik weet alleen dat ik even behoefte had aan de gezelligheid van mijn studentenvereniging. Een goede vriend deed de deur open, zag dat ik het was en zijn vrolijke blik veranderde in het lange en ernstige gezicht van iemand die iets heel moeilijks en heel officieels gaat mededelen. Iets wat bij hem er niet helemaal natuurlijk uitziet. Daar moest ik dan weer een beetje spottend om glimlachen. Dat was een minuut of twee geleden. Lachen doe ik nu niet meer.

De trap naar boven neem ik niet. Ik moet me even afzonderen, alle gedachtenflitsen, herinneringen, vragen en twijfels ordenen, dus ik loop de andere kant op. Het hoekje om, door het smalle gangetje langs de nu gesloten keuken. Hij loopt achter me aan en we komen een kennis tegen.
“Weet je het al?”, vraagt deze bezorgd. Ik knik. Hij legt een hand op mijn schouder. Ik ben vergeten wat hij zei. Iets geruststellends, begripvolle woorden. Want het moest toch zwaar voor me zijn. Ik had immers “wat met haar gehad”. Ik frons mijn voorhoofd. Ik ben hier toch niet een slachtoffer? Het is jaren geleden en van een echte relatie was ook geen sprake. Ik weet niet meer wanneer ik haar voor het laatst heb gezien.
Als we weer langs het mededelingenbord lopen zie ik twee eerstejaars lezen.
“Suicide”, zegt een van de twee. Ik wil hem toeschreeuwen dat hij als ontzettende feutmans zijn bek moet houden. Hij kan haar niet kennen, hij heeft geen recht op een oordeel. Hij ziet alleen een anonieme naam. Ik zie haar. Maar mag ík het wel, oordelen?

bddbc352a23856b856ca234aeeafcaa0_1404557

Vier jaar eerder leerde ik Tine kennen. Ik had net twee intensieve relaties achter de rug. Haar vriendje had het ook uitgemaakt, na enkele jaren. Bram kon haar ziekelijke jaloezie niet meer aan, ze gaf zelf eerlijk toe dat ze hieraan leed. Ik zag haar bijna elke avond als ik ook op de vereniging was. Het leek alsof ze haar verdriet wilde verdoven door actief de gezelligheid op te zoeken. Een korte relatie met een ander had niet geholpen. We zochten elkaar steeds meer op.

Ik vond haar erg aantrekkelijk. Ze was een stuk kleiner dan ik, ze had een mooie mond en ondeugende ogen. De wallen eronder, die ze haar hele leven al had, vond ik eerder schattig dan lelijk, zoals ze het zelf beoordeelde. Haar Limburgs accent vond ik charmant. Het enige dat écht niet charmant was, was het feit dat je haar aan de andere kant van de bar kon horen praten.
Ik was niet de enige met interesse. Zo was er ook Jo, een blonde adonis met het uiterlijk van een jonge Germaanse god. Hij kon mijn bloed wel drinken. Maanden later konden we er samen hartelijk om lachen. Uiteindelijk ging ze toch met mij mee. Het was drie uur ’s nachts, voor de deur van haar huis. We zoenden elkaar, overweldigend. Zoenen zoals zoenen bedoeld is. Ik mocht mee naar boven, ze wilde het graag, maar ze maakte me met een knipoog duidelijk dat ze nog geen zin had in kindertjes...Die nacht deden we alleen tijdens het zoenen onze ogen dicht.
Dit duurde ongeveer een week. Ze sprak over haar jeugd. Met pijn vertelde ze over haar overleden broer, een auto-ongeluk op haar verjaardag. Over haar vader die op haar feestdag niet anders kon dan in huilen uitbarsten. Ik merkte hoe bij haar begrip, medeleven, verdriet en boosheid hierover tegelijk voelbaar waren. Bovenal vertelde ze over hem, over Bram. Het werd me steeds meer duidelijk, totdat ze het ook eerlijk toegaf. Ze hield me op afstand, want ze wilde Bram terug. Ik had er vrede mee en stilletjes beloofde ik mezelf dat ik haar zou helpen.

17d5f9ec601719cf1dadfce2689d8b8e_1404558

Bram kende ik alleen van gezicht. Hij wist het, van Tine en mij. ’s Avonds zag ik hem wel eens naar me kijken. Ineens kwam hij op me af, ik zag dat hij er moeite voor moest doen. Hij begon een gesprek over Philip Glass. De muziek van hem en haar, die ik ook kon waarderen. Ik mocht een paar LP’s van hem lenen. Het verraste me en ik voelde ontzag voor zijn houding. Ik wist dat mijn besluit een juiste was.

Het is gelukt. Ze kwamen weer bij elkaar en ik voelde dat het goed was, dus was ik ook blij voor hen. Ik weet dat ik regelmatig op Tine moest inpraten als ze de moed op had gegeven. Ik feliciteerde ze beiden. Mijn herinneringen laten me in de steek. Ik herinner me hun dankbaarheid. Mijn gevoel zegt me dat ik door beiden werd omhelsd, maar ik vraag me af hoe reëel die herinnering is.
Het werd een jarenlange knipperlichtrelatie. Tine was ook zeker geen makkelijk meisje. Complexen, té emotionele reacties en een neiging om te veel in “zie-je-wel”-ismes te denken. Hoe vaak heb ik niet op het punt gestaan om haar bij haar haren richting spiegel te sleuren om vertwijfeld uit te roepen dat ik niet kon begrijpen dat ze zo vasthield aan haar slechte en irreële zelfbeeld. Dat ik niet kon begrijpen dat zij niet kon inzien hoe bijzonder ze was, hoe aantrekkelijk. In haar slechte momenten drongen woorden niet tot haar door.

En nu zitten we in de auto, richting Limburg. Ik, een goede vriend en twee leden van ons Bestuur. Gek genoeg is het onderling erg gezellig. Een groot contrast tussen het nu en de sombere plechtigheid die wij straks bij gaan wonen. Ik probeer haar te zien. Ik herinner me haar volle lach, hoe ze ooit tegen me aan lag. Mijn handen strelend over haar mooie zachte huid. Mijn klinisch denkende ik ziet ook een beeld van haar dode lichaam, maar ik ban het uit mijn geest. Ik weet wat een val van tien verdiepingen doet met een menselijk lichaam. Ik wil het niet zien. Ik verbijt die vreselijke beelden, wat moeilijk is, vooral omdat ik die plek waar ze viel ken. Ik heb er immers jaren gewoond.

d06e3fe1526d75094d3b8bf90b62a2bd_1404558

Het is een mooie plechtigheid, in een overvolle kerk. Typisch katholiek, met veel rituelen. Mooie rituelen. Ik ben ongelovig, maar op dit moment wil ik dat negeren. Ik wil dat het waar is, dat ze ons kan zien. Hoofdschuddend vraag ik haar om een waarom. Hoe ze zich nu voelt, nu ze kan zien dat die hele kerk vol zit met mensen die om haar geven. Mensen die alleen voor haar zijn gekomen. Ik wil weten of ze zich schaamt, of ze spijt heeft.
Bij het bewieroken van de kist breekt de stem van de priester. Als de kist de kerk wordt uitgedragen, zie ik dat Bram een van de dragers is. Nog nooit zag ik een gezicht dat zoveel doffe ellende uitstraalde. Buiten kom ik Jo tegen. Hij schudt zijn hoofd en we slaan elkaar op de schouders. Hij zegt wat ik voel, dat woorden nu niet nodig zijn. Ik zie mensen in tranen. Ik vraag me af wat ik precies voel en waarom mijn ogen droog blijven.
Haar kist begroet voor het laatst de warmte van een mooie, licht bewolkte lentedag. Ergens, op een heuvel in Zuid-Limburg. We draaien ons om en gaan naar huis. Ik ben nooit meer teruggeweest.

36ee38362bd8513b44cc57dde49155b5_1404558

Thuis kleed ik me snel om. Een zus van Karin, een goede vriendin van me,  trouwt deze avond en ik ben gevraagd om achter de bar te staan. Ze staat me op te wachten, het meisje met de mooiste ogen die ik ooit heb gezien. In het kort vertel ik haar wat ik die dag gedaan heb. Ze weet zich even geen raad, ze wil er op ingaan, maar haar hoofd zit vol met alles wat ze nog voor haar zus moet regelen. Een minuut later stort ik me op mijn plan voor 150 welkomstcocktails. Karin wilde Kir royale, ik doe een variant. Niet alleen met Crême de Cassis, ook met Pisang Ambon en Blue Curaçao. Een tafel vol rode, groene en blauwe drankjes, heel feestelijk. Die avond ben ik druk in de weer met shaken, schenken, drankjes rondbrengen, heupwiegend met een dienblad op ooghoogte, over de dansvloer. Karin danst met me mee, als ze tijd heeft. Het feest is een groot succes en tijdens het opruimen zegt ze tegen me dat het toch wel heel bizar moet zijn, een huwelijksfeest en een begrafenis op één dag. Ik glimlach en zeg dat het inderdaad zo is. Maar ik weet nog niet wat ik voel.
Als ik midden in de nacht de deur van mijn studentenkamer open doe, kijk ik recht vooruit en zie boven mijn kachel de galafoto van mij en Tine. Beiden zijn we op ons fotogeniekst, beiden lachen we voluit, arm om elkaars schouder. Beiden lijken we met onze blik te zeggen dat we jong, energiek en vol vertrouwen zijn. De wereld is van ons, wie maakt ons wat? Uit mijn achterzak haal ik haar bidprentje. Ik lees de laatste strofen:

“En straks
Als jij je ogen sluit
Dan gaat de wereld uit.”

Het contrast wordt té groot. Eindelijk gebeurt het, eindelijk breek ik. Als ik huil, dan gaat dat meestal geluidloos. Maar deze nacht niet.

ca5b4485a26e39f982baa910bedb2d6c_1404558

Nawoord

Meer dan 25 jaar geleden. Ik denk nog wel eens aan haar, maar niet vaak. Ik ben haar niet vergeten en soms komen de herinneringen aan haar en haar daad naar boven. Om me heen hoor en lees ik verhalen over mensen die zelf uit het leven stapten. Op 12 april 2014 zat ik in een trein die een "aanrijding met een persoon" had. Mijn grootvader maakte ook een eind aan zijn eigen leven. Ik zie en lees de verschillende manieren waarop mensen reageren op het ethische dilemma wat zelfmoord gewoon is. Met begrip, met onbegrip, meevoelend, veroordelend. Misschien schrijf ik mijn eigen gedachten nog op, maar niet nu.
Tine was nog geen drieëntwintig toen ze besloot uit het leven te stappen. Ik wil me haar herinneren als de mooie meid die ze altijd voor me was, haar intelligente vrolijkheid, haar maffe buien. En ik zie haar voor me, op skivakantie met de vereniging, hoe ze straalde toen ze volledig in controle naar beneden slalomde. Ze was toen op haar mooist, op haar aantrekkelijkst. Ik kijk naar onze galafoto en zie de vrouw die ze had kunnen worden, maar zij koos voor een andere weg. En ik denk aan haar ouders, die twee kinderen moesten begraven.

De gebeurtenissen zijn niet verzonnen. De namen Tine, Bram, Jo en Karin wel.

21/03/2016 23:05

Reacties (15) 

1
02/04/2018 20:02
deze heb ik vroeger gemist.
Dit blijft echt hangen, nazinderen.
1
03/04/2018 08:18
Ik droomde weer eens van haar. Vreemd om het terug te lezen en weer te delen. Nu die oude galafoto weer eens opsporen, want die ben ik ergens kwijtgeraakt.
1
02/04/2018 18:26
donders ... lang niets van je gelezen ... en dan komt deze ff binnen ... herinneringen komen boven aan vroeger .... de pijn laten we in het verleden .. de toekomst heeft een ander perspectief
1
03/04/2018 08:15
Ik ben ook wat minder actief dan vroegah. ;-)
Ze kwam ineens voor in een droom dus ik moest dit oude stuk even delen.
1
23/03/2016 08:22
Wauw!
Deze trof me recht in mijn onderbuik.
29/03/2016 20:46
Daar zitten over het algemeen de minder prettige gevoelens, maar ik denk dat ik snap wat je bedoelt. ;-)
1
22/03/2016 12:32
Dit artikel heeft weer wat bij me losgemaakt. Een dergelijke ervaring heb ik ook meegemaakt. Nee, het laat je niet los, ook na al die jaren niet. Maar het begrip ervoor, ja, dat is per persoon verschillend. Ik kan er wel begrip voor opbrengen, laat ik er eerlijk over zijn, want ook ik heb voor dit dilemma gestaan en gelukkig ben ik er nog steeds, maar dat had zoveel anders kunnen zijn, als ik niet net op tijd werd gebeld door mijn dochter.
1
29/03/2016 20:48
Wauw...respect voor je openhartigheid.
Ik heb het vaker meegemaakt, van onbekenden. Zij was de eerste die ik echt kende.
Ik kan er meestal wel begrip voor opbrengen. Met haar heb ik moeite, omdat het m.i. zo onnodig was. En zo ontzettend jammer.
1
22/03/2016 10:18
Daar wordt ik even stil van.
1
22/03/2016 10:28
En vaak is dat gewoon genoeg...
22/03/2016 10:34
.....inderdaad.
1
22/03/2016 06:06
Ik hoef geen reactie te geven denk ik.
1
22/03/2016 10:27
Ik heb de vorige reacties opgeslagen. De jouwe van toen dus ook. ☺
2
21/03/2016 23:52
met respect gelezen
22/03/2016 10:26
Dankjewel! :-)
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert