Hoe werkt een bank?

Door Giel Molenaar gepubliceerd.

De afgelopen jaren is er, om het zachtjes uit te drukken, nogal wat te doen geweest over de financiële sector en dan met name de bankensector. In Nederland zijn ABN AMRO en de SNS Bank genationaliseerd. Daarnaast heeft ING staatsteun gehad. Tot slot is ook de Rabobank heeft door het schandaal met de Libor-rente enkele flinke deuken in het imago opgelopen.

Basisprincipe van een bank
Dit terwijl het principe van een bank ontzettend simpel is. Zie in de afbeelding hieronder wat het basismodel van een bank is:

model bank

Aandeelhouders stoppen geld in een bank waarvoor zij een bepaald rendement verwachten. Dit realiseert de bank door bij spaarders gelden te lenen die hiervoor een vergoeding (rente) krijgen om ditzelfde geld vervolgens uit te gaan lenen bij bedrijven (of overheden, particulieren voor hypotheken etc.) voor een vergoeding (een hogere rente dan de rente die de spaarder krijgt). Met het verschil tussen die twee kan de bank medewerkers aannemen die hiervoor een salaris krijgen en wat er aan winst overblijft kan aan de aandeelhouders als rendement worden uitgekeerd. Later zijn er bij banken allerlei functie bijgekomen/verzonnen, maar het basisprincipe van een bank is dus heel simpel: een krachtenveld met vier partijen betrokken bij de bank: medewerkers, bedrijven, aandeelhouders en spaarders. Aan een bank is het om het evenwicht te bewaren tussen de verschillende partijen.

Kort en lang geld
Door spaargeld uit te lenen aan bedrijven maakt een bank van kort geld (spaargeld) ‘lang geld’. Een bank moet in staat zijn om spaarders hun geld uit e keren op het moment dat ze het willen opnemen. Om aan deze behoefte te kunnen voldoen moet een bank een voldoende deel van het totale spaartegoed meteen beschikbaar zijn (liquide). Dit is geld met een korte cyclus: kort geld.

Annder krediet voor ondernemers kan lang geld zijn; geld wat voor een langere termijn nodig is. Hiervoor moet een bank dus ook op langere termijn spaargeld vinden. Dit geld heeft dus een lange cyclus en wordt lang geld genoemd.

Voor een bank is het zaak om de beste verhouding te vinden tussen kort en lang geld.

Activa en passiva
In het licht van het basismodel is het dus ook vrij eenvoudig om te bedenken hoe de standaard balans van een bank er uit ziet; De activa van een bank (hoe is de bank gefinancierd)  zijn het eigen vermogen van de bank = het ingelegde kapitaal van aandeelhouders. Hier bovenop (een veel groter deel) zijn toevertrouwde spaarcenten van spaarders. De passiva ofterwijl wat de bank met dit geld van aandeelhouders en spaarders doet bestaan uit kredieten aan ondernemers/particulieren/overheden. Dit bestaat dus uit kort en lang geld.

Hefboom
Een bank heeft in principe het liefst zo weinig mogelijk eigen vermogen om een zogeheten hefboom (of leverage) te creëren. Dit omdat er zo zoveel mogelijk geld verdiend kan worden. Met allerlei ingewikkelde constructies wordt deze hefboom zo groot mogelijk gemaakt. Het probleem s dat de hefboom alleen werkt in goede tijden. Als de risico’s die genomen worden door een bank met een grote hefboom zich niet uitbetalen in rendement, maar in verliezen ontstaat een negatieve spiraal. Dit hebben we in de afgelopen jaren kunnen zien. Daarom is het principe om evenwicht tussen stakeholders te bewaren zo belangrijk.

Loan-to-deposit-ratio
De bank staat zelf in het midden van het krachtenveld en verdient dus op het verschil in rente op kredieten en spaartegoeden. In principe moet een bank zoveel geld aanhouden dat alle spaarders kunnen worden terugbetaald. In de hedendaagse praktijk is de lening-ten-opzichte-van-deposito-verhouding of de loan-to-deposit-ratio niet 1:1. Deze is bij Nederlandse banken een stuk hoger dan in omliggende landen (omdat de Nederlandse grootbanken (ABN-AMRO, ING, Rabobank en SNS Bank) relatief veel hypotheken hebben uitstaan), maar komt toch op 180% uit, wat inhoudt dat slechts 55,5% van alle uitstaande leningen door banken kan worden gedekt door spaargelden. Andersom kun je dus niet zomaar je geld terugkrijgen van een bank als morgen meer dan 55,5% van alle klanten dit zou gaan doen. Dit was ook één van de redenen van de ondergang van de DSB-Bank waar een bankrun op kwam nadat mensen bang waren geworden dat zij inderdaad hun geld niet meer zouden terug zien.

Nutsfunctie
Het basismodel van de bank laat zien dat een bank een belangrijke maastschappelijk functie heeft; een zogeheten nutsfunctie. Veilig bewaren van spaargeld, een efficiënt betalingsverkeer en een betrouwbare kredietverlening is van onmisbaar belang voor een economie. Vandaar ook dat er zoveel geld door overheden is gestoken in het overeind houden van banken.

Bank met principes?

Tot voor kort profileerde de Rabobank als dé bank met principes, maar de Rabobank zingt na de Libor-rent affaire een toontje lager. Mijn tip voor een bank die nog enigszins dicht bij de basisprincipes van een bank staat, transparant is over de kerncijfers en daarnaast streeft naar een positieve verandering in de wereld is daarom de Triodos Bank

Triodos Bank

(En hier heb ik als aandeelhouder en spaarder dan weer wel een persoonlijk belang bij ;))

 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
13/03/2016 22:49

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert