Gevaarlijke wandeling op de Afrikaanse savannen

Door Leonardo gepubliceerd in Verhalen en Poëzie

 

           f358f4801b6d8b32ac67a3c1dfbd9037_medium.

 

Gevaarlijke wandeling op de  Afrikaanse savannen.

Op een van mijn vele reizen in Afrika moest ik ooit werkzaamheden verrichten in de Kalahari woestijn in Zuid West- Afrika.  Een prachtig groot inlands bekken dat zich presenteert in een adembenemende droge en woeste schoonheid. Toch is het niet een echte kale woestijn zoals bijvoorbeeld de Gobi woestijn in China of de grote Sahara woestijn ten noorden van de evenaar in Afrika. In tegenstelling tot de twee andere genoemde woestijnen valt hier in sommige delen van de Kalahari woestijn jaarlijks toch nog enige neerslag als gevolg van verdamping en neerslag van zeewater. Dit heeft tot gevolg dat hier en daar stukken van deze woestijn er uitzien als een soort savannelandschap met wat soorten grassen en hier en daar  lage, vaak nogal kale bomen en struiken.  Er leven zelfs enkele soorten grote zoogdieren, verschillende soorten reptielen en diverse soorten ongewervelde dieren. De in de zomers vaak grotendeels droogstaande rivieren kennen toch, op plaatsen waar water blijft staan, enkele soorten vissen  zoals; de Afrikaanse meerval, de tijgervis en de snoekforel. Vissen die  slechts met heel veel moeite de zeer droge zomers weten te overleven.   

Het gebied waar wij in opdracht van de Naibische overheid aan het werk moesten lag in het zuidoosten van de woestijn, op de grens met Zuid Afrika, op een hoogte van 840 meter. Het onderzoek betrof  het verkennen, determineren, boren en chemisch analyseren van de structuren van een zeer oud bergmassief teneinde de mineraalstructuur van de rotsmassa vast te stellen.  Toen vier van de mannen van het mijnbedrijf die de booropdracht voor ons uitvoerde even op een avond, gewapend met fototoestellen, een korte wandeling gingen maken stuitten ze op een onaangename verrassing. In de verte was het huilen te horen van een in nood verkerend dier. Waarschijnlijk een kalfje van een hoefachtige, dacht men aan het gehuil te horen. De mannen liepen er op af om te kijken wat er aan de hand was. Op een plek in het hoge helmachtige gras lag een jonge antiloop op de grond te kermen. De tong lag uit de bek en de linkervoorpoot was stevig gezwollen. Een hele dikke blauwe ader liep vanaf de zwelling over het been naar boven, naar de onderbuik. De huid bij de beetplek glinsterde in het zonlicht terwijl er een spoortje bloed op de grond droop. Het antiloopkalfje bewoog nog wel wat onrustig maar verkeerde ook duidelijk in een ernstige shock.

  ‘Een slangenbeet,’ constateerde een van de mannen, terwijl hij voorzichtig de wond aan de poot van het beestje bekeek. ‘Waarschijnlijk een adderbeet of een beet van een cobra,’ vervolgde de man zijn betoog.  ‘Zielig, maar hier is niets meer aan te doen. Het beestje zal vermoedelijk een adder hebben gestoord die hem heeft gebeten.’  Er werden een paar foto’s geschoten waarna men terug liep richting het werkterrein.  Nadat men enkele stappen had gedaan was op het zand tussen de her en der opstaande graspollen de  kenmerkende golfafdruk van een slang te zien. Op het moment dat men dat constateerde was het serpent zelf ook opeens zichtbaar en vooral door haar sissen duidelijk hoorbaar. ‘Verdomme, een pofadder,’ riep een van de mannen terwijl hij enkele stappen achteruit deed.  En inderdaad:  voor hen lag half opgericht een van de gevaarlijkste gifslangen van Afrika. De slang die zeer waarschijnlijk ook het antiloopkalfje in de poot had gebeten. Een slang waarvan de beet voor een mens, zonder directe intensieve behandeling, zelfs binnen een anderhalf uur dodelijk is.

De slang ging hen niet uit de weg zoals andere slangen meestal doen als er een mens of een groot hoefdier aankomt lopen. Het is een kenmerkend gedrag van deze gevaarlijke addersoort die zich niet door de grootte van zijn opponent laat afschrikken.  Pofadders zijn niet bang en blijven gewoonlijk rustig, half opgericht, zeer waakzaam op hun plek liggen. Het bewuste beest blies zijn toch al dikke lijf wat op en siste steeds verraderlijk waarna opeens een razendsnelle uitval naar de mannen volgde toen die iets te dichtbij kwamen. Ze stonden gelukkig toch nog ver genoeg weg maar sprongen wel, enigszins geschrokken, snel achteruit. Het antiloopkalfje was inmiddels stil geworden. Waarschijnlijk was het reeds overleden als gevolg van het gif dat in zijn aderen was gespoten. Hoog in de lucht cirkelden reeds twee  grote zwarte gieren. De adder  schoof al sissend iets op en ondernam opeens nog een uitval waarbij het de mannen opviel dat deze adder toch zeker zo’n anderhalve meter lang was. Opvallend en eigenlijk vrij lang voor een gewone pofadder die meestal niet langer dan een meter wordt.  Ze liepen met een wijde boog om de serpent heen terug naar het werkterrein waar we het verhaal in geuren en kleuren te horen kregen.  

De Afrikaanse Pofadder. 

Pofadders zijn zeer gevaarlijk en staan wat betreft hun gevaarrisico op één lijn met de eveneens zeer gevaarlijke Zwarte Mamba.  Net zoals bij alle andere addersoorten bestaat het gif uit hemotoxine  in combinatie met een cocktail van bacteriën. Het is een zeer krachtig  gif  dat na een beet razendsnel via de bloedbaan het zenuwstelsel aantast.  Bij een beet die niet binnen een half uur kan worden behandeld is redding vaak al niet meer mogelijk. Door de relatief lange giftanden kan de pofadder een zeer grote hoeveelheid gif per beet, diep in de huid van zijn prooi of slachtoffer injecteren. Als vrij snel zal de huid vanaf de beetplek verteren welk proces zich onverminderd voortzet over de rest van het lichaam.  Het slachtoffer sterft dan ook eigenlijk mede zo snel als gevolg van de  meestal gelijk optredende ernstige bacteriologische verschijnselen die weer het gevolg zijn van de beet van deze pofadder.  Zelfs de grootste hoefdieren ontsnappen vaak niet aan de gevolgen van de beet van deze gifslang.

 

                  8df3adfadc6dfb9f49bda68446486084_medium.

De beet en vooral de gevolgen van de beet, zijn zondermeer afschuwelijk en vooral extreem pijnlijk. De zwarte Mamba heeft  weliswaar een nog veel krachtiger neurotoxisch gif in huis,  maar die slang is toch beslist minder gevaarlijk in het dagelijks leven op de Afrikaanse savannen, dan de pofadder. Dit komt vooral omdat de Mamba minder talrijk is en de Pofadder zich vrijwel dagelijks, voornamelijk over de grond voortbeweegt, of opgerold in het hoge gras ligt te slapen, terwijl de Mamba graag in de bomen verblijft en, in tegenstelling tot de Pofadder,  niet gelijk de aanval zoekt als ze gestoord wordt.  Het risico om op zo’n adder te stappen blijft daarom in de Afrikaanse wildernis en de droge woestijnachtige savannen vrij groot. Met ruim 1100 gemelde beetgevallen en circa 500 dodelijke slachtoffers per jaar in Afrika, is en blijft, deze Pofadder jaarlijks nog steeds met stip de slang waarvoor men in Afrika het meeste respect heeft.  De vele slachtoffers van deze gevaarlijke gifslang zijn trouwens mede het gevolg van het feit dat deze slang op vrijwel het gehele Afrikaanse continent voorkomt, zelfs inclusief het onderste deel van het Arabisch schiereiland.

 

©  Leonardo 13 maart 2016

 

 

13/03/2016 02:22

Reacties (8) 

1
13/03/2016 10:11
Ik vraag me alleen af waarom een pofadder een antilopekalf of een mens aanvalt: als buit zijn ze te groot. Dat kan dus alleen maar ter verdediging zijn. Vreemd dat de slang dan in de aanval gaat.
Gelukkig hebben wij dit soort giftige reptielen hier in het Noorden van Europa niet - alhoewel? Je moet maar een buurman hebben met zo'n jongen in een slecht beveiligd terrarium.
Nee, ik houd niet van gifslangen. Ben ze wel eens tegengekomen, maar dan zonder er erg in te hebben.
1
13/03/2016 11:48
De ongelukken gebeuren vrijwel uitsluitend doordat men op zo'n serpent trapt. Daar zit het venijn. Vrijwel alle slangen verdwijnen snel als ze de trillende bewegingen van een groter (hoef)dier voelen, maar die rottige pofadder blijft gewoon liggen waar ze ligt met soms alle gevolgen van dien.
1
13/03/2016 09:37
Wat is Europa toch saai qua flora en fauna vergeleken met de rest van de wereld...
Leonardo tegen Rob
13/03/2016 11:49
Ja..., in dat soort gebieden kun je wat beleven hoor...
1
13/03/2016 09:34
Interessant werk, en in de wildernis moet je natuurlijk altijd op je hoede zijn, zeker wanneer je alleen op je zelf bent toegewezen.
1
13/03/2016 02:41
Oh nu begrijp ik meer van jou fascinatie voor vulkanen en zo. Ook in een zekere zin met bodemstructuren te maken.

Waarom hebben jullie dat antilopejong niet even een genadeschot gegeven? Neem aan dat je niet ongewapend zo'n gebied ingaat,

Die pofadders heb ik vaker over gelezen. De naam is niet zo eng als black mamba om maar wat te noemen, maar is inderdaad een levensgevaarlijke slang.
2
13/03/2016 11:55
Ik ben een groot deel van mijn leven met geologie, vulkanen, vulkanisme e.d. bezig geweest, totdat ik me liet verlijden een geheel andere technisch/economische richting in te gaan. Vooral omdat ik het zwerven op een gegeven moment moe was. En nee..., in zulke gebieden heb je zeker een geweer als bescherming nodig. En niet alleen voor het wild dat op je af kan komen. Meer zeg ik er niet over...
13/03/2016 11:57
Begrijp het laatste ook helemaal.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert