Gezondheid van hond en kat: de ogen

Door Oxalis gepubliceerd in Dieren en natuur

25ac9689797b06940e4456d0c946422e_medium.Om de gezondheid van onze huisdieren in de gaten te houden, moeten wij als eigenaren tenminste iets weten van de lichamelijke functies van ons dier en welke problemen er zich kunnen voordoen. Daarbij is het natuurlijk niet nodig om een 'halve dierenarts' te zijn. Wel is handig, dat bepaalde ziektesymptomen bij een dier snel kunnen worden herkend, zodat je daarvoor tijdig de juiste medische hulp kunt inroepen. In dit artikel wordt wat verder ingegaan op de ogen.

Anatomie van het oog

625ffd23a995e405f7c96ba11e999523_medium.Honden en katten zien binoculair, dat wil zeggen dat de ogen voor in de kop zijn geplaatst.

Dit is erg handig voor het dier om de afstand (hoogte, diepte) goed te kunnen inschatten, hetgeen in het wild noodzakelijk is om te kunnen jagen en overleven.

8ea5e17603a8b4b3e343f39dbd6e46e1_medium.Een hond heeft daardoor meestal  een gezichtsveld van 250-90° (dit is wel afhankelijk van het ras en de  vorm van de kop), waarvan maar 80-110° door beide ogen worden overlapt.

Een kat doet het over het algemeen nog beter: een gezichtsveld van 285°, waarvan 130° door twee ogen worden overlapt.

ec120d4f01451427e9e69de9f61cee37_medium.Dat is nog eens iets anders dan de stereoscopisch (ogen naast elkaar) kijkende mens met een gezichtsveld van 210° (120° door beide ogen).

Oogleden

Wanneer je de ogen van een hond of kat bekijkt, zie je allereerst de oogleden aan de onder- en bovenkant, die de ogen beschermen. De oogharen zitten vooral op de bovenste oogleden. Deze oogleden behoren zacht en stevig te zijn en de ooglidranden mogen niet naar binnen (entropion) of naar buiten (ectropion) gekruld zijn. Soms groeien haren op de snuit – met name de neus – de verkeerde kant op en kunnen dan het oog irriteren; controleer dit regelmatig en knip zo mogelijk deze haren weg.

Katten en honden hebben, net als veel andere vogels en dieren, een goed ontwikkeld derde ooglid, ook wel knipvlies genoemd. Deze is enerzijds belangrijk voor traanvorming en –distributie, anderzijds biedt het het oog extra bescherming. Het knipvlies is lichtroze van kleur en bevindt zich in de binnenste ooghoek.

Bindvlies

De binnenkant van de oogleden bestaat uit een zachtroze weefsel, dat zich voortzet op de oogbol. Dit is het bindvlies (conjunctiva), dat de bevochtiging van de oogbol regelt en deze tegen infecties beschermt. De  ruimte in het bindvlies tussen het ooglid en de oogbol wordt de conjunctivale zak genoemd. Dit is de plek waar zo nodig oogdruppels worden ingebracht.

3d5fd21921a83aebf12450157a353f20_medium.

Harde oogvlies

Aan de buitenkant van het oog ligt het harde oogvlies (sclera). Dit vlies is wit van kleur en is bij mensen heel duidelijk waar te nemen. Bij honden en katten is dit minder zichtbaar, omdat hun pupil en iris naar verhouding veel groter zijn; het oog moet iets wegdraaien vòòrdat je het wit ziet. Het harde oogvlies is een vezelachtige mantel, die zorgt voor de ronde vorm en de matte witte kleur van het oog. Bij honden en katten met leverproblemen krijgt dit oogwit dikwijls een gele kleur, een symptoom waarmee je meestal direct met het dier naar de dierenarts moet.

Hoornvlies

Aan de voorkant van het oog gaat het harde oogvlies over in het hoornvlies. Dit moet glad, glanzend, een beetje vochtig en vooral doorzichtig zijn. Het hoornvlies is als het ware het heldere venster van het oog, dat de invallende lichtstralen buigt. Irriterende haren of prikkende takjes kunnen het hoornvlies verwonden, vooral bij dieren met uitpuilende ogen. In geval van verwonding of ontsteking kan het dan minder doorzichtig worden.

Vaatvlies en regenboogvlies (iris)

273a11474c2a0ea04d534da10f4f6e3e_medium.Binnen het harde oogvlies bevindt zich een tweede weefsellaag, dat grote delen van het oog via haarvaten (behalve langs het hoornvlies) voorziet van bloed. Deze laag wordt het vaatvlies genoemd. Het vaatvlies gaat aan de voorzijde van het oog over in het regenboogvlies, ook wel de iris genoemd. De iris geeft het oog zijn kleur. Bij de meeste honden is de kleur van de iris donker- tot goudbruin. Sommige hondenrassen hebben lichtblauwe (zoals de husky) , lichtgrijze of gevlekte irissen. Bij katten kan de kleur wisselen; zij hebben meestal een geelgroene of groene iris, maar deze kan – afhankelijk van het ras – ook goudgeel, koperrood of blauw zijn.

Pupil en lens

Het zwarte gedeelte in het midden van de iris is de pupil. Voor in het oog, vlak achter de pupil, zit de heldere en doorzichtige ooglens. De pupil verwijdt zich bij zwak licht en trekt samen bij feller licht.

Bij katten kunnen de pupillen zich zelfs vernauwen tot een spleetje. Wanneer je met een heldere lamp in één oog schijnt, behoren de pupillen in beide ogen samen te trekken. Bovendien dienen zij dezelfde vorm en afmeting te hebben.

Gezonde tranen voor een gezond oog

513c8ff28c0fe7649c723ca3a9a73618_medium.Elke keer dat de ogen knipperen, wordt er traanvocht over de ogen verspreid, waardoor deze vochtig blijven en worden beschermd tegen stof, bacteriën, virussen e.d. De oogleden functioneren als het ware als 'ruitenwissers'.

 

Het traanvocht wordt gevormd en uitgescheiden door klieren aan de binnenkant van de oogleden en achter het derde ooglid. Het vocht wordt afgevoerd via een kanaaltje, dat van de binnenste ooghoek naar de neusholte loopt. Soms kan dit kanaaltje door bijvoorbeeld vuil worden geblokkeerd, waarna een hevige tranenvloed (epiphora) kan ontstaan, die bruine vlekken of een bruin spoor rond de ogen en/of langs de neus achterlaat. Dit hoeft niets ernstigs te zijn voor de gezondheid of welzijn van het dier; het is slechts storend voor het uiterlijk.

Hoe 'ziet' een oog?

6445234e303de75bf9be6c20bf8a7f80_medium.De lichtstralen passeren de pupil en vallen dan de met vocht gevulde voorste oogkamer binnen. Zij worden verder gebogen door de lens en daarna door het glasachtig lichaam. Dit is een transparante geleiachtige massa, die de oogbol stevig houdt. Uiteindelijk bereiken de lichtstralen het netvlies (retina), dat helemaal achterin de oogbol ligt. Het netvlies bevat meer dan honderd miljoen lichtgevoelige cellen (staafjes en kegeltjes), die een gigantische hoeveelheid elektrochemische stoffen produceren. Deze stoffen transporteren het beeld van het netvlies naar de hersenen via de oogzenuw. En dat alles binnen ongeveer een 2.000e van een seconde.

Honden en katten kunnen overigens bij zwak of weinig licht – net als overigens de meeste dieren – veel beter zien dan mensen. Dit komt omdat zij achter het netvlies van hun ogen een opmerkelijk lichtweerkaatsend weefsel hebben, dat ook wel het tapetum lucidum wordt genoemd. Het is een structuur, die uit wel 15 lagen glinsterende cellen kan bestaan, waarin het licht even wordt opgeslagen voordat het wordt weerspiegeld. Je kunt dit vaak bij dieren zien (in het donker of op foto's) als een felle groenachtige of soms uitgesproken rode oogreflectie.

 

Oxalis.

© 2015, foto's: Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

a0a76634c5cbdc8beb7e2f1b7f69b282_medium. Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld op:

Gezondheid-van-hond-en-kat-problemen-met-de-ogen

Gezondheid-van-hond-en-kat-de-oren

 

Gezondheid-van-hond-en-kat-problemen-met-de-oren

Gezondheid-van-hond-en-kat-de-neus

Gezondheid-van-hond-en-kat-problemen-met-de-neus

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

28/02/2016 06:48

Reacties (2) 

1
28/02/2016 08:01
Interessant!
1
28/02/2016 08:01
Mooi artikel.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert