Het Hiernamaals volgens het Boeddhisme

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

2cec35888bcf78dc7855abaa60f47675_medium.In het boeddhisme zijn karma en reïncarnatie belangrijke begrippen. Met karma wordt in het dagelijks gebruik meestal bedoeld dat ons bewustzijn - al onze handelingen, alles wat we doen, denken of zeggen - weer bij ons zelf zal terugkomen. Iemands bewustzijn en karma op het moment van de dood is bepalend voor de volgende incarnatie. Negatief karma zorgt voor een wedergeboorte in een lager rijk: dat van de dieren, de geesten of de hel. Positief karma leidt tot wedergeboorte in de menselijk of goddelijke wereld. Meditatief karma is iets bijzonders en leidt tot wedergeboorte in de hogere hemelen.

De eerste Boeddha

74e9ce77c588632c86431ca0e2d42272_medium.In dit opzicht zijn er veel overeenkomsten tussen het boeddhisme en het hindoeïsme. Dat is niet zo gek, want het boeddhisme is in 528 voor Chr. in India ontstaan vanuit het hindoeïsme. 'Boeddha' betekent 'de ontwaakte' of 'de verlichte'. Het is de leer van Siddhartha Gautama, een koningszoon, die in ongeveer 450 jaar voor Chr. in het noordoosten van India leefde en verlichting bereikte. Hij werd de eerste Boeddha (in het Hindoeïsme heeft hij als Boeddha de status van de negende incarnatie van Vishnoe verworven). Boeddha formuleerde vervolgens de Vier Edele Waarheden - als basiservaring van het menselijk bestaan – en het Edele Achtvoudige Pad, waarop de mens verlichting en de ziel het nirvana (de hemel) kan bereiken. De ziel kent dan geen verlangen meer, waarna het wiel van leven-dood-reïncarnatie is doorbroken.

Vier Edele Waarheden

Er bestaan inmiddels verschillende stromingen in het boeddhisme. Echter allemaal volgen zij dezelfde basis, die wordt gevormd door de Vier Edele Waarheden:

  1. Er is leed.
  2. Leed wordt veroorzaakt door verlangen.
  3. Het verdwijnen van verlangen leidt tot het verdwijnen van leed.
  4. Er is een weg, die voert naar het verdwijnen van verlangen.

Edele Achtvoudige Pad of het Pad van de Rechtschapene

Het Achtvoudige Pad is het boeddhistische pad naar verlichting en leidt naar het nirvana, een hemels bestaan zonder pijn en zonder verdere reïncarnaties. Het zet in acht onderdelen uiteen hoe je het lijden kunt overwinnen.  Boeddha beschreef het Achtvoudige Pad als volgt:

  1. Juiste9cce25448b5f45050a053a412c00f1d8_medium. gedachten/intenties (pali: samma sankappa)
    O.a. welwillendheid, geweldloosheid, harmonie, mededogen, vriendelijkheid.
  2. Juist spreken (pali: samma vaca)
    Geen leugens, geen lasterende taal, geen harde woorden, geen onzinnig gepraat.
  3. Juist handelen (pali: samma kammanta)
    Men zal niet doden of nemen wat niet gegeven is en zich onthouden van seksueel wangedrag.
  4. Juiste wijze van levensonderhoud (pali: samma ajiva)
    Geen handel in wapens, slaven, prostitutie, verdovende middelen, vergif en levende wezens (of dat nu voor de vleesproductie is of anderszins)
  5. Juiste inspanning (pali: samma vayama)
    Vermijden en overwinnen van slechte gedachten, opwekken en ontwikkelen van goede gedachten.
  6. Juiste fe384183b1317dd088fcac286ee41172_medium.aandacht/concentratie/meditatie (pali: samma sati)
    Bewust zijn van het lichaam, de gevoelens en de geest. Bewust zijn van de mentale objecten
    1. Vijf hindernissen (lust, kwade wil, luiheid, rusteloosheid, twijfel)
    2. Vijf aggregaten van hechten (materie, gewaarwording, perceptie, intenties, aandacht)
    3. Zes innerlijke en uiterlijke zintuigsferen
    4. Zeven factoren van verlichting (zoeken naar waarheid, bedachtzaamheid, energie, vreugde, kalmte, concentratie, gelijkmoedigheid)
    5. Vier edele waarheden (zie hierboven).
  7. Juiste concentratie (pali: samma samadhi)
    Wijsheid: verkregen, ervaren en vanuit zelfinzicht.

Nirvana

Het nirvana is de hoogste of heiligste staat, die het bewustzijn van de mens kan bereiken. Het woord 'nirvana' betekent letterlijk: uitgeblust of onbeweeglijk. Dit verwijst naar het uitdoven van verlangen (lust, begeerte, zelfzucht, verwarring, zwakte enz. enz.) en het stoppen van lijden als gevolg daarvan, hetgeen het hoofddoel van het boeddhisme is.

Verschillende vormen van boeddhisme

Tegenwoordig bestaan er veel varianten van het boeddhisme, waaronder de onderstaande drie als waarschijnlijk de bekendste.

Mahayana-boeddhisme

Het Mahayana-boeddhisme is geënt op toewijding en introduceerde de Bodhisattva of Verlichte, die de mens helpt. Een Bodhisattva is een ziel, die het Achtvoudig Pad met succes heeft doorlopen en niet langer op aarde hoeft te reïncarneren. In plaats van door te gaan naar het nirvana besluit de ziel echter in de Aardse sferen te blijven om de mensen op hun levensweg te helpen.

b44b946027cfdf5283ff61c09a01ff05_medium.Tantrische boeddhisme

Het Tantrische boeddhisme legt de nadruk vooral op actieve meditatie door middel van mantra's en mudra's. Een mantra is meestal een dichtregel, een spreuk of een affirmatie, maar het kan ook een bepaalde (oer)klank zijn.

Links: Aum (oerklank of het opperste woord, waaruit alles is ontstaan).

Door deze tijdens een meditatie te zingen (chant) en steeds te herhalen, ontspannen lichaam en geest en stel je je gemakkelijker open voor een verbinding met de universele kracht. Een mudra is een bepaalde houding of beweging van (de vingers van) de hand tijdens een meditatie. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld concentratie en energie tijdens een meditatie beter worden vastgehouden.

Nichiren-boeddhisme

Het Nichiren-boeddhisme is ontstaan in Japan. Hierbij voert de eindeloze verering van de 'Lotus Sutra' de mens naar verlichting.

d43aa3070323f16304295f4cf8377cf0_medium.

Boeddhisme tussen leven en dood

In het boeddhisme gelooft men, dat iedereen een cyclus van leven, dood en wedergeboorte doorloopt tot hij of zij het nirvana bereikt. Men denkt dat mensen zijn opgebouwd uit bewustzijn, materie, verstand, waarneming en gevoel. Bij de lichamelijke dood worden de banden, die alles bijeen houden, verbroken. Het karma zorgt ervoor, dat  de energie van de ziel in beweging blijft.

d5a5bf663adc4aa7984d2fab3b5e6d02_medium. In het begin geloofde men, dat er geen tijdsduur was tussen de dood van het ene leven en de (weder)geboorte van het volgende; de overgang zou verlopen als een kaars, die een volgende aanstak  en daarna zou doven. Later ontstond het geloof in een overgangsperiode, de bardo. In dit tijdsbestek tussen dood en wedergeboorte kreeg de mens dan de kans belangrijke momenten uit het laatste leven opnieuw te beleven en daaruit lering te trekken. Volgens het Tibetaanse boeddhisme duurt deze overgangstoestand 49 dagen (de tijd, die Boeddha nodig had om tot verlichting te komen). Hierin doorloop je drie bardo's.

De drie bardo's

  • De eerste bardo begint bij de lichamelijke dood en duurt maximaal vier dagen. In deze periode beseft de ziel dat hij of zij het lichaam heeft verlaten.
  • In de tweede bardo ervaart de overledene beelden, die voortvloeien uit het karma van het vorige leven. Hij of zij ontmoet vreedzame en wraaklustige goden (personificaties van menselijke gevoelens).
  • De derde bardo is die van de wedergeboorte, waarbij de reïncarnatie wordt voltooid. 

Tibetaanse Boek der Doden

c5fffd997099d2cf1eecdd2e2f999002_medium.Het Tibetaanse Dodenboek bestaat uit een verzameling van honderden stervensteksten. De teksten komen voort uit de nyingma-traditie van het Tibetaanse boeddhisme en vormen een leidraad voor (Tibetaanse) boeddhisten op hun sterfbed. Het boek wordt meestal hardop voorgelezen aan stervende mensen om hen te ondersteunen bij hun voorbereiding op de reis na de dood langs de drie bardo's. Het boek wordt (na het overlijden) voortdurend herlezen gedurende de 49 dagen waarin de mens de drie bardo's zou doorlopen, in het geval er (nog) geen sprake is van verlichting. Het Tibetaanse Dodenboek wordt ook voorgelezen aan ernstig zieken en aan degenen die hun meditatie en studie hebben verwaarloosd. Het religieuze werk fungeert dan meer als een spirituele gids en heeft het doel mensen te onderwijzen, hun angsten te verdrijven en hun bewustzijn in het dagelijks leven te vergroten.

 

Oxalis.

© 2015, foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

d9154d5e48abec51d43874e9ae3518ee_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Het-Hiernamaals-volgens-het-Hindoeïsme

Het-Hiernamaals-volgens-het-Japanse-Shintoïsme

Chinese-bewegingsoefeningen-1-Tai-chi-quan

Chinese-bewegingsoefeningen-2-Qigong

Chinese-bewegingsoefeningen-3-Falun-gong

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

25/02/2016 08:06

Reacties (3) 

28/02/2016 18:58
goede serie artikelen, leuk om te weten.
1
25/02/2016 08:32
Mooi artikel!
1
25/02/2016 08:27
Heel interessant artikel. Ik weet nu wat meer van het Boeddhisme dan voorheen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert