Het Hiernamaals volgens de Noormannen

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

cfca57ae6704e255ad50d09612de713f_medium.De Noormannen waren de bewoners van Scandinavië, te weten Zuid-Noorwegen, Zweden en Denemarken.  De Noormannen waren in de vroege middeleeuwen van een grote betekenis in Europa door hun expansiedrift over zee, waardoor zij alom werden gevreesd.

Noormannen of Vikingen?

De Noormannen staan ook wel bekend als de Vikingen. Op IJsland stichtten uit Noorwegen afkomstige Vikingen in de 9e eeuw de eerste nederzettingen; de IJslanders stammen dus oorspronkelijk allemaal af van de Vikingen. Ook de huidige Denen, Noren en Zweden zijn voor een groot deel de afstammelingen van de Noormannen.

Het Scandinavische wereldbeeld was vooral van betekenis van de 8e tot halverwege de 11e eeuw, toen de Vikingen hun gedachtegoed verspreiden over een groot deel van Europa. De Vikingen waren succesvolle plunderaars, maar ook goede handelaren. Zij reisden naar Portugal, Spanje, Rusland, Turkije en bereikten zelfs Noord-Amerika. Nederzettingen van de Noormannen waren te vinden tot ver buiten Scandinavië, namelijk in IJsland, Groenland, Engeland, Frankrijk, Italië, Finland en Rusland.

Over de term 'Noorman' en 'Viking'

De naam 'Viking' is eigenlijk alleen van toepassing op het zeevarende deel van de Noormannen De term zou stammen uit het oud-Noors, waar vikingr  stond voor 'plundering' of 'piraterij'. De oud-Noorse uitdrukking fara í viking gaf aan: met een schip op plundertocht gaan. De term 'Noormannen' werd aan de Scandinaviërs gegeven, omdat zij – voor de rest van Europa – uit het noorden kwamen.

eaef4fc75129c2430bda64feb675f66e_medium.

De Noormannen en hun wereldbeeld

391d7fb8e410e1cb4df23caa4e7c307c_medium.De Noormannen kenden vele goden en godinnen, die werden geëerd, aanbeden en aangeroepen in tijden van nood. Ook kenden zij veel fantasiewezens en monsters, zoals dwergen, elfen, ijs- en vuurreuzen, die met hun verbazingwekkende krachten niet onderdeden voor de goden.

Voor de Noormannen was het universum opgedeeld in negen werelden, die met elkaar waren verbonden door de kolossale wereldboom Yggdrasil. Dit is de levensboom of kennisboom, die met zijn kruin reikte tot in de hemel en met zijn wortels tot in de hel. Bovenin bevonden zich het godenrijk en de Asgard en bij de wortels was de Onderwereld of Helheim. Er tussenin bevond zich onder andere Midgard of Middenaarde, het domein van de mens. De negen werelden op een rij:

  1. Asgard, de wereld van de goden en de Asen of Ӕsir. De Asen waren een godenfamilie, die trouw waren aan oppergod Odin.
  2. Álfheimr, de wereld van de lichtelfen. In de Noordse mythologie zijn er twee soorten elfen. Enerzijds de Ljòsálfar of lichtelfen, die zo licht waren als de zon en zorgden voor de zichtbare vruchtbaarheid van de aarde. Anderzijds waren er de Dökkálfar, de donkere of zwarte elfen, die leefden in de grond.
  3. Muspelheim, de vuurwereld (in vulkanen).
  4. Vanaheim, de wereld van de Wanen of Vanir, een godenfamilie, die aanvankelijk Odins broers Vili en Ve steunden. De Wanen waren vaak in conflict met de Asen, maar later sloten de partijen vrede.
  5. Midgard, het rijk op Aarde van de mensen.
  6. Jötunheim, de wereld van de Jötuns oftewel de reuzen. (Het is nog steeds de naam van het hooggebergte in centraal Noorwegen.)
  7. Niflheim, het rijk der nevelen, dat onder de heerschappij viel van de godin Hel. Hier zouden de doden verblijven, die glansloos waren gestorven aan ziekte of ouderdom.
  8. Svartalfheim of Nidavellir, de wereld van de Dökkálfar, de donkere of zwarte elfen. Dit wordt ook wel gezien als de wereld van de sterke dwergen.
  9. Helheim, Helgard of Niflhel, de verblijfplaats van de godin Hel. Het is de onderste laag in het universum en hier zouden de zielen verblijven van degenen, die oneervol waren gestorven als lafaards, verraders, eedbrekers of misdadigers.

De Noormannen en het Hiernamaals

9847bf8fa888787f0e0b83a04385856d_medium.De Noormannen hadden een opmerkelijk gestructureerde benadering van het Hiernamaals. Iedereen had er zijn eigen plaats en moest – wanneer Ragnarok oftewel het laatste conflict begon – gewoon de wapens weer opnemen. De hiërarchie was strikt; de kans op 'promotie' van de ene wereld naar de andere was klein.  Reïncarnatie had bij de Noormannen dan ook geen plek in het geloof.

Rechts: het Osebergschip, een goed bewaard Vikingschip, dat ontdekt werd in een grote grafheuvel bij Oseberg, in de provincie Vestfold in Noorwegen. Bij het schip werden ook diverse goederen en twee vrouwelijke skeletten (uit dirca 8e eeuw) gevonden. Het schip is waarschijnlijk nog ouder.

d7c65159913e45f6f7bd6e5563728700_medium.Links: detail van het Osebergschip (Vikingmuseum Oslo, Noorwegen).

De twee belangrijkste werelden van het Hiernamaals waren Asgard (de Hemel) en Helheim (de Hel).

De plaats, waar de Noormannen na hun dood naar toe gingen, hing zowel af van de manier waarop zij hadden geleefd als waarop zij waren gestorven.

 

In de zalen van Asgard

Asgard bestond uit verschillende delen of 'zalen'. Een krijger, die in de strijd was gesneuveld, kon worden uitverkoren door de Valkyries (de Walkuren). De Valkyries waren de negen goddelijke maagden, die de slagvelden afstroopten op zoek naar helden voor het Walhalla.

f858778b33d46b1387a7e7465327dd39_medium.Maar de dode kon ook worden geselecteerd voor het zielenleger van oorlogsgodin Freya of in een andere zaal belanden, bij krijgers die geen grote helden waren geweest.

Rechts: Freya (door James Doyle Penrose).

Walhalla

Walhalla, de Zaal der Gesneuvelde Helden, was de zaal van Odin. De Einherjar – individuele krijgers – gingen er na hun dood naar toe en brachten de meeste tijd door met vechten, eten en drinken. Hier konden de krijgers hun triomfen steeds herbeleven. De mannen werden door Odin aangenomen als zonen en wachtten vervolgens op Ragnarok. Dan zouden zij zich bij de goden voegen om te strijden tegen de ijs- en vuurreuzen.

Vingolf

Een andere zaal heette Vingolf. Deze zaal had 540 deuren met achter elke deur 800 krijgers. Ook zij zouden strijden tijdens Ragnarok. Overdag maakten de krijgers elkaar in gevechten af, waarna ze 's nachts weer tot leven werden gewekt om bier en mede te drinken.

Folkvang

De godin Freya kon vrij kiezen uit de helden, die de Valkyries hadden meegebracht. De krijgers, die zij selecteerde, bracht ze naar haar zaal Folkvang. Zij vormden een ander deel van het godenleger, dat tijdens Ragnarok zou strijden.

Ragnarok

d81cd643d62a9cb85b573f34a9f98f04_medium.Ragnarok of 'Godenschemering' was volgens de overlevering het laatste conflict tussen de goden en hun gezworen vijanden, de reuzen.

Links: de strijd van Ragnarok (tekening van Johannes Gehrts).

De voortekenen voor deze dag des oordeels waren: drie jaar onafgebroken winter, waarna de zon en de maan zouden worden verslonden door de reusachtige wolven, die hen hadden achtervolgd door de hemel. Een zware aardbeving zou alle doden uit de hel en de opgesloten monsters bevrijden, inclusief de god Loki, die het 'kwaad' zou aanvoeren tegen het (doden-) leger van de goden. Het beeld na de strijd, zagen de Noormannen als volgt: vrijwel alle goden zouden in de strijd worden gedood en de Aarde zou worden verschroeid door de vuurreuzen. Na Ragnarok zou echter een nieuwe, groene en paradijselijke wereld verrijzen. De overgebleven goden en godinnen zouden opnieuw heersen en een nieuw mensenras zou ontstaan om in harmonie met elkaar te leven. De goden van het kwaad zouden voor altijd zijn vernietigd.

In de kille putten van Helheim

Helheim was een ellendige, ijzig koude plek, die werd bewaakt door de bloeddorstige reuzenhond Garm. De Onderwereldgodin Hel zwaaide er de scepter. Krijgers, die niet voor Asgard werden geselecteerd, verschenen eerst voor Hel, die een half levend en een half dood gezicht zou hebben gehad. Zij deelde de doden vervolgens in naar de dood, die zij waren gestorven (door ziekte of ouderdom), en de wijze waarop zij hun leven hadden geleid (lafaards, verraders, misdadigers en dergelijke). Tijdens Ragnarok zou iedereen moeten aantreden om vòòr de godin Hel, tegen de goden, te vechten. De Noormannen bleven een krijgshaftig en vechtlustig volk, ook na de dood.

 

Oxalis.

© 2015, foto's: Office.microsoft.com, Wikimedia Commons.

 

c5b19f8c7d75862b1614ec6f5927a4dc_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Het-Hiernamaals-volgens-de-Afrikanen

Het-Hiernamaals-volgens-de-Azteken

Het-Hiernamaals-volgens-de-Kelten

Het-Hiernamaals-volgens-de-Noord-Amerikaanse-Indianen

Het-Hiernamaals-volgens-de-Oude-Grieken

Of lees verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

24/02/2016 08:21

Reacties (2) 

1
24/02/2016 08:42
Onderzoekend, dapper en strijdlustig volk, tot na de dood.
1
24/02/2016 08:40
Een vikingenbestaan was ongetwijfeld een hard leven en daarbij hadden ze ook nog kille overtuigingen van strijd en oorlog tot in het leven na de dood. Geen vrolijk vooruitzicht.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert