Het Hiernamaals volgens de Afrikanen

Door Oxalis gepubliceerd in Religie en levensbeschouwing

52e2af979854d4153f7c6020d5da3c06_medium.Afrika is een groot continent, waar van oudsher mensen in vele verschillende stammen of volken hebben (samen) geleefd. Veel van deze stammen hadden een eigen idee over het leven, de dood en het leven na de dood.

Links: vrouwen van de Maasaï Mara, Kenia.

Over één ding was men het echter unaniem eens: de mens heeft een ziel, die verder gaat als het stoffelijke lichaam sterft. Het overleven van de ziel na de dood is in feite algemeen gedachtegoed, dat we terugvinden bij vrijwel elke stam op het Afrikaanse continent.

In de oude religies van Afrika was het dan ook duidelijk, dat het leven niet eindigde door de dood, maar gewoon doorging, zij het in een andere sfeer of dimensie. Het concept van leven en dood is er dan ook niet één van tegengestelden; er is voor de Afrikaan op dat gebied eigenlijk geen duidelijke scheidslijn.

94e46f624ac12b2ebb8cb905b8327430_medium.Het menselijke bestaan wordt er gezien als een dynamisch proces, waarbij er bij tijden wat meer of wat minder levenskracht aanwezig is, men meer 'leeft' of een beetje 'sterft'.

Links: vader en zoon, de Arbore stam, Ethiopië.

Veel Afrikaanse talen omschrijven bijvoorbeeld een situatie, waarbij alles niet zo lekker gaat (door bijvoorbeeld ziekte, armoe of tegenslag), als 'we leven een beetje'. Hiermee zegt men, dat het peil van de levenskracht verre van optimaal is.

Voorouderverering

Een andere belangrijke overeenkomst, die de meeste Afrikaanse stammen met elkaar gemeen hebben, is dat de dood niet wordt gezien als het einde van een leven of een persoonlijkheid. De lichamelijke dood veroorzaakt alleen een verandering in het bestaan van die persoon. Het duidelijkst komt dit naar voren in het concept van de voorouders. Hoewel zij de stoffelijke dood gestorven zijn, 'leven' zij nog steeds bij de stam en 'communiceren' nog regelmatig met hun nakomelingen.

8a78dd319d8d7d4cfbe193c343afb044_medium.

Initiatieritueel, jongens van de Yao stam, Malawi.

Voorouderverering stamt nog uit de oude religies van voor de komst van het christendom of de islam. De gedachte hierbij was altijd, dat de mensen van de stam de geesten van hun voorouders moesten eren en tevreden houden door bijvoorbeeld rituelen, gebeden en/of offerandes. In ruil daarvoor zouden de voorouders hun nakomelingen steeds adviseren en beschermen tegen het kwaad.

Reïncarnatie, maar dicht bij huis

e38723369def70fae78611e4ce1f4ca8_medium.Het geloof in reïncarnatie komt op het Afrikaanse continent veel meer voor dan je misschien zou verwachten. Men zoekt het daarbij echter niet ver; de ziel van overleden familie- of stamleden reïncarneert volgens de overlevering namelijk niet in dieren of in vreemden, maar eigenlijk altijd in de kinderen van de eigen familie of stam. Hierbij is de fysieke gelijkenis van een klein kind met een overleden familie- of stamlid vaak doorslaggevend. Aan het uiterlijk, een bepaalde manier van kijken, een bepaalde beweging en dergelijke 'herkent' men de vorige incarnatie of identiteit en deze wordt dan vaak weer gebruikt bij de naamgeving van de nieuwe boreling. De Nigeriaanse Yoruba-stam neemt dit nog heel strikt. Als een meisje op de grootmoeder van moederszijde lijkt, wordt ze 'Yetunde' ofwel 'moeder keert terug' genoemd. Als een jongetje op de grootvader van vaderszijde lijkt, krijgt hij de naam 'Babatunde' ofwel 'vader keert terug'.

Onderdelen van de ziel

De kern van de oude (meestal) natuurreligies op het Afrikaanse continent is, dat alles in de natuur een eigen ziel heeft. In Mali gaat men bijvoorbeeld nog een stap verder door te stellen, dat alles niet alleen een ziel, maar ook een eigen uniek ritme heeft, dat de betreffende ziel definieert.

6ddcd159928c14944b208d31d6f4f5b6_medium.De Malinese balafoon (ook wel de Afrikaanse xylofoon genoemd) werd vroeger bijvoorbeeld specifiek gebruikt om via wisselende ritmen te kunnen communiceren met de geestenwereld (o.a. de voorouders).

Links: de balafoon bestaat uit een aantal uitgebeitelde houtblokken op een rechthoekig raamwerk.

Een groot aantal Afrikaanse stammen gaat er ook vanuit, dat de ziel uit verschillende aspecten bestaat. De levensessentie is bijvoorbeeld dat deel van de ziel, dat na de lichamelijk dood naar het Hiernamaals vertrekt.

Sommige stammen zijn er van overtuigd dat de levensziel onafhankelijk van het lichaam kan worden bewaard. In het verlengde hiervan gelooft men dan ook, dat zolang iemands levensziel veilig wordt bewaard, deze persoon niet kan worden gedood. Echter, alleen krachtige/machtige tovenaars, medicijnmannen en/of sjamanen zouden in staat zijn iemands levensziel succesvol te verbergen en veilig te houden.

4b690a1f87f3542cf510dcc218f08916_medium.Als een ander aspect van de ziel noemt men de gedachtenziel oftewel iemands persoonlijkheid en identiteit. Men gelooft dat deze na de dood (als geest) onder de levenden kan achterblijven.

Rechts: vrouw van de Samburu stam, Kenia.

Zwakke gedachtenzielen, zoals die van bijvoorbeeld jonge kinderen, verdwijnen normaal gesproken heel snel. Echter, de gedachtenzielen van sterke persoonlijkheden, krachtige leiders en/of beroemde mensen kunnen na hun lichamelijke dood veel langer onder de levenden blijven hangen, vooral als de persoon in kwestie onafgemaakte zaken achterliet of een wrok koesterde.

De reis naar Olorun

Ideeën over de delen van de ziel en hun functie kunnen sterk variëren per stam of per regio. De Nigeriaanse Yoruba-stam heeft er echter strak omlijnde gedachten over.

bdcc90e4dca27013fa7ce9f1303dedfe_medium.Volgens de traditie van deze stam vervullen de drie delen van de ziel na het overlijden verschillende functies. Het eerste deel heet de 'emi' (adem).

Links: drummers van de Yoruba stam, Nigeria.

Dit zou de levenskracht zijn, die in de longen en de hartstreek verblijft. In bijzondere gevallen kan de emi familieleden en clanleden vlak voor de dood van de betreffende persoon bezoeken om hen te laten weten dat hij of zij binnenkort zal sterven. De aanwezigheid van de emi wordt vaak ervaren als een onheilspellende kilte.

Het tweede deel van de ziel is de 'ojiji' (schaduw). Deze vertrekt na iemands dood naar de hemel om daar op het derde deel van de ziel te wachten.

Het derde deel, de 'eleda' (ziel) of 'ori' (hoofd) is de zogenaamde bewakersziel. Dit is het deel waaraan men offers brengt voor de reis naar het Hiernamaals wordt ondernomen. De eleda reist naar de hemel en treedt aan voor Olorun, de oppergod van de schepping. Daar wordt dan alles opgebiecht wat de overledene op aarde in zijn of haar leven heeft gedaan.

1d243105e1d7e011c1ec2e5d3361afba_medium.

Vrouw van de Hadzabe stam, Tanzania.

Zielen, die een rechtschapen leven hebben geleid, worden naar een plaats gezonden, die 'Orun Rere' (Goede Hemel) wordt genoemd. Hier verblijven zij, totdat ze weer in hun familie of stam worden wedergeboren. Slechte zielen van bijvoorbeeld moordenaars, misdadigers, gifmengers of zwarte magiërs worden naar de  'Orun Buburu' (Slechte Hemel) gestuurd. Na een al dan niet lange periode van boetedoening krijgen ook zij uiteindelijk een herkansing om weer in hun familie of stam te reïncarneren.

Andere zieldomeinen

Er bestaan uiteenlopende meningen over de plek waar de zielen – na de dood en voordat zij weer kunnen reïncarneren – verblijven. Er zijn stammen die – anders dan de Yoruba-stam – denken, dat het Hiernamaals zich in de aarde (onderwereld) bevindt en dat het daar sterk op onze (boven-) wereld lijkt. In deze visie zouden vele zielen dus waarschijnlijk gewoon 'verder leven' met hun eveneens overleden familieleden en voorouders, terwijl ze wachten op een kans op reïncarnatie.

df81e2155d400989722042a1a24b1cb8_medium.

In het Hiernamaals kunnen zielen ook zelf naar diverse plaatsen reizen, waaronder donkere bossen, uitgebreide vlaktes, diepe grotten, een andere stam of misschien zelfs onder de grond.
Sommige stammen geloven, dat de zielen van de doden in uitgestrekte wouden leven. Andere stammen, die zelf in gebieden zonder bossen leven, geloven eerder dat de zielen zich in grotten ophouden, eventueel in de gedaante van vleermuizen, die alleen 's nachts naar buiten komen. Ook kunnen de zielen zich in rivieren en meren bevinden.

Ongelukkige zielen, die op zoek zijn naar rust, blijven soms in de buurt waar hun lichaam is begraven. Gelukkig zielen bevinden zich meestal in de buurt van hun familie om hun levende nakomelingen te beschermen.

 

Oxalis.

© 2015, foto's: Flickr.com, Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

7edcbc6a86a503d0d058899a5278d64d_medium.Voor meer artikelen van deze schrijfster, zie bijvoorbeeld:

Het-Hiernamaals-volgens-de-Australische-Aborigines

Het-hiernamaals-volgens-de-Noord-Amerikaanse-Indianen

Het-Hiernamaals-volgens-de-Oude-Egyptenaren

Het-hiernamaals-volgens-het-Christendom

Het-hiernamaals-volgens-de-Islam

Of lees

verder op:

https://tallsay.com/oxalis of via

https://oxalisnatuurlijkewegen.wordpress.com/

 

22/02/2016 07:21

Reacties (2) 

1
22/02/2016 10:19
Een rijk gedachtegoed omtrent de mens, de ziel en het leven na de dood hield men er op na.
1
22/02/2016 10:13
Interessant, hoe verschillend , maar ook soms hoe gelijk, men door de wereld heen het hiernamaals zag.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert