Thorn, het witte stadje aan de Maas

Door Chrisrik gepubliceerd in Reizen in Nederland

Wij zijn drie dagen in Nederlands Limburg, in Thorn.

48868b9c449fb1dd9453c2ea1247a7ea_medium.

6f30d58794dddb63eb31bd30a76cdc7a_1348517

Thorn ligt in midden-Limburg, tegen de Belgische grens.

We genieten van een stadje met een historische kern vol pittoreske witte huisjes uit de 15de–18de eeuw. We wandelen en fietsen door bochtige straatjes met originele maaskeien. De vele monumenten, de prachtige kerk, de mooie panden met een rijke geschiedenis en sfeervolle tuinen maar ook de mooie ligging aan de Maasplassen doen ons steeds weer vol bewondering staan.

Thorn bevindt zich op 15 km van Roermond en trekt jaarlijks 350.000 toeristen. In de omgeving liggen veel wandel- en fietspaden. Ze brengen ons niet alleen door dorpjes, stadjes en velden maar ook door het natuurreservaat Koningsteen.

Het gemeentemuseum schetst de geschiedenis van de streek.

a88dd88c4babc37bb395788a67cf66d5_1348517

Stukje geschiedenis en meteen de verklaring van: de witte huizen

Thorn werd rond 975 gesticht als een abdij voor benedictinessen. De stichters waren de voorname edellieden Ansfried en zijn vrouw Hilsondis.Na de dood van Hilsondis werd Ansfried in 995 bisschop van Utrecht. Hun dochter Benedicta werd de eerste abdis van de abdij van Thorn. Was het klooster aanvankelijk van geringe omvang, in de loop van de 13de eeuw ontwikkelde het zich tot een wereldlijk stift voor adellijke dames.

Volgens wikipedia : Een sticht of stift is een klooster of een gebied waarover een abt of een bisschop als vorst wereldlijke zeggenschap had.

Met uitzondering van de abdis waren de kloosterdames – kanunnikessen of stiftdames genaamd - niet gebonden door religieuze beloften. Deze adellijke dames waren vrij om uit te treden en te huwen. Zij konden het klooster naar believen verlaten en ze mochten ook persoonlijke eigendommen bezitten. Ze maakten van Thorn  een stadje met veel hoofs vertoon. Dat leverde werk en welvaart op voor een grote groep mensen in de streek. Overdag bewoonden zij statige panden. De nachtelijke uren waren zij verplicht in een gemeenschappelijke slaapzaal in de abdij door te brengen.

Rond 1310 trad een wijziging op in het uiterlijk vertoon van de stiftdames. In een schrijven van 1310 aan de paus verzochten zij het zwarte bovenkleed te mogen afleggen, daar zij niet langer als reguliere kloosterlingen wensten te worden aangezien. Na twee eeuwen van stilzwijgen van de zijden van de Heilige Stoel bleek Alexander VI de wereldse neigingen van de stiftdames te begrijpen. In een brief uit 1497 staat hij hen toe de gewraakte kloosterkledij af te leggen en zich voortaan in het witzijden te tooien.

De stiftdames waren afkomstig uit de hoogste adel van het Duitse Rijk. Maximaal was er plaats voor slechts twintig dames in het stift. Op zijn hoogst zes priesters of kanunniken zorgden voor de liturgische taken. Sinds de 13de eeuw had de abdis, die aan het hoofd stond, naast geestelijke ook wereldlijke macht. Zo kon zij  zelfs de doodstraf laten opleggen en uitvoeren. Daarmee werd zij landsvrouwe van een miniatuurvorstendom, het Land van Thorn (dat Thorn en omgeving bevatte).

Met de komst van de Fransen in 1794 kwam er een einde aan vorstendom en abdij van Thorn.  De stiftdames en hun getrouwen namen de wijk en vele stiftgebouwen werden door de bezetters verbeurd verklaard en vervolgens afgebroken. Alleen de Abdijkerk bleef dit lot gespaard.

Thorn geraakte in economisch en sociaal opzicht in een dood tij. Er ontstond veel werkloosheid. De duizenden inwoners moesten van de ene op de andere dag overschakelen van de dienstensector naar het boerenbedrijf. In korte tijd werden schuren en paardenstallen gebouwd, opgetrokken uit oude materialen. Om het niet al te armoedig te laten lijken, werden alle gebouwen gewit met het goedkoopste dat er beschikbaar was nl. witte kalk. De inwoners schaamden zich dat ze armoedig waren geworden. Het witten was bedoeld om te slechte staat van de gebouwen te verbloemen.

De huidige staat van witheid heeft het stadje grotendeels te danken aan Den Haag.  Het rijk besloot in 1973 de status van 'beschermd dorpsgezicht' te geven. Ruim honderd gebouwen kregen de monumentenstatus en er kwam geld om de panden te onderhouden. De huizen werden niet meer gewit met 'kalk' maar met witte 'verf'. Maar de subsidies zijn inmiddels drastisch terug geschroeft en vandaag houden de inwoners van Thorn het witten van hun woningen zelf bij.

Weet je, door die armoede van vroeger, bleef het authentieke karakter goed bewaard en wanen wij ons bij het bezoek terug in de 17de of 18de eeuw.

In 1815 werd het voormalige vorstendom opgenomen in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.  Na 1839 werd Thorn een zelfstandige gemeente in de Nederlandse provincie Limburg. Sinds 1 januari 2007 maakt Thorn deel uit van de gemeente Maasgouw.

6d3fcc6ea5cf4cbd08cd10e031ee9141_1348518
262310a3dd8baf7a0a7a5f3f687898a7_1348518

Onze eerste dag in Thorn maken we een stadswandeling. Op deze manier kunnen we de meeste bezienswaardigheden van dichtbij bekijken.

 

Een paar opmerkelijke gebouwen die een bezoekje waard zijn

1. De abdijkerk

Het oudste deel van de Abdijkerk, de zandstenen westbouw, dateert van het einde van de 10de eeuw. Tegen het midden van de 13de eeuw begon men het romaanse gebouw stapsgewijs te vervangen door een kerk in gotische stijl.

40624c8614c17e66648976b606415ce7_1348518

0f4cfaba595c5a0743d89cbd2304ce12_13485184fdcdb354bc68557dbd9adc557873441_1348518

 

Om de kerk binnen te gaan, wordt inkomgeld gevraagd. Ik ben hiermee niet echt akkoord, maar blijkbaar wordt de kerk gezien als museum.

2. Wijngaard

De sierbestrating van dit pleintje, met in het midden de heraldische adelaar van het Duitse Rijk en de deftige woonhuizen, maken het tot één van de mooiste binnenplaatsen van Limburg. De donkerblauwe kinderkopjes en de veelkleurige maaskeien vormen samen een decoratief tapijt. In de tijd van de stift was de Wijngaard een hofgaard van de abdij.

5875318767e3baa7457c5cd82e7b9657_1348518

3. Onder de bomen

Gaande over het weggetje hebben we een mooi uitzicht op de achterbouw en het dakenspel van de panden aan de Daalstraat en de Wijngaard. De entree van de vroegere monumentale huizen monden uit aan de trappengalerijen. Eén van de bruggetjes dateert uit 1727.

4b9a01411b6ee1770d87a296ce85cf93_1348518

104a44844e9ef6c99b7500a5324d82c6_1348518

d77f6a56bfaf423414b58c8ea5ea6030_1348518

8ce0014607b0d682b5cb9933f8533bfb_1348518

4. Het Pottenhuis

Hier was de vroegere pottenbakkerij van het stift gevestigd. Tevens wijdden zich hier vrome vrouwen, nl. de begijntjes aan de goede, charitatieve werken.

d9d3b8693a58fc04fe9231925b3675e1_1348519

203b0014e0a86da94136d8b1b910151b_1348519

5. Het monument van de muziek

Dit monument verbeeldt het leven van Thorn. Sinds 1863 rivaliseren twee harmoniegezelschappen van Thorn om de hoogste, muzikale eer.

(die derde persoon is een Belg die een beetje 'doet alsof' hij muziek maakt :-)

f84ef3cf572e5e82a9184ad030a3e6f3_1348519

6. Kasteelhoeve De Grote Hegge

Het edelmanshuis werd voor het eerst vermeld in de archieven van Thorn in 1451. Het pand herbergde roemruchte adellijke geslachten.

De tuinen rondom zijn heel mooi aangelegd en goed onderhouden. Het is een heel groot domein waar nu af en toe feesten (bv. bruiloften) georganiseerd worden.

6792c6182c232167ec5e71658ee5c148_1348519

ca66f707272e2b57eae072536fad7069_1348520

7. De Hoogstraat

Hier staan drie gebouwen met een geschiedenis.

In het eerste gebouw woonden ooit de stiftdames. Het gebouw dat dateert uit de 18de eeuw is nu een 3-sterren hotel Hostellerie La Ville Blanche.  De poort van het koetshuis (aan de linkerkant) is nog waarneembaar. Een mansardedak bedekt het pand.

Het tweede was het kanunnikenhuis, nu is het een hotel, restaurant en koffiehuis. Hier zien we een zadeldak en gepleisterde lijstgevel uit 1729. Aan de linkerkant zien we ook het voormalige koetshuis.

In het derde gebouw, Kanunnikessehuys, woonden eveneens stiftdames en de gravin, nu is het een pannenkoekenhuis.  En ik kan je garanderen dat de pannenkoeken er héél lekker zijn! Maar ook een tas koffie met de Limburgse vlaai is een aanrader.

8410c9c676f2e27921c09d6ce8d140c7_1348520

3379e6eef703263f85ad93b203265c3a_1348520

040f15bd9b5ee01b5ec5231f195c6c50_1348520

Tijdens onze wandeling kunnen we weerstaan aan het binnengaan in een aantrekkelijk winkeltje met streekgerechten. En ja, we hebben thuis nagenoten van de zelfgemaakte mosterd, confituur en likeurtjes.

3b24e5b322ffd4be6c928c4ca326c7ca_1348520

087dba0fd38fd0b0cc76600b0f6dcf6b_1348520

693a1e08f24b8dd5d9e19652fd69c345_1348520

Er zijn nog heel wat andere huizen met een verhaal.

Maar misschien doe je er goed aan zelfs een bezoek te brengen aan Thorn en te genieten van dit gezellige stadje.

9381a4cc7b7b53eda9d1c3b645a78cb5_1348520

cb3c4488793a64fcbc3f6bd2813b6789_1348520

f8a1ebe5a66951b9f0ba6c0c33114dbb_1348520

82623dceaa3d036a9dde2e899b374bd0_1348520

2dd2a6ecb8cc943ad0651fd24d99ee31_1348520

720695eb0389897ccaa7e1764af21201_1348520

6b001100d1571b67663cf3c629d3db95_1348520

5f0449e08b82558a740c0f27f6c420ed_1348520


nog enkele mooie tuintjes en bloemen

97394e656aa3822fef796bbf48e26cf7_1348520

a17614f79e64307811fdaf503cd8750d_1348520

3201977e3929d2b2b430efeee1ec97b1_1348520

Die eerste dag was geslaagd, wij maakten een heel mooie wandeling in Thorn.

 

In een volgend verhaal neem ik jullie mee op fietstocht, langs de MAASLANDJESROUTE

En in een derde verhaal, bezoeken we de Kapel onder de Linden

17/02/2016 13:27

Reacties (9) 

1
18/02/2016 12:59
Rik speelt best wel goed moet ik zeggen. -))

Oh ben er wel eens doorheen gefietst met een racefiets. Is zonder meer mooi.
1
18/02/2016 13:06
wat een talent hé :-))
1
18/02/2016 13:17
Zonder meer.
1
18/02/2016 09:38
Wauw, ziet er echt een prachtig dorpje uit. Dat zet ik op mijn lijstje van 'het bezoeken waard'.
1
18/02/2016 13:06
het is werkelijk een aanrader hoor en de omgeving loont ook de moeite.
1
18/02/2016 08:08
Das bij mij om de hoek! Leuk dorpske! Hebben er ook een (zand)afgraving waardoor men er in de zomer heerlijk kan zwemmen bij 'het witte strandje'! ;-)
18/02/2016 13:07
Fijn als je zo dichtbij woont.
1
17/02/2016 14:16
Ik ben hier geweest en vond het een zeer indrukwekkend bezoek. Mijn artikel hierover had een hele andere lading, misschien ga ik die ook nog wel plaatsen hier. Mooi verzorgt artikel.
1
17/02/2016 18:21
Dank Kirsti, ik kijk al uit naar jouw verhaal.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert