Van Maasje tot Maas.

Door Leonardo gepubliceerd in Verhalen en Poëzie

         68238a9cd50ccd5759b6122a0985965c_medium.

                                                     De Maas nabij Ravenstein

 

Van Maasje tot Maas.

 

Als ik af en toe eens een blik werp op de rivier de Maas die op zo’n kleine driehonderd meter vanaf onze woning richting Rotterdam en de Noord Zee stroomt, dan bekomt me wel eens het gevoel dat het lijkt alsof er elk jaar meer water door deze grote, brede rivier wordt afgevoerd.  Natuurlijk is het slechts suggestie want ik kan die gedachten beslist niet onderbouwen. Maar die gedachte voedde enkele jaren geleden wel mijn wens om toch eens te gaan kijken bij de uiteindelijke bron van deze rivier die helemaal in Frankrijk, op het plateau de Langres, ontspringt en zich vervolgens in allerlei bochten wringend zich een weg zoekt door het Noord Franse land, om uiteindelijk via België en Nederland bij Rotterdam zijn rivierwater in de Noord Zee te doen uitvloeien. Nu, ik kan u zeggen dat mijn expeditie naar de bron van de Maas in Frankrijk toch een klein beetje op een teleurstelling is uitgedraaid. Niet zo zeer voor wat betreft het gebied en het landschap waar de Maas ontspringt, maar meer vanwege de onopvallendheid van zijn bronnen. Maar goed…, ik had misschien gewoon wat meer verwacht dan hetgeen we uiteindelijk aantroffen al blijft mijn bewondering voor deze fraaie rivier nog altijd onverkort even groot.

            d9d10fe6ed256f2d3baedc77bf0ca7ed_medium.

 

Vol verwachting togen we een flink aantal jaren geleden naar de fraaie stad Langres om vandaaruit de uiteindelijke bron van deze fraaie lange rivier te gaan bezoeken. Ik stelde me van die bron overigens heel wat voor. In mijn gedachten zag ik een rotsheuvel waaruit het water met kracht opborrelde en zich vervolgens een weg zocht door een landschap met heuvels en dalen omzoomd door weilanden en bossen. Uiteindelijk hadden we een aantal jaren voor dit bezoek aan de bron van de Maas een dergelijke waterrijke oprisping meegemaakt bij een bezoek aan de bron van de Touvre, een spectaculaire, enorme hoeveelheden water ophoestende bron, gelegen in het departement Haute Vienne in Zuidwest Frankrijk, zodat in mijn gedachten een dergelijk beeld ook werd toebedacht aan de bron van de Maas. Groot was dan ook de teleurstelling toen we uiteindelijk langs een smalle rustige landweg gelegen op een hoogvlakte omzoomd door weilanden en boomgroepen, een soort monument zagen staan, met daarop een in het Frans gestelde tekst dat we nu voor de bron van de Maas stonden. En inderdaad; vanuit een bron van een goede meter in diameter  die langs de weg was gelegen zagen we  dat in de zanderige ondiepe plek naast de weg water opborrelde. Geen grote hoeveelheid zoals we  eigenlijk hadden verwacht, doch slechts heel bescheiden kwam wat water omhoog uit die zanderige kleigrond. Water wat zich vervolgens via een, als een soort rechtgetrokken slootje ogende beek, in een rechte lijn langs de straatweg, zich een weg zocht richting de Noordzee.

            

            b4d8287e583c6090e6540a66fbfc0132_medium.

De eerste bron van de Maas, gelegen naast een smalle weg. Detweede Maasbron is een goede kilometer verder in een weiland gelegen. Het water van die tweede bron stroomt in de gevormde beek van de eerste bron uit.

Met een van verbazing openvallende mond aanschouwden we dit eenvoudige natuurlijke fenomeen, nauwelijks in staat ons af te vragen hoe het dan toch mogelijk was dat dit iele stroompje, zo’n enorme rivier kon vormen. Alhoewel: de natuur is tot alles toe instaat.  Onze volgende verbazing was dat er een paar kilometer verderop, in een weiland, nog een tweede Maasbron bleek te bestaan waarvan het water dat die bron produceerde in het intussen gevormde beekje van de eerste bron deed uitstromen. Enkele koeien liepen onverschillig door het minuscule stroompje bij die tweede bron te waden waarna het water, vies van de modder, rustig de flauw aflopende helling richting de straatweg afliep. Dus dit was het dan, bedacht ik mij, terwijl ik even de geologische kaart van dit plateau van Langres er bij pakte en een blik wierp op de bodemstructuurlijnen die op de kaart waren getekend. Vervolgens pakte ik een dunne ijzeren staaf uit de kofferruimte van de auto en tikte die met enige moeite met een flinke zwerfkei vlak naast het smalle beekje in de kleigrond. Al na een goede meter voelde ik weerstand en kreeg ik de staaf niet verder de grond in.  Ik had de rotsbodem, bestaande uit een immens kalksteenmassief, wat zich onder dit plateau van Langres uitstrekt reeds bereikt. Een kalksteen massief dat ooit in het geologisch tijdvak van de Jura is gevormd en zich vlak onder de oppervlakte van het landschap bevindt, dat met een goede meter klei is bedekt. Die kalksteenlaag ontneemt het neervallende regenwater wat door de klei heen sijpelt de kans om dieper in de grond door te dringen zodat er heel lang geleden, een tweetal bronnen konden ontstaan die het regenwater uiteindelijk richting de Noord Zee konden laten afvoeren.  Overigens zijn de twee bekende Maasbronnen niet de enige plaatsen waar grondwater zich een weg naar de vrijheid zoekt. Al in de eerste vijf kilometer vanaf de bron aan de straatweg sijpelt overal grondwater uit allerlei kleine spleetjes in de kleigrond richting het gevormde Maasje.   

                       eb49c8379a9e2a633306be12224b7efe_medium.

                         Dit is hem dus; de Maas. Nu nog, net na de bron, een gezellig beekje.          

 

Dat plateau van Langres is ook in andere opzichten opmerkelijk omdat over dit plateau een zogenaamde natuurlijke waterscheiding loopt. De bron van de rivier de Saône is niet zo heel ver van die van de Maas gelegen, net als de bron van de Marne. Ook deze rivieren voeren hun water af naar zee met dien verstande dat de Saône aan de zuidelijke kant van deze zogenaamde waterscheiding ligt en derhalve zijn water via de Rhône in de Middellandse Zee afvoert, terwijl de noordelijk van deze waterscheiding gelegen Maas en Marne dat in de Noord Zee doen.  De Maas kent in zijn eerste vijftig kilometer stroomafwaarts door het fraaie Noord Franse heuvelland nog een merkwaardig verschijnsel. Vlak voor het kleine plaatsje Bazoilles verdwijnt zomers de rivier soms opeens uit het landschap terwijl dan een met kiezelstenen bezaaide droge bedding overblijft om vervolgens na enkele kilometers verder weer opeens bovengronds te treden.  Dit verschijnsel, dat men,,Perti de la Meuse,, noemt, is eigenlijk het wegzakken van de rivier in een aantal zinkgaten in de karstbodem.  Het verschijnsel is niet echt uniek want ook in het departement Ardeche – dat ook een sterke kalksteenstructuur kent - zijn er rivieren, zoals bijvoorbeeld de Ibi, die dit verschijnsel ook kennen. Het wegzakken van het rivierwater treedt overigens alleen op bij een langdurige droogte.

 

                     

                       4c433129108e43b3fb983aed1c574fbe_medium.

                                      Hier is het Maasje al een echte Maas aan het worden

Gedurende de loop naar Rotterdam krijgt de Maas veel water door instroom van zijrivieren en vooral van kleinere beken. Vooral in België is dat het geval. Al met al kunnen we gerust stellen dat de Maas een echte regenrivier is. Een rivier die het moet hebben van de neerslag die in zijn stroomgebied valt. Dat onderscheidt de Maas ook duidelijk van een rivier zoals de Rijn wat een typische gletsjer rivier is en het vooral moet hebben van gletsjer smeltwater vanuit de Zwitserse bergen. Door de constante instroom van water uit de zijrivieren kun je stellen dat de Maas eigenlijk een dynamische zichzelf onderscheidende rivier is.  Je zou na het zien van de bescheiden Maasbronnen waaruit zo’n schitterende rivier is ontstaan bijna lyrisch zeggen: De Maas is een rivier met een fraaie natuurlijke uitstraling.

16 februari 2016

 

© Leonardo

 

16/02/2016 17:28

Reacties (2) 

17/02/2016 08:13
De bron is eenvoud,
Daaruit groeien machtige dingen.

(gaat bij favoriet om nog vaker te lezen)
1
16/02/2016 20:01
Oh dit is gaaf om te lezen en ik vind de eerste foto erg mooi.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert