Eert uw ouders...tot op zekere hoogte

Door Edwin Bruinooge gepubliceerd in Persoonlijke ervaringen

Er is geen groter risico dan het opvoeden van kinderen. Hoe ver mag je gaan in je bescherming tegen verkeerde keuzes? En het opdringen van je eigen levensvisie?

 

Ouders en kinderen, tot elkaar veroordeeld?

17b8deda273d6b3dea801866955ae027.jpg

Ik ken een vrouw. Ik ken haar behoorlijk goed, mag ik wel zeggen. Haar naam noem ik hier niet; het is genoeg om op te merken dat ik haar geschiedenis ken en begrijp. Gevlucht uit een land dat het hare niet meer was, naar een land dat ze alleen kende uit verhalen. Opgegroeid in een vreemde samenleving waar ze zich maar had aan te passen. Een vader met een oorlogstrauma en hertrouwd met een vrouw die waarschijnlijk een hekel had aan de meegebrachte kinderen. En het jonge meisje kon het krijgen! Ze werd continu in de gaten gehouden, beoordeeld en veroordeeld door een stiefmoeder die blijkbaar een duivels genoegen had in het klikken van alle tekortkomingen aan de vader. Die dan vervolgens zijn kind met zijn grote soldatenlaarzen door de gang trapte, terwijl zijn echtgenote – ik stel me haar kwijlend van genot voor – schreeuwde dat ‘hij die brutale blik uit haar ogen moest rammen’. Ze verdroeg de fysieke pijn, verhardde haar hart en zorgde er uit alle macht voor dat die bewuste blik op haar gelaat geëtst bleef. En dan de geijkte volgende scène, die altijd plaatsvond na zo’n incident. Zij in bed, haar vader die grienend zijn spijt betuigt. Waarop ze zich omdraait met de woorden dat hij weg moet gaan, omdat zij geen jankende mannen kan verdragen. Een emotionele tik uitdelend, waar zij niet in staat was een fysieke mep uit te delen. Iets wat sowieso onaanvaardbaar zou zijn; je slaat je ouders niet. We schrijven de jaren vijftig. Ze was 15 en op school begonnen de blauwe plekken toch wel erg op te vallen. De overheid kwam in actie; ze werd uit huis geplaatst en kwam terecht in een pleeggezin. Goede, lieve mensen, met wie ze tot aan hun dood contact is blijven houden.

861858716f7b7ec33b203cf49b58e713.jpg

Ik ken een jongetje, hij zal een jaar of tien geweest zijn. Hij kon niet omgaan met de heftige gebeurtenissen binnen zijn familie. Hij keerde zich in zichzelf, trok zich terug en ontwikkelde ‘tics’, op een dwangmatige manier. Een van die tics was een soort automutilatie van zijn vingerkootjes. Mensen zagen het, vonden het maar raar, maar deden niets. ‘Zal wel last hebben van zenuwen, groeit hij wel overheen.’ Totdat een van de vingers een beginnende gangreen ontwikkelde. Op tijd behandeld door de huisarts en sinds dat moment hield de automutilatie op. Maar het in zichzelf keren ging door. Hij droeg meestal een emotieloos masker, zeker op die momenten als zijn moeder tegen anderen zei dat ze geen plezier, maar ook geen last van hem had. En hij groeide er ook overheen, uiteindelijk. De opmerking van zijn moeder, die hem tot in het diepst van zijn ziel kwetste, heeft hij haar al lang vergeven. Alleen nog nooit uitgesproken.

4af49d0c3334275e3b4b823aef043f2b.jpg

Ik ken een meisje, dat als vers studentje in Utrecht aan kwam. Opgegroeid in een verstikkend katholiek milieu, een jeugd met vooral veel verboden en weinig vrijheid. Een vrijheid die ze nu wel had, een vrijheid waarmee ze niet goed raad wist, want ze had geen kans gekregen dit te leren. Zoveel mensen die zo ontzettend in haar geïnteresseerd leken! Ze vermoedde wel dat haar uiterlijk hierin een belangrijke rol speelde. Ongeveer dertig seksuele relaties in een jaar tijd, vele liters alcohol en ongewild een jarenlang stigma. Een hard leerproces, wellicht een zwarte bladzijde uit haar leven, maar ze heeft het gered. Op eigen kracht.

bf72bbb6c78c356137f0fbddaf606f4b_medium.

Ik hoorde een verhaal over een ander meisje, opgegroeid in Zeeland, in een typisch zwartekousen-milieu. Ze was 16 en paste op de kinderen van een gezin uit haar dorp. De moeder van het gezin gaf haar een boek te lezen, een boek dat ze zelf schitterend vond op haar zestiende. Een mooi sprookjesverhaal, ‘De Oneindige Geschiedenis’ van Michael Ende. Die avond trof ze het boek aan op de salontafel, nauwelijks gelezen. Schuchter vertelde het meisje dat ze niet kon geloven dat het verhaal echt gebeurd was. De vrouw was verbijsterd en vroeg door, haar koude rillingen onderdrukkend. Bij het meisje thuis stond er maar één boek in de kast: de Bijbel, een boek dat 100% waarheid is. Niemand had haar ooit duidelijk gemaakt dat er ook boeken bestaan die fictie bevatten.

f698bf09dfa132df2c54fd0a2d74d056_medium.

Ik ken verhalen uit een ander land. De Verenigde Staten van Amerika. Over kinderen die niet naar school gaan, om diverse redenen. Angst voor het geweld dat op scholen plaats kan vinden. Slachtpartijen door verknipte figuren. En het risico op drugsverslaving. Een overtuiging dat veiligheidsagenten en metaaldetectoren geen plaats zouden moeten hebben in een omgeving die bedoeld is om aan je toekomst te werken, om iets te leren. Maar ook om andere redenen. Een rotsvaste overtuiging dat de overheid via de scholen onwaarheden verspreidt en kinderen hersenspoelt. Een groot complot. Want de wereld is toch niet 4,6 miljard jaar oud, maar gewoon geschapen in het jaar 4004 voor Christus, zoals Aartsbisschop Ussher in de 17e Eeuw had berekend? Negers stammen toch af van de zoon van Noach die door zijn vader vervloekt werd omdat hij diens naaktheid had gezien? En dus is het toch logisch dat zijn nakomelingen nooit gelijke rechten mogen hebben? President Obama is toch de Antichrist? En Einstein's beroemde formule E=mc², dat is toch gewoon "liberal claptrap"? Home schooling is toegestaan in de Verenigde Staten en er wordt veel gebruik van gemaakt; het past ook in een samenleving, nog steeds doordrongen van een pioniersmentaliteit. Het neemt ook toe, elk jaar.

a5f891e32a9a832dc476e28b21481976.jpg

Ik ken verhalen van mijn ex-vrouw uit de tijd dat ze werkte voor Jeugdzorg en medische check-ups deed. Over kinderen die elke dag ontbijten met een Mars en een glas cola. Over een jongetje dat niet weet wat aardappelen zijn, waarop zijn moeder roept: “Gewoon, patat!” Over kinderen die nooit verse groenten of fruit eten, omdat de ouders het teveel moeite vinden om ze te laten wennen aan ‘vreemde smaken’, die ze bovendien zelf ook niet lekker vinden. Over kinderen van een jaar of acht met twintig kilogram overgewicht. Met ouders die een veelvoud hiervan meetorsen. Over zieke kinderen, nooit ingeënt. Vanwege religieuze overwegingen of angst voor de onbetrouwbare Big Pharma en bijwerkingen. Gevoed door angstaanjagende en sensationele artikelen op Internet en onmachtig om in die wirwar van informatie een weloverwogen keuze te maken. En dus maar af gaan op degene met de grootste megafoon.

ea98eda701ccee8a1d6ffdeeaa8d0271.jpg

Ik hoor een verhaal over een gezin uit mijn jeugd. Een moeder, ‘bij de Baghwan’, met twee dochters. De dochters worden aan hun lot overgelaten als de moeder met een aantal geloofsgenootjes aan het ‘chanten en mediteren’ is. En dat doet ze heel vaak. Op de natuurlijke muziek van bosgeluiden, terwijl de cassette “Sounds of the Forest” speelt. Of op de muziek van “The Sound of Silence”, een leeg cassettebandje, waarvoor ze nog geld heeft betaald ook! Wat is er van haar dochters terechtgekomen? De oudste waarschijnlijk goed, de jongste helaas niet. Terechtgekomen in het criminele circuit en later teruggevonden in een koffer, in stukken.

426c9d3bde65bc5aa55ad205c91f92cf.jpg

Ik hoor een verhaal over een schoolmeisje met een gouden toekomst. Ze haalt negens en tienen bij de vleet. Ze droomt van een carrière als chirurg. Ze is trots op het feit dat ze de eerste uit haar hele familie is die de capaciteiten heeft om verder te studeren. Het leven lacht haar van alle kanten toe. Totdat ze begrijpt dat ze uitgehuwelijkt is aan een ongeletterde, uiterst traditioneel denkende achterneef uit het land van herkomst. Iemand die nog geen letter Nederlands spreekt. Omdat de familie-eer dit eist. Omdat haar ouders dit zo willen. Ze maakt een keuze tussen zelfmoord en wegvluchten.

9ecd839356d576c5ca54b263bc44dfd5.jpg

Ik lees over een vrouw die rotsvast overtuigd is van de waarde van haar dieet. Een dieet dat ook door haar opgroeiende zoon wordt gevolgd. Er zijn zelfs documentaires over gemaakt. Velen spreken er schande van. Hij heeft een groeiachterstand. Er wordt gesproken over uithuisplaatsing. Vooral vanwege het feit dat hij niet naar school gaat, iets dat in Nederland niet mag. Maar ook gaan stemmen op om deze vorm van diëten kindermishandeling te noemen.

61b4e1469bd5cdc16c7c7d58eab86857.jpg

Ik lees in de boeken ‘The Chosen’ en ‘The Promise’ van Chaim Potok over een chassidische rebbe die merkt dat zijn zoon een andere richting wil volgen dan de richting die altijd voor hem uitgestippeld lag. Het doet hem pijn, veel pijn, maar hij laat die keuze bij zijn zoon. Ik ben het met hem eens.

Ik ken een gezin dat veganistisch leeft, vanuit diepe overtuiging. Maar hun dochtertje groeit op met dierlijk voedsel. Ooit mag ze zelf kiezen, maar nu erkennen de ouders dat een veganistisch dieet voor opgroeiende kinderen minder geschikt is. Ook sociaal gezien. Ze vertrouwen op de kracht van hun opvoeding, ooit zal hun dochter de juiste keuze maken. Ik heb respect voor hen.

Ik zie een man die knarsetandend moet toezien hoe zijn dochter verliefd wordt op een jongen van een ander volk en een ander geloof. Het doet hem pijn, veel pijn. Zijn familie spreekt er schande van. Ze verwachten actie, harde actie desnoods. Zijn familie-eer staat op het spel. Uitdagend, sterk en trots trotseert hij de kritiek. Hij was het immers die besloot om in dit land te gaan wonen. Hij was het immers die daarmee het risico nam dat zijn kinderen beïnvloed zouden raken door een andere cultuur. Hij accepteert de consequenties van zijn keuze en zegt hardop dat hij zijn dochter steunt. Stilletjes hoopt hij dat het slechts een bevlieging is. Maar hij is bereid om het te accepteren mocht dit niet zo zijn. Hij erkent dat het niet makkelijk is, maar gaat het wel proberen. Uit liefde voor zijn dochter. Uit respect voor zichzelf als vader. Dát is het, waar hij zijn eergevoel op baseert. Voor mij is hij een ‘echte vent’.

22a2da13b9eac488bcfae09d89a88fe0_medium.

Ik zie een documentaire over de Amish uit Pennsylvania. Rotsvast overtuigd van de waarde van hun geloof en hun aparte levenswijze. Rotsvast vertrouwend op de kracht van hun opvoeding. En ze nemen een ontzettend risico. Al hun kinderen mogen een paar jaar ‘proeven van de wereld’. Ze noemen het ‘rumspringa’. Aan het eind van die periode maken ze een gemotiveerde keuze: kiezen voor de ‘wereld’, of kiezen voor de levenswijze van hun ouders. Hun ouders bewenen elk kind dat in hun ogen de verkeerde keuze maakt. Altijd blijven ze bereid om ze als verloren zonen terug te ontvangen. Ze snappen dat ouderschap zonder risico’s onbestaanbaar is. Ik maak een diepe buiging voor hen.

a7191f5a12c0dfccb2f7e06e629d6c2e_medium.

Ik verbaas me over discussies rondom het thema kindermishandeling. Extreme mentale mishandeling, harde fysieke mishandeling, kindermisbruik, daar is iedereen het over eens. Dat moet niet mogen, daar moeten ‘we’ kinderen tegen beschermen. Uithuisplaatsing beantwoorden ‘we’ in die gevallen met bijval en applaus. Maar waar ligt de grens? Ik zie het om me heen gebeuren. We kijken naar de splinter in de ogen van anderen en zien de balk in ons eigen oog niet. Wat is die balk dan? Onze eigen levenswijze en de levenswijzen die in ons straatje passen. De rest, daar durven we met gemak het etiket ‘kindermishandeling’ op te plakken. Maar komt het té dichtbij, dan grijpen we heel snel naar excuserende en goedpratende redeneringen. Nee, in die andere gevallen mag de overheid de ongelooflijk sterke band tussen ouder en kind wel verbreken, als ze het maar niet wagen om ooit op onze stoep te staan. Want wij proberen tenminste nog het goede te doen. De rest van de wereld is zwart-wit, maar bij ons eigen soort mensen onderscheiden we alle grijstinten.

b4a6d2026c2818931ffb68f2d561d4bf.jpg

Ik kijk terug naar mijn jeugd. Mijn ouders hebben fouten gemaakt, sommige klein, andere met verstrekkende gevolgen. Ik probeer hun keuzes te begrijpen, ik probeer me in hun positie te verplaatsen. Sommige keuzes accepteer ik zonder emotie. Sommige keuzes, die me ooit woest hebben gemaakt, bezie ik nu met humor, omdat ik erken dat ze achteraf gezien lang zo slecht nog niet waren. En sommige keuzes vergeef ik hen.
Ik kijk naar mijn eigen kind. Ik aanvaard alle risico’s. Wat als hij opgroeit tot een tweede Hitler? Wat als hij opgroeit tot een tweede Ted Bundy? Wat als hij ooit kiest voor een leven als moslim- of christenfundamentalist? Wat als hij opgroeit tot een volwassene met 100 kg overgewicht? Accepteer ik het, ga ik het zien als persoonlijk falen? Ik heb nog geen flauw idee. De dingen die mijn ouders fout hebben gedaan, ik probeer ze anders te doen. De dingen die ze goed hebben gedaan, ik heb er van geleerd en pas ze toe. Ik ga ook fouten maken, ik heb ze al gemaakt. En vele zullen volgen. Misschien ga ik me ooit schamen, misschien zal ik ooit een geweldige tirade aan moeten horen. Misschien ziet de overheid een reden om in te grijpen. En misschien gaat alles van een leien dakje. Ik help hem op weg, hij mag zijn eigen keuzes maken. Ik heb ze maar te accepteren, ik heb er maar op te vertrouwen dat zijn keuzes goed zullen zijn. Wat kan ik anders?

dcd691fc68e6adb66ff704f11c9ce4b1_medium.

 

 

03/02/2016 15:34

Reacties (16) 

06/02/2016 20:07
Er zijn zoveel verschillende manieren om kinderen te mishandelen, sommige zijn het zich zelf niet eens bewust ze weten immers niet beter.

Ik hoop dat ik het goed doe dat ik niet blind ben voor dat wat ik denk dat goed is. Ergens wil ik ze zo min mogelijk kaderen maar onbewust zal ik ze dat meegeven waar ik me mee bezig houd. Ook ik probeer ze op weg te helpen en te leren voor zichzelf te denken.

Het zijn schrijnende verhalen die je hier laat lezen.
05/02/2016 23:46
Heb het zo te lezen goed getroffen. Er werd bij ons thuis geen druk uitgeoefend en zeker niet geslagen. Alles wat je in je kop kreeg was bespreekbaar, mijn ouders hadden geregeld (uit ervaring) een andere visie op bepaalde zaken, spraken die ook uit, maar drongen je niets op. Ik dacht wel na over hun kijk op bepaalde dingen en heb me er ook wel door laten leiden, maar ik heb me er nooit door laten hinderen. We mochten onze eigen fouten maken.
1
05/02/2016 18:50
Ik heb een tijdje gewacht om te reageren.... ik heb respect voor mijn beide ouders, dat betekent natuurlijk niet dat ik het met al hun keuzes eens was/ben. Mijn kinderen respecteren me, ook al botst het af en toe eens hevig: als ik dan bedenk hoe ik als tiener was, kan ik niet klagen.

Voor mij is die kind/ouder band en omgekeerd heel vanzelfsprekend. Het ligt er natuurlijk maar net aan waar je opgroeit, ik heb hier al de vreselijkste verhalen gelezen.

Respect krijg je niet zomaar, je moet het echt verdienen en dan ook nog eens zien vast te houden.
1
05/02/2016 09:57
Respect moet je verdienen en niet krijgen vanwege leeftijd, status, geslacht of geboorte.
Maar je moet wel iedereen met respect bejegenen, tot ze bewezen hebben je respect niet waard te zijn.
Mooi artikel weer - kan het dat ik hem herken?
1
05/02/2016 11:51
Helemaal mee eens.

Klopt, ik leun nu nog heel erg op mijn "oudjes". Mijn voorlaatste artikel is het enige dat echt nieuw is.
1
05/02/2016 11:56
Niet die van die sleutelhangers toch? Ik kan me namelijk herinneren dat ik daar op Plazilla op reageerde.
05/02/2016 17:41
U bent niet ingelogd. Wilt u nu inloggen of een account aanmaken?
Nee, de overleden ruimtevaarders.
1
05/02/2016 15:32
Wat ik nog opmerken wilde: dus dat meisje gelooft wel dat iemand water in wijn kan veranderen? Of over water kan lopen? De zee kan laten splijten maar een jongetje die in een boek terecht komt en zijn fantasieën kan waarmaken?
Want laten we wel wezen. Kan het toch fantastischer dan de Bijbel?
04/02/2016 16:51
Als ouder maak je altijd fouten daar kom je niet onderuit. Heb respect voor je kind dan zal je kind ook respect hebben voor jou en voor anderen.
03/02/2016 17:20
Mooi artikel. Herkenbaar in zoverre van de keuzes maken om je kind vrij te laten zijn. Ze zo goed mogelijk te begeleiden. En weten dat je zelf iedere dag fouten maakt...
03/02/2016 17:19
Ik eer mijn vader en moeder.
Met trots, omdat zij mijn ouders waren, omdat zij beiden het waard waren en zijn.

Maar ben het met je eens , het geldt in ieder geval niet voor alle ouders.

Ook geldt het niet voor elk kind , dat soms zijn/haar ouders niet begrijpt.

Tot op zekere hoogte. Ere wie ere toekomt.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert