Over schrijven en wat erbij komt kijken

Door Guivanho gepubliceerd in DIY

d4ac50182ce8009cb5acab592bbb0206_medium.

Regelmatig maken mensen elkaar op fora attent op spelfouten. Soms tot ergernis van de één en tot leedvermaak van de ander. Maar er is meer, dat de kwaliteit en de leesbaarheid van een tekst bepaalt. Enkele tips.

Spelvouten

Als ik een tekst lees, die vol spelfouten zit, heb ik de neiging om het geschrevene minder serieus te nemen dan wanneer iemand wel correct Nederlands schrijft. Onterecht? Wellicht, want je weet toch wat ik bedoel? Terecht? Misschien wel, want als iemand niet de moeite neemt om haar of zijn boodschap in correct Nederlands te verwoorden, dan is enige twijfel aan de waarde van die boodschap toch te begrijpen?

We raken hier aan de manier, waarop Nederlandssprekenden zich tot hun taal verhouden. Die is veelal slechts  voertuig. Om geld te verdienen bijvoorbeeld. Om kort door de bocht duidelijk te maken, wat je bedoelt. Maar taal is meer dan een middel. Hoe komt dat?  Omdat jouw taal, het Nederlands in dit geval, een uniek instrument is om te communiceren. Niemand anders op de wereld, behalve dan de degenen, die het spreken, maken er gebruik van.

Breinbrouwsels

Bij sommige teksten lijkt het erop, alsof je in iemands hersenen kunt kijken. Met alle gedachtesprongen, die daarbij horen. Soms op het onbegrijpelijke af. Schrijven is echter niet alleen opschrijven wat in je hoofd opkomt, maar ook nadenken over de vraag, hoe je wat in je hoofd opkomt het beste op de lezer over kunt brengen. Dat gaat verder dan spellingscontrole of het simpele gegeven, dat een zin begint met een hoofdletter en eindigt met een punt. Met het schrijven van wat in je hoofd opkomt is niks mis, maar laat het daar niet bij. Laat een tekst een tijdje liggen en ga er daarna aan schaven. Ga eens na, hoe vaak er passieve zinnen in je tekst voorkomen. ‘Wordt, werd, geworden’ en zo. Probeer die zinnen actief te maken. Lange zinnen. Ook al zoiets. Er zijn er, die het schrijven daarvan tot ware kunst hebben verheven. Lees er het gedicht van Johnny van Doorn maar op na:

Een magistrale stralende zon

Verdwaald in de duisternis
Is hij terechtgekomen in
Een soort woestenij die
Met dopheide en kleine
Heesters is begroeid &
Aankloppend bij een
Afgelegen boerderij
Waar een flauw lichtje
Hem doet vermoeden
Dat er iets van leven
In aanwezig moet zijn
Wordt hem opengedaan
Door een kleine kale
Scheelogige monnik
Die hem gastvrij en
Onderdanig ontvangt
In zijn stemmig blauw-
Geschilderd vertrek
Dat onder het schenken
Van een chinees kopje
Thee door hem plechtig
Wordt genoemd de hal
der kennis die slechts
Toegankelijk is voor
Zij die door de
Stilte zijn gegaan &
Zijn tranen nauwelijks
De baas kunnend weet
Hij terstond dat
Deze oude magiër
Zijn langgezochte
Leermeester moet zijn
Die op zijn weg
Naar het door hem
Begeerde middelpunt
Zijn toeverlaat zal
Zijn in moeilijke uren &
Als hij na een gerief-
Lijke nachtrust bij
Het kraaien van de haan
Het huisje van zijn dromen
De rug toekeert om met
Zijn zwerftocht verder
Te gaan is er zoveel
Gebeurd dat in tegen-
Stelling met die avond
Tevoren hij gevuld is
Met een nieuwe lading
Levenskracht die hem
Doet jubelen over de
Vol met kwinkelerende
Vogels zijnde Natuur
Die goudgeel beschenen
Wordt door een magi-
Strale stralende zon.

In een tekst leiden dergelijke zinnen echter veelal tot langdradigheid.

Eerste of derde persoon?

Bedenk, dat één van de criteria voor de kwaliteit van een tekst is, hoeveel lezers je aan het eind ervan hebt overgehouden. Daarvoor is nodig, dat je je verdiept in je potentiële lezerspubliek en dat je je tekst in een vorm giet, die dat publiek aanspreekt. Teksten over persoonlijke ervaringen, die een emotionele lading hebben, komen vaak niet boven het niveau van verzuchtingen uit. Probeer dan de ik-vorm eens te vervangen door de zij- of hij-vorm, waardoor het lijkt alsof je over iemand anders schrijft.  Je schrijft dan met minder remmingen. Bij de ik-vorm blijf je toch altijd zitten met het gevoel, dat de lezer over je rug in je ziel kan kijken.

Schaven en schuiven

Tenslotte iets over de structuur van een tekst. Ik zei al, dat het aanbeveling verdient een tekst na het schrijven te laten liggen en er daarna aan te gaan schaven. Dat kan ook betekenen, dat je gaat schuiven in de volgorde. Bij het schrijven van een langere tekst is het raadzaam om eerst na te denken over de volgorde en vooraf enkele steekwoorden op te schrijven, die staan voor te schrijven paragrafen of alinea’s. En... schrijf de intro op het laatst.

 

 


 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.
02/02/2016 14:52

Reacties (4) 

03/02/2016 15:36
Ben ervan overtuigd dat in mijn artikelen best wel het e.e.a, staat wat niet helemaal correct is.
Alleen ga ik het niet bijschaven, want dan is het niet meer zoals ik iets wilde typen. Spelfouten probeer ik te vermijden, vrij logisch lijkt mij, maar meer ook niet.
03/02/2016 12:14
Nou? Een zorg minder? Ik kom hier met enige regelmaat nog spelfouten tegen.
02/02/2016 21:23
Als je op deze site een artikel schrijft me te veel taalfouten, wordt het artikel niet geaccepteerd. Dus hebben we met z'n allen een zorg minder!
02/02/2016 18:04
goed artikel, dyslexie is ook vaak de oorzaak van taal- en spelfouten of een laag opleidingsniveau.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden. Tallsay.com is onderdeel van Plazilla Ltd.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert