Het andere gezicht van de Amerikaanse samenleving.

Door Leonardo gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

        

             f38323ee93beb860853aa58eed10f917_medium.

                                                                      Salt Lake City.

 

Het andere gezicht van de Amerikaanse samenleving.

 

Wanneer we het over de Verenigde Staten van Amerika hebben denkt een ieder gelijk aan een super modern land dat qua inzichten en technisch kunnen ver voor ligt op de rest van de wereld. Een beeld dat de VS graag in televisiebeelden en films wil uitstralen, doch het tegenovergestelde is eigenlijk waar. Slechts een geschatte minderheid van zo’n 40% van de Amerikaanse bevolking is inderdaad echt heel vooruitstrevend en modern te noemen, doch een meerderheid van de Amerikaanse bevolking - vooral de plattelands bevolking - is daarentegen eigenlijk hopeloos behoudend, soms ultra conservatief en soms zelfs bizar ouderwets ingesteld, gemeten naar onze huidige Europese sociaal maatschappelijke maatstaven. Vooral in de zuidelijke staten speelt dit conservatisme nog altijd een opvallende rol in de samenleving.

Natuurlijk kun je het karakter van een bevolking niet per definitie meten aan de inrichting van hun woning, de auto’s van het gezin of de kwaliteit en plek van de woning, want soms spelen ook heel andere zaken een rol als het gaat om de wijze waarop de gemiddelde Amerikaan zijn leven inricht. Grote afstandelijkheden met de werkelijke dagelijkse realiteit dringen zich eveneens soms op. Men vindt deze bizarre uitwassen in mentaliteit en geloof vooral terug in een aantal zuidelijke staten zoals: Arizona, Utah, Pennsylvania, South Dakota, Ohio, Indiana, Alabama en Colorado.  Staten waar het soms barre woestijnlandschap en de uitgestrekte prairies reeds in vroeger eeuwen de grens trok tussen voorspoed en armoede. Vooral ook speelde hier – net als in onze tegenwoordige moderne tijd -  het geloof een belangrijke doch soms ook een bizarre en overheersende rol. Deze genoemde Amerikaanse staten werden na verloop van jaren de vestigingsplaatsen van geloofsontheemden uit Europa. Rustieke vestigingsplaatsen van mensen die vanwege hun afwijkende christelijke geloofsopvattingen in hun voormalige thuislanden werden vervolgd. Vooral in de staat Utah staat de grillige doch beeldschone ruige natuur in schril contrast met de mentaliteit van een groot deel van de streng religieuze bevolking van deze staat. Een bevolking die overigens voor een groot deel tot de Mormoonse kerk behoort.         

 

              bada38e87dce97147f586f9bfe8e5645_medium.

 Lavaproppen van zeer oude dode vulkanen.  Prachtig plaatje van de woestein wat veelvuldig wordt     gebruikt voor reclame doeleinden voor de staat Utah.

Wie voor het eerst het eindeloze woestijnlandschap van Utah of Arizona overziet kan zich zonder al te veel moeite al snel beelden vanuit de vroegere populaire cowboyfilms voor de geest halen. Veedrijvers die enorme kuddes koeien door de eindeloze woestijnen en savannen van west naar oost probeerden te drijven, alsmede beelden van Indianen en vaak diep gelovige kolonisten die per huifkar vanuit het oosten van het land aankwamen om zich hier in de, bush, van het westen een plekje op het land veroverden. Van die ,,real bush,, van het wilde westen trokken de cowboys met hun koeien naar de meer geciviliseerde delen in het oosten van het Amerikaanse land terwijl omgekeerd, die pioniers, juist naar de meer westelijke uithoeken van het land trokken.  Dat speelde vooral in de tijd dat ook de eerste mormoonse pioniers neerstreken in de staat Utah. Een staat die toen nog tot Mexico behoorde en vrijwel uitsluitend bewoond werd door indianenstammen. Toch wisten die eerste kolonisten enclaves te vormen en na verloop van tijd ontstonden ook de eerste echte steden en dorpen zoals de hoofdstad van de staat, Salt Lake City. De mormoonse sekten beleden en belijden tot op de dag van vandaag een variant van het algemene christendom. Het zijn meestal zeer gesloten religieuze gemeenschappen waar niet leden slechts moeizaam in worden toegelaten.

De leden van deze religie geloven dat de stichter van hun kerkgenootschap, ene Joseph Smith, ooit een openbaring van God heeft ontvangen. Een openbaring waarin hem onder andere werd geboden om polygamie te bedrijven. Die openbaring is opgetekend in het jaar 1848. Zelf heb ik als schrijver nooit goed begrepen wat polygamie nu met religie te maken heeft, maar goed…, die mormonen geloven dat nog altijd tot op de dag van vandaag.  Overigens is dat hele stuk geschiedenis rond die zogenaamde openbaring van Joseph Smith terug te voeren naar een eenvoudig antropologisch patroon, te weten: een groot aantal vrouwen huwen is een teken van macht en status wat behoort bij de leidinggevende van de groep. Niet alleen speelt dit in een wilde dierenroedel zo, maar kennelijk ook in een menselijke religieuze sekte… Hun geloof is streng en wordt fanatiek beleden. Eigenlijk zijn ze in mijn eigen persoonlijke optiek net zo fundamentalistisch in hun geloof als de fanatieke moslims, waar grote delen van de wereld thans dagelijks mee worden geconfronteerd, al manifesteren deze mormonen zich niet gewelddadig doch zijn ze slechts zeer begaan met de beleving van hun religie.  Ook nu nog, in de een en twintigste eeuw, kleden veel mormoonse dames zich nog  steeds in die slonzige, weinig aantrekkelijke, negentiende eeuwse prairiekleding, dragen ze de haren vrijwel allemaal in een identiek kapsel dat in zwang was in de negentiende eeuw en behoren ze ook nu nog in het moderne Amerika van deze een en twintigste eeuw vaak, met meerderen vrouwen, toe aan een en de zelfde man. Wat dat betreft zijn dat wel de meest in het oog springende kenmerken van deze mormonen in vergelijking met bijvoorbeeld de islam waar ook polygamie is toegestaan.

 

               52da5dd144b1c7f0197a227f7bca4d13_medium.

                                    Mormonenvrouw met kinderen, traditioneel gekapt en gekleed.

Ondanks de afschaffing van polygamie in het jaar 1889  bestaat  die vorm van veelwijverij nog steeds in mormonenkringen, vooral bij de meest fanatieke afsplitsingen van de moederkerk die de ware leer, zoals ooit gepredikt door die Joseph Smit, als levens en geloofsleidraad blijven volgen. Een mormoonse afsplitsingsekte van Warren Jeffs die nog veel verder gaat in het belijden van hun geloof, onder de naam FLDS, is een goed voorbeeld van de meest radicale vorm van de mormoonse religie. In die kringen komt polygamie nog gewoon voor.  Die mormoonse kerk was overigens eigenlijk van oorsprong een conservatieve restaurationistische beweging die daarnaast al snel een chiliastisch karakter kreeg. Maar het is en blijft natuurlijk wel gewoon een randgroepering van het christendom in de Verenigde Staten. Opvallend was, dat in het jaar 2012, een zeer welgestelde mormoon met denaam Mitt Romney, zich wist te mengen in de strijd voor het presidentschap. Hij redde het uiteindelijk niet in de race naar het Amerikaanse presidentschap.  Maar aan de hand van zijn deelname speelt bij veel Amerikaanse kiezers in de zuidelijke staten nog altijd de vraag; hoe zou het met het land zijn gegaan als deze superrijke mormoon werkelijk president van het machtigste land op aarde zou zijn geworden…

             c1d0ea72665dfdd167de73d88031fabc_medium.

                                    Jonge Mormonen dames, in de traditionele prairiekleding

Overigens hebben de kerken in de Verenigde Staten van Amerika nog altijd veel invloed en macht. Ze bepalen in grote delen van het land in zekere mate ook mede de gedachten van vele christelijke Amerikanen. Vaak speelt dit wel wat meer in de country site dan in de grote steden, doch; het kerkbezoek is in veel Amerikaanse staten nog altijd onverkort hoog. Vooral in kringen van de Rooms Katholieke en de Baptistische kerkgemeenschappen. Wat betreft de Roomse kerk komt dat mede door de instroom van tienduizenden Rooms Katholieke Mexicaanse vluchtelingen die met name de zuidelijke Amerikaanse staten jaarlijks als een soort van menselijke vloedgolf overspoelen.  

Maar het proces van groei van met name bijzondere religieuze groeperingen in de Verenigde Staten Van Amerika is zich ook al heel lang gestaag aan de voltrekken. In de periode van, voor de Amerikaanse revolutie, had het land onder Brits bestuur een zelfde soort status als Australië een eeuw later.  Daardoor konden veel Europese ,outlaws, er onopvallend verdwijnen, of wel, onderduiken. Een eenvoudige zaak, in een land, dat toen nog niet eens volledig in kaart was gebracht.  In dat onmetelijk grote Amerikaanse land konden eveneens veel uit Europa weggevluchte geloofbelijders van niet in de Europese landen getolereerde religieuze sekten een veilig onderkomen vinden.

Zo kwamen hier in de achttiende en vooral in de negentiende eeuw veel religieus onderdrukte mensen uit Europa in de Verenigde Staten aan. Vaak waren deze vluchtelingen afkomstig uit Duits sprekende landen maar soms ook uit Nederland. Het waren vooral Mennonieten, Baptisten, Amish, Hutterieten en nog veel meer vervolgden uit afsplitsingen van vooral doopsgezinde protestante geloofsgemeenschappen in Europa. Van al deze geloofsgemeenschappen is de Engelse baptistenkerk een der grootste kerken van de Verenigde Staten geworden.  Van de ruim 48 miljoen leden is vooral het percentage zwarte Amerikanen bij deze kerk bijzonder hoog. Een der meest bekende predikers van deze kerk was de op 4 april 1968 doodgeschoten mensenrechten activist en dominee, Martin Luther King.  Zijn die algemeen Engelse baptisten nog redelijk modern te noemen, heel anders ligt dat bij de verschillende andere protestante stromingen die in vroeger eeuwen naar de Verenigde Staten vertrokken, zoals bijvoorbeeld de  Mennonieten.

 

             d34a3a3249ecf114c7ee74a7d4cb1a3e_medium.

                     Mennonieten dames in hun traditionele kleding met de bijbel in de hand.

Die Mennonieten ( doopsgezinden ) zijn ooit zo genoemd naar de Friese Rooms Katholieke priester Menno Siemons die in de zestiende eeuw zijn Rooms Katholieke geloof afzwoor en overging tot het zogenaamde anabaptisme. ( wederdopers ) Het zijn mensen die streng vasthouden aan hun christelijke geloofsleer waarin pacifisme een grote rol speelt  Ze werden in de zestiende en zeventiende eeuw in Europa meedogenloos vervolgd en vermoord. Met name in de achttiende en negentiende eeuw zijn velen naar Noord en vooral naar Zuid Amerika afgereisd.     

Een afsplitsing van die Mennonieten is de Mennonitische, rigoristische protestante Amman kerk. Een christelijk protestante geloofsgemeenschap die ooit in het leven werd geroepen door de Zwitser Jacob Amman, een man die leefde in de zeventiende eeuw. Zijn volgelingen werden, net als zoveel andere protestanten in die jaren, gedurende opvolgende eeuwen in Europa gruwelijk vervolgd met het gevolg dat de overgebleven leden van deze toenmalige christelijke sekte naar de Verenigde Staten emigreerden. Deze geloofsgemeenschap bestaat, anno 2015,  uit zo’n 270000 leden die in vrij gesloten gemeenschappen in de zuidelijke staten leven. Het is een geloofsgemeenschap met een sterke groei. Gezinnen met meer dan tien kinderen komen regelmatig voor. Wel hebben de leden van deze geloofsgemeenschap de veranderingen in het dagelijks leven voor wat betreft moderne techniek wel algemeen aanvaard.

         

Het beeld dat een bezoeker aan de staat Pennsyvania nooit zal vergeten: Een Manish koetsje getrokken door een prachtig paard. Een beeld dat overigens in die staat vaak te zien is.

Hoe anders is dat bij andere  van de Mennonieten afgescheiden geloofsgemeenschappen zoals bijvoorbeeld de Amish en de Hutterieten. Eveneens van oorsprong Duitse geloofsgemeenschappen die net als de boven beschreven Mennonieten vanwege vervolging uiteindelijk naar de ,betrekkelijke, veiligheid van Noord Amerika vertrokken.  Velen kwamen aan in en rondom New York, maar vertrokken al snel richting het in die tijd nog werkelijk ,,wilde westen,, van het land. Ze vestigden zich met name in de zogenaamde ,prairie, staten.  Het zijn extreem conservatieve mensen die zich – zeker wat de Amish betreft- volledig afsluiten voor de algemene sociale vooruitgang in het leven en voor de voortgang van technische ontwikkelingen. Zo er bij de Hutterieten nog wel de acceptatie van moderne techniek bestaat, zo is dat bij de Amish volledig uitgesloten. De grootste Amish gemeenschap, die van de zogenaamde, Order of the old Amish, wijst categorisch alle moderne techniek en veranderingen af. Slechts enkele kleine afsplitsingen zijn tegenwoordig iets liberaler van opvattingen.  De Amish gebruiken alleen voertuigen, werktuigen en technieken zoals die voorkwamen tijdens hun vestiging in het Amerikaanse land gedurende het jaar 1850.  Karakteristiek zijn daarbij de koetsjes met paarden, de achttiende en negentiende eeuwse kleding van de mensen en de wijze waarop ze hun land verbouwen en met elkaar leven. 

Er wordt in die gemeenschappen nog altijd een ouderwetse vorm van hoog Duits gesproken zoals dat vroeger ook in de omgeving van sommige geïsoleerde conservatieve plaatsjes in Duitsland voorkwam en zelfs,  heden ten dagen, nog hier en daar als een dialect wordt gesproken. De Amish kennen geen elektra, geen televisie, geen radio, internet of telefoon, noch auto’s of motoren.  Hun koetsje en hun paarden zijn de enige mogelijkheid om zich over grotere afstanden te verplaatsen. Het zijn vaak heel grote gezinnen waaruit blijkt dat ook een voorbehoedsmiddel in deze kringen taboe is. Ze leven vooral in de staten: Pennsylvania, Indiana en Ohio.

 

                                    384bb5eb01adde610f6c01695cc834d1_medium.

Manish kinderen op weg naar school in hun dagelijkse kleding. Let op de plastic draagtrommels, toch misschien een kleine handreiking naar de moderne tijd?

Mensen van een andere, van oorsprong Duitse protestante stroming, die wegens vervolging in het Europa van de zeventiende en achttiende eeuw naar Noord Amerika vluchtten zijn de Hutterieters. Deze mensen werden in de achttiende en negentiende eeuw niet alleen door de Rooms Katholieke kerk vervolgd, maar ook door de algemene protestante kerken. Velen stierven gedurende die tijd in gevangenissen. In het jaar 1873 scheepten de overblijvers zich in op een boot die hen naar De Verenigde Staten Van Amerika voerde.  De rust die men hier hoopte terug te krijgen was echter van relatief korte duur. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak en ook de Verenigde Staten mobiliseerde, ontvluchtte rond 1917 vrijwel de gehele Amerikaanse Hutterieten gemeenschap naar Canada om aan mobilisatie c.q dienstplicht te ontkomen.  In de loop der opvolgende jaren zijn velen weer naar de Verenigde Staten terug gekeerd en hebben zich op het land in kleine gesloten leefgemeenschappen gevestigd. Ook de Hutterieten houden zich, net als de Amish,  nog altijd vast aan veel oude gebruiken uit de tijd van voor hun vlucht naar Amerika. Wel accepteren ze in tegenstelling tot de Amish  de vooruitgang in moderne techniek. Hun leven speelt zich vooral af op het Amerikaanse platte land. Ze vormen hechte families, zijn streng gelovig en zeer conservatief in hun opvattingen. Ze zweren geweld af en kennen een sterke pacifistische drang.  De gezinnen zijn bij de Hutterieten groot. De gemeenschappen behoren anno 2015 tot de sterkst groeiende geloofsgemeenschappen van de Verenigde Staten. 

Als je zo alles bij elkaar optelt is de Amerikaanse christelijke samenleving beslist niet de grote mengkroes waar het in de ogen van veel Amerikaanse mensen voor doorgaat. Het geloof zorgt ook in dit grote Noord Amerikaanse land voor een soort van kunstmatige tweedeling, zelfs als het uiteindelijk om de verering van een en dezelfde christelijke God gaat.

©  Leonardo 30 januari 2016

30/01/2016 16:02

Reacties (9) 

1
03/02/2016 17:25
Heel graag gelezen. Ieder zijn idee over het belijden van je godsdienst, zolang je er een nader niet mee lastig valt.
Ik vind het wel interessant om in dit artikel de verschillende opvattingen te lezen :-)
1
01/02/2016 23:28
Graag gelezen. Utah ooit kort bezocht, was niet mijn ding, wilde er zo snel mogelijk weer weg.
1
01/02/2016 19:58
Vreemd, ik heb Utah eigenlijk nooit tot de zuidelijke staten gerekend.
Maar de Mormonen daar zijn echt geschift. Praat je met het plaatselijke Law Enforcement dan kunnen die heel wat boekjes opendoen over wat zich er binnen de diverse gemeenschappen afspeelt. Dat is voor onze begrippen te gek om los te lopen, maar veel valt onder de vrijheid van godsdienst. En Mormonen hebben verdraaid goede advocaten.
Omdat het zo sterk besloten gemeenschappen zijn komt er ook zelden iets van die uitspattingen in de openbaarheid.

De Amish zijn gewoon stakkers: er lopen ook steeds me...
1
01/02/2016 23:46
Wat die mormonen betreft: ze hebben ooit dat verbod op polygamie ongedaan gemaakt weten te krijgen met inderdaad als argument: vrijheid van godsdienst.
1
30/01/2016 23:23
ja erg bizar de mormoonse levensstijl, goed artikel
1
30/01/2016 16:42
[[Deleted]]
1
30/01/2016 17:44
Wat dat laatste zinnetje van je reactie betreft vraag ik me dat inderdaad af. Ook ik ben er wel eens een paar keer geweest en heb daar zo mijn eigen ervaringen opgedaan. Goed dat we allemaal een eigen mening hebben en die ook nog eens kunnen verkondigen.
2
30/01/2016 16:39
Heel mooi artikel... Warren Jeffs lustte zijn blaadjes ook heel jong 'in de naam van god'.

Ik ben blij dat ik niet gelovig ben: het geloof speelt al eeuwen de grootste rol in oorlog, verdrijving en ontucht.
Leonardo tegen Ktje
01/02/2016 23:48
Dat is juist. Hij heeft daar ook gevangenisstraf voor gekregen.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert