Het syndroom van Korsakov.

Door Rinajansen gepubliceerd.

cdca801a78288a3bb0f4b045f705734a_medium.

Het syndroom van Korsakov is een blijvende geheugenstoornis. De naam van dit syndroom is afkomstig van  een Russische psychiater namelijk : Sergej Korsakov. Hij ontdekte deze geheugenstoornis waarbij geen sprake was van dementie maar die onder andere veroorzaakt wordt door alcoholmisbruik. Daarnaast is het syndroom van Wernicke een  fase die vaak voorafgaat aan het ontstaan van de aandoening van Korsakov. De patiënt is dan totaal in de war en heeft verschillende neurologische stoornissen.

Het syndroom van Korsakov  wordt ook veroorzaakt door : ernstige ondervoeding (bijvoorbeeld anorexia nervosa patiënten),  chronisch gebruik van harddrugs, ernstige somatische aandoeningen zoals aids, en ook bij beriberi (een tekort aan vitamine B1) en hongersnood.

De kenmerken van Korsakov zijn :

In de meeste publicaties die betrekking hebben op het syndroom van Korsakov komen de volgende symptomen naar voren :

1: Het kost de Korsakov patiënt duidelijk heel veel moeite om nieuwe feiten en feitjes te onthouden. We spreken dan van een inprentingsstoornissen. Deze stoornissen in de inprenting kunnen dramatische vormen aannemen : het is zelfs mogelijk dat een Korsakov patiënt een deur uitgaat, zich vervolgens omdraait en de deur niet herkent als de deur die hij zojuist achter zich heeft dicht gedaan. De deur is hem volslagen vreemd. Het geheugen van een Korsakov patiënt is ernstig verstoord vandaar dat men ook wel de benaming amnestisch syndroom gebruikt.  Deze stoornis van het geheugen heeft met name betrekking op het korte termijngeheugen.

2: Het is echter ook mogelijk dat de Korsakov patiënt de volgorde van gebeurtenissen die lang geleden hebben plaatsgevonden door elkaar haalt. Zo kunnen we bijvoorbeeld van een patiënt te horen krijgen dat hij in 1958 is getrouwd en dat zijn kinderen geboren zijn in 1948, terwijl hij in werkelijkheid in 1946 gescheiden is. We spreken in dit verband van een stoornis in het epiosodisch geheugen.  In bepaalde gevallen herinnert de betrokkenen de feiten wel maar niet het tijdstip waarop ze plaatsvonden. Het dateren van gebeurtenissen is dus een groot probleem.

3: Ook het zogenoemde confabuleren hoort in het rijtje van de symptomen thuis. Met deze term geeft men aan dat de patiënt de gewoonte heeft om de leegte in zijn geheugen op te vullen met (vaak zeer overtuigend klinkende ) fabeltjes of verhaaltjes die de patiënt ter plekke verzint. Hij/zij doet dit om het feit te verbergen dat hij/zij dingen niet meer weet.

Overigens weet de  Korsakov patiënt zelf niet dat zijn geheugenfunctie verstoord is: de patiënt heeft geen ziekte-inzicht en ziektebesef. Op het moment dat je hem een vraag stelt waarop hij het antwoord niet weet begint hij/zij zijn eigen verzinsels te geloven. Toch hebben de meeste Korsakov patiënten op dergelijke momenten wel even in de gaten dat er iets niet klopt. Maar ze zijn al zolang gewend om hun situatie te verbloemen dat ze daar zelf geen erg meer in hebben.  Dit gebrek aan ziektebesef kan ertoe leiden dat de patiënt het idee heeft dat het ziekenhuis een vakantie oord is. Hij voelt zich immers prima en heeft totaal niet in de gaten dat hij/zij voor wat betreft zijn verzorging totaal afhankelijk is van anderen. De sociale zelfredzaamheid is bij de meeste Korsakov patiënten zeer gering.

4: Het vierde symptoom heeft betrekking op de desoriëntatie in plaats en tijd. Vaak weet de Korsakov patiënt niet waar hij zich bevindt en in welk jaar hij leeft. Hierdoor lijkt het soms alsof de patiënt wil gaan zwerven maar dat is niet zo hij weet gewoon de weg terug niet meer te vinden.

e11a73cc0db71fd0d81bd14d040bd520_medium.

De stemming van de Korsakov patiënt wordt door de meeste onderzoekers als joviaal en eufoor omschreven. Mogelijk speelt het onvermogen tot inprenten hierbij een rol : eventuele boosheid of narigheid wordt direct vergeten. De patiënt heeft meestal goede zin en wil in de regel ook altijd wel meewerken aan onderzoeken en dergelijke. Vandaar dan ook dat er relatief veel neuropsychologisch onderzoek is verricht bij deze categorie patiënten.

Maar niet alle Korsakov patiënten zijn aardig. De wijze waarop de patiënt zich tijdens zijn ziekte gedraagt wordt mede bepaald door de persoonlijkheidskenmerken van de patiënt voordat hij ziek werd. Er zijn dus wel degelijk ook onvriendelijke en agressieve patiënten.

a01aa9fb5033330b75b1b4e1b004b357_medium.

Een ander veel gebruikte term in verband met het syndroom van Korsakov is het zogenaamde decorumverlies. Vaak zie je dat de Korsakov patiënt zichzelf heel slecht of helemaal niet verzorgt. Ook hier speelt weer de ernstige verstoring van het geheugen een grote rol : de patiënt is vergeten hoe hij zich moet verzorgen. Op dezelfde wijze is de patiënt vergeten hoe hij zich in gezelschap dient te gedragen. Daardoor kan het gebeuren dat de patiënt de verpleegkundige vraagt waar het toilet is goed naar haar aanwijzingen luistert en vervolgens (doordat hij de weg naar het toilet alweer vergeten is ) in een plantenbak gaat staan plassen.

Initiatiefloosheid en apathie zijn eveneens twee kenmerken die vaak worden genoemd met betrekking tot de Korsakov patiënt. In veel publikaties wordt aangegeven hoe moeilijk het is om de patiënt tot actie aan te zetten. Deze apathie zou volgens sommige onderzoekers sterker worden  naarmate de patiënt ouder wordt.

Dit zijn een aantal symptomen van het syndroom van Korsakov in een volgend artikel zal ik dieper ingaan op de oorzaken van Korsakov.

Het syndroom van Korsakov is dus het gevolg van een hersenbeschadiging met als resultaat ernstige beperkingen op lichamelijk en psychisch gebied met daaruit voortkomende handicaps.

3aaa775505e5c1ec26c8f375ae5ff6f7_medium.

Uiteraard is bovenstaande informatie mijn persoonlijke ervaring met Korsakov patiënten.

RinaJansen Augustus 2014.

 

 

29/01/2016 20:44
Wil jij ook artikelen publiceren op Tallsay.com?

Tallsay is een leuke en makkelijke manier om verhalen, artikelen en recepten te publiceren. Publiceer vandaag nog jouw eerste artikel!

Aanmelden Over ons

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert