Het geheugen: het grootste raadsel van ons brein.

Door Thalmaray gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Het geheugen: het grootste raadsel van ons brein.

Voorwoord

b6a348dbae6925e45c47e68ae39f225b.jpg

In een era waar de geneeskunde met reuzenstappen vooruitgang boekt en we dagelijks een beter inzicht krijgen in het fantastische mechanisme van de mens, blijft het geheugen een compleet mysterie. Er wordt aangenomen dat het geheugenproces een chemische reactie is die alle zintuiglijke waarnemingen terug kan reproduceren en dupliceren. Al deze factoren bevinden zich in verschillende delen van het brein. Het gaat hem niet alleen over het “hoe?” maar vooral wat geeft aanleiding tot de reconstructie van zoveel data? Wordt de activatie plaats in het lichaam zelf of zijn er uitwendige factoren die het proces in gang zetten of zelfs versnellen? Het zou absurd zijn om met de kennis van heden onvoorzichtige speculaties de wereld in te sturen, de trieste waarheid is dat wij het grootste deel van onze brein simpelweg niet begrijpen. Het is waarschijnlijk beter om zich te concentreren op wat we wel weten en van hieruit nieuwe denkpistes ontwikkelen om zo tot een groter beeld te kunnen komen.

Locatie

63037479984401b6b290392b86938bbdZ2F6emFt

Er werd vroeger steeds aangenomen dat het geheugen zich in het brein zelf zou bevinden. De neuroloog Michael Gazzaniga ondermijnde deze stelling in 1988 door de bewering dat het geheugen zich zou bevinden in de meeste cellen van ons zenuwstelsel, met andere woorden doorheen gans ons lichaam. De gewaarwording van het “voelen” zou inderdaad gebeuren in ons brein doch dezelfde chemische compositie is te vinden doorheen het volledige zenuwstelsel. Wanneer ons brein een chemische reactie geeft wordt deze gecommuniceerd naar alle delen van het lichaam door het welgekende proces chemotaxis, in lekentermen een chemisch proces waarbij de cellen informatie ontvangen door “radar” of door afstandelijke transmissie door de bloedvaten en cerebrospinaal vocht. Het proces lijkt zo ingewikkeld dat het brein soms “pijnlijke toestanden” begraaft in de spiermassa om het lichaam als eenheid niet bloot te stellen aan trauma. Er is nu wetenschappelijk bewezen dat spiermassa beschikt over een geheugencenter, dat deze “herinneringen” kunnen worden “gestealth” of geactiveerd mits fysieke bewegingen zoals massage of medicinaal. Deze stelling wordt onderschreven door orgaantransplantatie, de receptoren van nieuwe organen klagen dikwijls over emotionele reacties die ze vroeger nooit hadden gehad.

De biologische samenstelling

fd40463bdad3ce3d82883121161c416eYXhvbi5q

Wat men zich moet inbeelden is neuronen die met elkaar communiceren dankzij een elektrochemisch proces. Een elektrische impuls reist door het axon naar de “vingers” en zijn gestimuleerd om chemische stoffen los te laten, wat wij noemen neurotransmitters (kleine moleculen die specifieke informatie of opdrachten zenden). De neurodendrieten van de andere neuronen pikken deze op. De ruimte tussen het axon en de neurodendrieten is een synapse.

De versteviging van de Synapse

4d87b1e68362a3641ee2399990e7fec2MzAwcHgt

Om te leren informatie “op te slaan”, moeten de synapsen tijd krijgen om het “gel-proces” door te voeren. In eenvoudige bewoording is dit een soort van bevriezing van de data, stockage ervan en de mogelijkheid om deze terug te produceren en uitvoeren.  Vergelijkbaar met een invriesproces van bijvoorbeeld onze voeding, doch met een extreme snelheid en houbaarheid.

Indien de synapsen deze niet kunnen “gellen” is het reproduceren van het geheugen uiterst moeilijk, zo niet onmogelijk. Verschillende Amerikaanse Universiteiten analyseren dit proces en hebben ontdekt dat bepaalde proteïnes een belangrijke rol spelen in dit proces. De dosis van deze proteïne is heel belangrijk een overdosis kan bijvoorbeeld een slecht geheugen met zich meebrengen. Dit zou kunnen verklaren waarom bepaalde mensen veel intelligenter zijn dan anderen of toch ten minste beter kunnen onthouden. Met weet ook dat de neurotransmitter calpain, rijkelijk aanwezig in Calcium, verantwoordelijk is voor het minimaliseren van de proteïne en aldus een gezonde balans verzekerd. Men kan eruit afleiden dat de inname van Calcium een belangrijk element is om geheugenafname tegen te gaan, zowel een tekort als een teveel aan Calcium heeft een sterke invloed op ons geheugen. Ook de neurotransmitter Acetylcholine begint zijn geheimen prijs te geven. Deze speler is belangrijk voor onder andere activatie van het REM-proces (Rapid Eye Movement) een slaapfase die uiterst belangrijk is, deze neurotransmitter blijkt de neurale membranen te beschermen zodat ze niet beschadigd geraken of erger nog afsterven, het breekt ook het amyloïde proteïne af die onder andere verantwoordelijk wordt geacht voor Alzheimer.

f0d787fba3b253d0c06c1b81b4b48578MzBtZW1v

Tot zover de saaie theorie, echter noodzakelijk om de complexiteit van ons brein te begrijpen.  Hopelijk ben ik erin geslaagd om het één en ander te verduidelijken. Ik zou zeggen “vergeet het” maar ondanks alles is deze informatie nu ergens in stockage in uw geheugen. Of u deze informatie zult herinneren of nog recycleren hangt af van individu tot individu.

Laat ons nu richten op de vragen en probleemstellingen waarbij de meeste mensen toch blijven stilstaan. Enkele feiten en vraagstellingen betreffende geheugen.

Wat is er schadelijk voor het geheugen?

2a4580ee18f163a2458a87bba7d9d743SG9tZXdv

Extreme stress en obesitas zijn de reden van een overproductie van stresshormonen, in vaktermen glucocorticoïden genoemd. De naam "Cortisol" zal u wellicht kennen en is er één van. Wanneer men ten heftig of te lang wordt blootgesteld aan stress kan dit leiden tot een beschadiging van neuronen in de Hippocampus, een deel van het brein verantwoordelijk voor het leerproces en het geheugen. Een zeer goede remedie tegen cortisol is fysieke beweging.

Wat zijn de karakteristieken van het geheugen?

df614692591408444e81d263aaa88eccYnJlaW4u

Sensorisch: we herinneren ons dingen die zintuiglijk zijn opgenomen. Hoe meer de zintuigen zijn geprikkeld hoe beter de herinnering.
Intensiteit: wanneer iets meer intens is, seksueel, grappig, absurd of bijzonder is de kans dat het hoog staat in onze ranglijst van het geheugen bijzonder hoog.
Buitengewoon: zaken die saai en ordinair zijn komen niet zo vlug in aanmerking om herinnerd te worden, omdat er geen bijzondere herkenbare punten zijn.
Emotioneel: het amygdala deel van de hersenen, een rond deeltje met de grote van een erwt, is de emotionele regulator die zorgt ervoor dat heftige emoties worden onthouden dit zowel negatief als positief.
Zelfpreservatie: de primaire functie van het brein is overleving. Al wat belangrijk is om te overleven wordt ervaren als hoogst belangrijk. Het gaat hier niet alleen om fysieke overleving doch ook emotionele, intellectuele en financiële.
Persoonlijk belang: we herinneren voornamelijk wat wij belangrijk vinden en wat in onze interessesfeer ligt.
Herhaling: hoe meer we informatie herhalen, hoe beter we die terug voor de geest kunnen halen. Opmerkelijk is dat het brein meestal het begin en het einde probleemloos kan herinneren van een gesprek of van een gelezen stuk.

Hoe krijg je een goed geheugen?

0a8e9d1cf3ee0af0e6526059e1ac59d1bWVtb3J5

Blijf aandachtig. Het grootste probleem is dat mensen moeilijk focussen. Men dwaalt af naar het verleden of naar de toekomst.
Probeer te visualiseren. Een brein denkt niet in zinnen of woorden maar met beelden en concepten.
Associatiekracht. Leg verbanden tussen informatie. Denk “waar doet mij dit aan denken?”

Waarom vergeten we?

Het kan gerust zijn dat we de informatie niet correct opnemen. Misschien was de date niet emotioneel of persoonlijke belangrijk genoeg. Het kan ook zijn dat het brein bewust de informatie onderdrukt.

Waarom vergeten we negatieve zaken?

Emotionele zaken worden als het ware extra gegrift in het geheugen. Door emotionele reacties hebben we de neiging deze te herhalen en verder te cultiveren. Onze gemoedsgesteldheid speelt hierbij een belangrijke rol. Ons brein zal zich voornamelijk de gemoedstoestand van de nare ervaring herinneren. Men zal zich vlugger boosheid herinneren als men terugdenkt aan een agressieve reactie. Soms beslist ons brein echter om "negatieve ervaringen" te bevriezen zodat we geen verdere fysische of psychische schade zouden oplopen.

Het onderbewustzijn, een onuitputtelijke databank

4e1213b3b6b7ff55099c76ffd9eb4b58dGlwcy10

Wanneer we het onderbewustzijn zouden kunnen vergelijken met het bewustzijn, dan zou het bewustzijn ongeveer 1 m groot zijn en het onderbewustzijn de lengte hebben van een voetbalveld. Het potentieel is enorm en quasi onbeperkt. Al wat wij in een leven zien, horen, voelen, meemaken, leren wordt zorgvuldig opgeslagen. Maar indien ons brein zou worden geconfronteerd met een letterlijke data-overload op dagelijkse basis zou dit onhoudbaar worden. Om dit te voorkomen fungeert het onderbewustzijn als een gigantische bibliotheek of databank waar alles wordt opgeslagen, meestal wordt het meeste nooit meer gebruikt tenzij de hersenen deze zaak recycleren in onze dromen. Men kan het vergelijken met een prachtig overvol museum waar er duizenden objecten liggen in de kelders, en slechts sporadisch enkelen ervan worden tentoongesteld. Sommige vergeten zaken kunnen worden teruggebracht door bijvoorbeeld gecontroleerde klinische hypnose.

Tips om uw geheugen te optimaliseren

ea163619ec5520138d071f6e655679e3ZnMwMDUu

  • Ons brein is een liefhebber van kleuren. Gebruik gekleurde pennen, kleur is een belangrijke associatie voor de hersenen.
  • Een volwassen brein kan moeiteloos 25 minuten geconcentreerd blijven, daarna zal het onvermijdelijk verzwakken in focus. Las rustpauzes in bijvoorbeeld bij het studeren. Na een kleine break kan men weer 100% informatie opslaan.
  • Ook uw brein heeft rust nodig, doorstuderen is contraproductief wanneer men moe bent.
  • Het brein is een gigantische motor het heeft brandstof nodig. Er is behoefte aan (gezonde) voeding en drank. Chemische bestanddelen in de voeding verzwakken de hersenen. Uw I.Q. is mede bepaald door de dingen die je eet.
  • Geraak nooit gedehydrateerd: drink water. Enkel en alleen water. De sporadische hoofdpijnen zullen gevoelig dalen.
  • Uw brein is verzot op vragen. Een goede vraag is een uitdaging voor het brein, automatisch begint een zoekproces naar het beste antwoord. Een goede vraag is dikwijls nuttiger dan tonnen theorie.
  • Probeer te studeren tijdens je persoonlijke piekmomenten. Probeer je eigen ritme te vinden en te respecteren. Je zult merken dat je in de piekmomenten dubbel zoveel werk aankan dan in momenten die fysisch en psychisch lastig voor je zijn.
  • De communicatie tussen brein en lichaam stopt nooit, maak dat je rustig en comfortabel zit wanneer je werkt. Ook niet te comfortabel want dan gaat je brein ervan uit dat wat je aan het doen bent niet echt belangrijk is.
  • Aromatherapie om het brein te stimuleren is geen fabeltje. Vooral citroen, pepermunt en kaneel zijn geuren die positief werken.
  • Je brein heeft zuurstof nodig, sluit je niet op, ga een snaar buiten, maak een wandeling.
  • Je brein heeft tastbare ruimte nodig om te kunnen presteren. Het is bewezen dat je beter kan presteren in een geordende omgeving.
  • Hou je zelf stressvrij.
  • Positief denken.
  • Je brein is net als een spier, je kunt die oefenen. Blijf intellectueel bezig. Lees veel.
  • Je brein verlangt naar herhaling, beter korte stukjes instuderen dan alles in één keer.
  • Je brein begrijpt vlugger dan jij kunt lezen, gebruik eventueel een pen of lat om je ogen te gidsen.
  • Ook je brein wil afwisseling. Heb geen schrik om te leven.

Bedenking

57768606c3164d03a9f2fd033a9895eeaHVtYW4t

Het is maar als men studeert om artificieel leven te creëren dat men het magische van het menselijk lichaam ontdekt. In de cybernetica is dit het grootste probleem, hoe kan men met een computer de supersnelle interactie scheppen tussen een denkcentrum en een (artificieel) lichaam. De waarheid is dit er niets ons brein kan evenaren. Geen enkele menselijke creatie, geen enkel ander zoogdier. Het potentieel van de mensheid ligt nog wijd open, want het percentagegehalte van ons brein die we min of meer begrijpen is te verwaarlozen. In onze hersenen liggen de geheimen der tijden, de geheimen der onsterfelijkheid, en waarschijnlijk het geheim van het universum.

1de4187f942936daa2c5da101838c80fbWVtb3J5

De laatste decennia is de mens koortsachtig begonnen om via onder andere D.N.A.-onderzoek de bouwstenen van de mensheid beter te begrijpen. Het brein blijft echter het grote onontdekte gebied. Wat wij weten van ons eigen brein is astronomisch klein, de verhulde mogelijkheden zijn dan ook materie voor wilde speculaties en theorieën. Feit is dat ons brein de autonomie is van de mens, een commandocentrum dat kan functioneren in ons leven, in onze slaap en zelfs onder de zwaarste medische omstandigheden denk maar aan comateuze toestanden. Het is dan ook mijn absolute overtuiging dat het brein de sleutels heeft van alle existentiële vragen, waarbij bijvoorbeeld godsdienst in het niets verdwijnt naast de openbaring van het menselijk vernuft.

d33c10c1a53c1e860a631c00f02d748aMTE5OTQz

In conclusie zou ik willen stellen, dat er nog steeds letterlijk te weinig gebruik wordt gemaakt van ons brein. Er staat geen leeftijd op exploreren, leren, begrijpen. Het is belangrijk dat we nooit stagneren in onze dorst naar kennis. Het magische van een mensenleven is dat we (nog) steeds elke dag kunnen verbaasd zijn over de wereld rondom ons en over ons zelf. Ouderdom, vermoeidheid en tot op een zekere hoogte ziekte zijn slechts wat men in het Engels zo passend noemt: “A state of Mind”, inderdaad ja een gemoedstoestand. Het is verbazend hoe sterk een mens kan zijn als hij het zelf beseft.

69516965caa2e105770f453ad70d0254SGV0IGdl

f2e84d98d6dc0c7acd56b40509355666Q09QWVJJ

d2469b07afd843e6e6d777386eb33343_medium.

27/01/2016 20:19

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert