Jodenvervolging in Europa

Door Chrissoeters gepubliceerd in Geschiedenis

Regematig maak ik mij kwaad als weer een of andere onbenul twijfelt aan het aantal Joden dat door de Nazi's zijn vermoord. Wat velen niet weten is dat het vermoorden van Joden zijn hoogtepunt vond in W.O. II en dat het vervolgen en vermoorden van Joden door de eeuwen heen een stokpaardje was en is van de katholieke kerk. Lees ook het artikel in de Volkskrant van donderdag 27 oktober: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2668/Buitenland/article/detail/2997224/2011/10/27/Paus-verontschuldigt-zich-voor-geweld-christendom.dhtml

Jodenvervolging in Europa

In mijn studenten tijd leerde ik dat als je een sociaal verschijnsel wilde begrijpen je terug moest gaan in de geschiedenis om het verschijnsel te betrappen op het moment dat het geboren wordt. Dan moest je het volgen in de tijd tot de dag van vandaag en pas dan kun je het verschijnsel begrijpen. Ik vond dat een mooie logica prachtig toegepast door Michel Foucault in zijn boeken over de gevangenis en het psychiatrisch ziekenhuis.
Als je deze logica toepast op de Jodenvervolging in Europa ontstaat het beeld dat de ontstellende misdrijven van Hitler slechts een relatief klein onderdeel zijn van de enorme, onvoorstelbare misdaden tegen het Joodse volk en andersdenkenden, gepleegd door de rooms katholieke kerk sedert het begin der tijden.

Het begon met Augustinus, bisschop van Hippo, Africa, die leefde van 354 tot 430 en getuige was van de ondergang van het Romeinse rijk dat eigenlijk zojuist Christen was geworden. De Joden, meende Augustinus, verdienden de strengste straf voor de moord op Jezus Christus. Hoewel hij vond dat de Joden vriendelijk moesten worden behandeld omdat ze er zelf niets aan konden doen, richtte Augustinus zijn bloeddorst op de eerste plaats op de andersdenkenden. Geweld was toegestaan, vond hij, als het ging om geestelijke kwesties. Het was de taak van de kerk om ketterij op te sporen en de taak van de overheid om die te straffen, want zonder die harde hand was de mens niet in staat de zoete smaak van het zondigen te weerstaan.
De man werd door velen, waaronder Calvijn, gezien als een van de belangrijkste theologen van het Christendom. Onder zijn hand werd het roomse Christendom een schepping van het Romeinse rijk. In ieder geval was hij de imperiale theoloog van het Romeinse rijk en hij leefde lang genoeg om te zie hoe de Vandalen in het jaar 429 Afrika binnenvielen om de Christenen af te slachten en hun kerken in brand te steken.

Het Romeinse rijk behandelde de Joden als alle andere burgers. In Romeinse verordeningen uitgevaardigd door keizer Constantijn werden de Joden in Keulen in de jaren 321 - 331 opgeroepen belastende en collectieve verplichtingen op zich te nemen. Maar naar mate het roomse Christendom zich door Europa verspreidde, gingen de woorden van Augustinus een eigen leven leiden en de volgende vijftien eeuwen gaf hij vorm aan het roomse Christendom en iedere volgende paus riep de katholieken en regeringen op Joden op een afstand te houden. In het jaar 576 gaf de bisschop van het Franse Clairmont-Ferrand de Joden de keus tussen de Christelijke doop of verbanning.

Op een kerkvergadering in Parijs rond 845 drongen de katholieke geestelijken erop aan de Joden te beperken in hun burgerschap en hen te verbieden nieuwe synagogen te bouwen. In het jaar 848 werden de Joden van Bordeaux ervan beschuldigd de stad te hebben verraden aan een Deense roversbende. De Joden van Sens, bij Parijs, werden in 876 verbannen. In Toulouse werd ieder jaar met Pasen een Jood publiekelijk in het gezicht geslagen door de bisschop als straf voor het verraad van Jezus Christus.

In het jaar 1000 werd het Christendom overspoeld door een golf van paniek: in dit jaar zou het einde van de wereld komen, het Laatste Oordeel. Het kwam niet en in 1012 gaf keizer Hendrik II opdracht alle Joden uit Mainz te verbannen.

Op 26 november 1095 hield paus Urbanus een bezielende toespraak in Clermont, Frankrijk, waarin hij alle Christenen opriep de stad Jeruzalem te redden uit de handen van de goddeloze Turken. Urbanus beloofde de verzamelde ridders en koningen zoveel geld en land, dat aan het einde van de vergadering iedereen uitbrulde: "Deus vult" - God wil het. Europa kwam in beweging. Ze gehoorzaamden aan het gebod van God. Er waren geruchten over de wederkomst van Christus en opnieuw dacht men dat het Laatste Oordeel ophanden was.

Boeren haalden haastig de oogsten binnen. Families sloten zich aaneen tot groepen; groepen werden benden en weldra marcheerde er een enorme meute vrome katholieken langs de Rijn. Terwijl de boeren naar het zuiden marcheerden begonnen er geruchten te circuleren. De Joden zouden stiekem hulp verlenen aan de zaak van de Islam, fluisterde men. De boeren begonnen Joodse gemeenschappen langs de Rijn te plunderen. In Worms werden 800 Joden vermoord en in Mainz stierven er meer dan 1000. Alles bij elkaar werden 5000 Joden door de katholieke meute afgeslacht.

In het voorjaar van 1097 verzamelde zich een leger van 150.000 man bij Constantinopel en begon zich een weg naar het zuiden te banen. Twee jaar later stonden er 40.000 kruisvaarders voor de poorten van Jeruzalem. Op 15 juli bestormen ze de stad. Alle Joden worden vermoord. Ze zochten toevlucht in tempels en synagogen. De kruisridders lieten de tempels afbranden met de Joden erin. Op straten en pleinen lagen overal hoofden en handen en sommigen claimen dat het bloed als een riviertje door Jeruzalem stroomde. De Joden die de slachting overleefden werden als slaven verkocht. Het duurde meer dan een eeuw voordat er in Jeruzalem weer Joden woonden.

In 1171 deed een nieuwe angst zijn intree in de wereld van het Christendom. De Joden van Blois werden beschuldigd van rituele moorden. De waan was overgewaaid uit Engeland waar die in 1144 was ontstaan. Op 26 mei werden alle Joden van Blois, mannen, vrouwen en kinderen op de brandstapel verbrand. Opnieuw werden duizenden Joden het slachtoffer van de roomse Christenen.

In 1190 viel een meute Engelse kruisvaarders een welvarende Joodse gemeenschap in York aan. Eerst probeerden ze nog te vluchten, maar mogelijk omdat ze nergens heen konden pleegden ze massaal zelfmoord. Paus Innocentius III die van 1198 tot 1216 op de troon zat, was zeer ingenomen met de positie van de Joden en spoorde de roomskatholieke koningen aan de Joden zo te behandelen, dat zij, gebogen onder het juk van de slavernij, het niet zullen wagen zich te verheffen tegen het eerbiedwaardig Christelijk geloof.

Op het concilie van Narbonne in 1227, werd afgekondigd dat teneinde Joden te onderscheiden van anderen, verordonneren en bevelen wij dat zij op hun kleding een ovaal insigne moeten dragen. In het Spaanse Castilië kwamen de Joden in opstand tegen het gebod en toen zij dreigden massaal naar islamitische landen te emigreren, besloten paus en koning het gebod uit te stellen naar een later en geschikter tijdstip.
In Lincoln, Engeland werden in 1233 de eerste stappen gezet om Joden te isoleren in getto's en in Parijs werd een openbare rechtzitting gehouden tegen de Talmoed. Op 6 juni 1242 werden er in het openbaar 24 vrachtwagens joodse boeken verbrand. Zestien jaar eerder waren in Zuid-Frankrijk de boeken van een joodse schriftgeleerde verbrand omdat er volgens de inquisitie ketterse elementen in zaten.

In het jaar 1250 dook in Spanje de eerste bloedbeschuldiging op gericht tegen de Joden in Zaragoza. De Spanjaarden waren het voorbeeld gaan volgen van de Franse koningen en geestelijken, zeer tot genoegen van paus Innocentius III, die had geschreven dat de Joden schuldig waren aan de kruisiging van Jezus Christus en op grond daarvan veroordeeld tot eeuwigdurende dienstbaarheid. Net als Kaïn zouden zij zwervers en vluchtelingen zijn. In 1290 werden 5000 Joden verjaagd uit Engeland.

De kruistochten duurden ongeveer driehonderd jaar en aan het einde van de dertiende eeuw toen het Heilige Land weer in handen van de Moslims was en Christelijk Europa binnen haar eigen grenzen afvallige Christenen afslachtte, was de positie van de Joden definitief veranderd. Ze werden beschouwd als verachtelijke woekeraars en samenzweerders tegen de wereld van het Christendom. Eeuwenlang hadden de mensen vanaf de kansel preken gehoord over het joodse verraad. Ze brachten woedende menigten op de been, bloedbaden, martelaren en bekeringen.

In 1347 kwam de pest naar Europa. Niemand begreep wat er aan de hand was. Overal heerste hysterie. Iedereen zocht naar een oorzaak voor de verschrikkingen en er ontstond argwaan jegens de vreemdelingen. De meest kwetsbare van alle vreemdelingen was de Jood. Er deden verhalen de ronde over Joden die de hele wereld wilden vergiftigen en in september 1348 werden Joden gemarteld om hen hun misdaad te laten bekennen. Opnieuw raakte de massa's opgewonden. Er volgende bloedbaden en verbanningen. Niemand weet precies hoeveel duizenden er werden vermoord. In Mainz stierven zesduizend Joden. In Straatsburg werd een reusachtige stellage gebouwd waarop tweeduizend Joden levend werden verbrand. De slachtingen breidden zich uit tot diep in Frankrijk en Spanje.

In 1412 verordineerde de regering van Castilië dat de Joden in aparte wijken moesten worden opgesloten. Ze moesten hun haar en baard laten groeien, zodat ze goed te onderscheiden waren van de Christenen. Er waren in die tijd ongeveer 30.000 joodse families in Castilië, nog afgezien van de tot het Christendom bekeerde Joden, die vaak heimelijk Jood waren gebleven en algemeen conversos werden genoemd.

De Inquisitie kwam vanuit Zuid-Frankrijk naar Spanje om die crypto-joden uit te roeien. Tussen 1481 en 1488 werden meer dan zevenhonderd conversos verbrand. In de herfst van 1483 werd Tomás de Torquemada benoemd tot hoofd van de Inquisitie en het land raakte in de greep van de terreur. Torquemada trok van stad tot stad en in de volgende twaalf jaar ontdekte hij meer dan dertien duizend mannen en vrouwen die in het geheim hun joodse geloof praktiseerden.

Op 31 maart 1492 werd in Granada een edict ter verdrijving van de Joden getekend en op 1 mei moesten alle Joden die het Christendom niet aanvaarden, het land verlaten. Ongeveer honderdzeventigduizend Joden vertrokken en tienduizenden lieten zich onder dwang dopen. De laatste Jood verliet Spanje officieel op 31 juli 1492. Paus Innocentius had gewonnen. Alle Joden waren definitief zwervers geworden.

Toen Luther op 31 october 1517 zijn pamflet op de kerkdeur spijkerde dachten sommigen dat hij rebelleerde tegen het Christendom en op het punt stond Jood te worden. Maar niets was minder waar. "Hun synagogen moeten in brand worden gestoken en al wat niet verbrandt moet bedekt worden met vuil, ter ere van God en het Christendom." schreef Luther.

En 1547 kondigde een man van nederige afkomst genaamd Siliceo een decreet af betreffende de zuiverheid van bloed. In de toekomst zouden alleen diegene benoemd kunnen worden in een kerkelijke funktie wier bloed niet was besmet met dat van Joden. In 1556 werd het decreet goedgekeurd door koning Filips II, die ter gelegenheid opmerkte dat Alle ketterij in Duitsland, Frankrijk en Spanje is gezaaid door de afstammelingen der Joden.

In 1553 veroordeelde de paus de Talmoed als een godslasterlijk boek en een maand later werd in Rome een enorme berg joodse boeken verbrand. In 1555 beval een andere paus dat de Joden in getto's moesten gaan wonen. Ze mochten geen bezit meer hebben en moesten gele hoeden dragen. Tegen 1612 woonden alle Joden in ommuurde getto's, bewaakt door Christenen.

Terwijl de Duitse Joden leefden van garen en band, venten, geld uitlenen en de explotatie van pandjeshuizen, bloeide de joodse gemeenschap in Polen. In 1648 toen Bogdan Chmielnicki een opstand begon tegen Polen was hun aantal gegroeid tot bijna drie procent van de bevolking. Een brief uit die tijd doet verslag van de inneming van enkele steden door de opstandelingen. Ze slachtten zevenhonderd Joden af, met vrouwen en kinderen. Sommigen werden in stukken gehakt, anderen kregen opdracht kuilen te graven waarin vrouwen en kinderen levend werden begraven. De opstand eindigde met een vredesverdrag dat in 1667 werd getekend. Volgens schattingen was een kwart van de joodse bevolking omgekomen bij die opstand.

Bij het verdrag van 1667 was de Oekraïne in tweeën gedeeld. In het Russische deel woonden nauwelijks duizend Joden. Ze werden snel verdreven; de Russen wensten geen Joden op hun grondgebied. Voor de Joden in Polen vormde de opstand van 1648 het begin van het einde. Direct na de bloedbaden kwam de immigratie op gang. De Joden vluchtten overal naartoe. De geplunderde joodse gemeenschappen die bleven werden door de Poolse heersers onderworpen aan een ondraaglijke belastingplicht. Duizenden zwierven van de ene stad naar de andere. Ze waren naar het westen gevlucht voor de horden van Chmielnicki en naar het zuiden voor de legers van de Zweden.

De eerste tien jaar van de achttiende eeuw werden honderden mensen verbrand door de Portugese Inquisitie. Joodse conversos vluchtten in paniek naar Frankrijk, Engeland, Nederland en Amerika, waar ze gruwelverhalen vertelden die de toehoorders met stomheid sloegen. In 1753 ondernam de Engelse regering een poging om de officiële status van de joodse onderdanen te veranderen. De poging veroorzaakte anti-joodse agitatie en was het onderwerp van gesprek in de intellectuele kringen. Waren Joden wel mensen, vroegen zij zich af? Ook Montesquieu kon zich niet bevrijden van de duistere erfenis van de kerk en Voltaire ging in zijn antisemitisme zelfs verder dan de katholieke kerk. Hij beschuldigde de Joden er niet van dat ze Jezus hadden vermoord. Hij goot zijn haat tegen de Joden in een nieuwe vorm: "U hebt alle naties overtroffen in onbeschaamde verzinsels, in slecht gedrag en barbarij. U verdient het gestraft te worden, want dat is uw bestemming."

Chris Soeters

22/01/2016 23:08

Reacties (2) 

24/01/2016 20:42
Historie , waar men lering uit moet trekken.
1
23/01/2016 21:40
Wat heb ik dit bijzonder artikel graag gelezen. Ik bedoel in de zin van de feiten nog eens op een rijtje voorgeschoteld krijgen - dan weet ik het weer...wat een menselijke 'duivels' het waren. Ik wist het al...maar het is goed om dit te blijven schrijven; dit mag nooit meer vergeten worden.
Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert