Alzheimerverslag: goed drinken

Door Red Sprite gepubliceerd in Gezondheid en fitness

Men wordt aangeraden tussen de anderhalf en twee liter per dag te drinken om uitdroging te voorkomen en een goede afvoer van afvalstoffen te waarborgen. Gezonde mensen denken daar meestal wel aan, maar voor mensen met Alzheimer wordt dat om meerdere redenen lastig, terwijl het in veel gevallen juist voor hen belangrijk is om genoeg te drinken.

Vergeten

Alzheimerpatiënten vergeten simpelweg of ze wel of niet gedronken hebben en gaan er vaak van uit dat dat het geval is geweest, terwijl ze in werkelijkheid niet gedronken hebben. De ziekte van Alzheimer neemt ook vaak de dorstprikkel weg, zodat de patiënt zich niet of nauwelijks bewust is van het vochtgebrek. In de ergste gevallen kan hij of zij door uitdroging om het leven komen; in de mindere gevallen heeft hij of zij vaak pijn in het hoofd of krijgt een blaasontsteking, wat weer tot een delier kan leiden (daarover later meer).

Niet willen drinken

Een dementerende persoon kan om meerdere redenen niet willen drinken. Misschien is hij of zij suicidaal en wil op die manier uit het leven stappen. Ook kan de patiënt er koppig van overtuigd zijn dat hij of zij al gedronken heeft.
Mijn grootmoeder weigerde ook vaak om te drinken, maar dat had een heel andere reden. Zoals veel oudere vrouwen had ze in tijden van stress wat minder controle over haar blaas. Ze was zich daar pijnlijk bewust van en dronk weinig zodat ze niet in haar broek zou plassen. Het resultaat was dat ze een vrijwel permanente hoofdpijn had en tragisch genoeg tóch incontinentiemateriaal nodig had.

Delier

Het lukte me jammer genoeg niet altijd om haar aan het drinken te krijgen en op een zondag gebeurde het: oma kreeg een delier. Ze stommelde urenlang huilend en verloren door het huis terwijl ze geen idee had wat er aan de hand was, waar ze was en wat ze nou moest. Uiteindelijk moest ik mijn vader laten komen die haar onder de douche zette, want naar mij wilde ze niet luisteren.
Een delier is, in het kort, een periode van extreme verwardheid, die uren tot enige dagen kan aanhouden. De hersenen kunnen alle prikkels niet verwerken, waardoor paniek of just apathie kan ontstaan. De patiënt kan ook hallucinaties of waanbeelden ontwikkelen. Een persoon met een delier is vaak niet voor rede vatbaar en kan het beste met korte, duidelijke zinnen aangesproken worden. Ook is het belangrijk dat de patiënt zacht aangeraakt wordt (de bovenarm is een veilig gebied), zodat hij of zij weet dat er iemand vlakbij is. Omdat mensen met de ziekte van Alzheimer baat hebben bij vriendelijke aanraking, kan dat goede resultaten hebben. Houd er wel rekening mee dat mensen die aan een delier lijden soms agressief zijn.
Alzheimerpatiënten vormen een risicogroep en als ze niet genoeg drinken, wordt dat risico nog eens verhoogd. Uitdroging en een blaasontsteking kunnen beiden een delier veroorzaken. De nieren van oudere mensen werken minder efficiënt dan die van jongere mensen, dus ouderen hebben zelfs nog méér vocht nodig om al de afvalstoffen af te kunnen voeren. Daarom is het erg belangrijk dat dementerende ouderen genoeg drinken.

Hoe doe je dat dan?

Daar zijn trucjes voor. Niet alle Alzheimerpatiënten willen drinken, vooral niet als ze merken dat ze de enige zijn met een kop thee of een glaasje sap voor zich. Zo wordt het drinken een bezoeking, in plaats van een genoegen. Als uw naaste met de ziekte van Alzheimer niet graag drinkt kunt u deze strategieën gebruiken.

Zorg voor vaste drinkmomenten
Regelmaat is erg belangrijk. Een persoon met de ziekte van Alzheimer kan – heel grof gezegd – geprogrammeerd worden. Als hij of zij weet dat er elke ochtend om elf uur een kop thee gedronken wordt, dan gaat dat op de één of andere manier in het “systeem” zitten en dan gaat de thee ook helemaal op. Als de thee buiten een drinkmoment om aangeboden wordt, bestaat de kans dat het wordt afgeslagen, omdat het “er nog geen tijd voor is”.

Drink gezellig mee!
Mijn oma vond niets zo vervelend als in haar eentje drinken. Ze gooide dan stiekem haar koffie door de gootsteen, voerde haar thee aan de Christusdoorn en gooide haar sap de tuin in – één keer smeet ze het glas er per ongeluk achteraan. Als ik bij haar zat en ook wat dronk, ging het hele glas thee/koffie/sap echter zo naar binnen en nam ze soms zelfs nog wat. Ze had het naar haar zin.
Sommige patiënten willen niet alleen drinken. Het is ongezellig, ze vragen zich af waarom ze alleen zitten te drinken en waarom u niets hebt. Zo wordt het een plicht en krijgt het gegeven “drinken” langzamerhand een negatieve associatie. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.
Maak er een gezelligheidsmomentje van. Zet lekker een potje thee of koffie (koffie is óók vocht) met een koekje of een stukje chocola ernaast, of schenk een kan sap in met een bij voorkeur zoutloos knabbeltje. Tijdens het praten zal het glas zonder nadenken leeggedronken worden. Met een beetje geluk kunt u het halverwege nog eens bijvullen.

Schaf een leuke sapkan aan en zet altijd een half gevuld glas op tafel
Dit kan werken als u de tijd niet hebt om mee te drinken. Een vrolijke kan staat gezellig en nodigt meer uit tot drinken dan een blanco fles of pak. Een kan is ook een veiligere optie omdat het sap “aangebroken” is, zodat de drinker het gevoel krijgt dat het toch wel “op moet”, terwijl een pak gemakkelijker gewoon terug in de koelkast gezet kan worden. Het geeft de patiënt ook de bevestiging dat hij of zij zelf de keuze heeft om wat sap in te schenken.
Een half gevuld glas heeft dezelfde associatie met “aangebrokenheid”, maar straalt wat minder dwang uit dan een vol glas. Een vol glas roept “DIT MOET OP, ALLEMAAL!”, terwijl een halfvol glas voor het gevoel al bijna op is. Het oefent daardoor minder druk uit op de drinker, zodat hij of zij sneller geneigd is dat kleine beetje even op te maken zodat het glas daarna leeg is. Daarna kunt u (het liefst buiten zicht) weer wat nieuw sap in het glas doen.
De combinatie is ideaal; een leuke schenkkan naast een half glas sap. Als uw beschermeling het sap lekker vindt, kan hij of zij ervoor kiezen nog wat uit die leuke kan te schenken.
Doe ook weer niet te weinig sap in het glas, want dat verdwijnt dan in de gootsteen omdat het de moeite niet meer is.

Drink bij het eten
Niet iedereen drinkt bij het ontbijt, de lunch of het avondeten. Ik persoonlijk wel, maar mijn ouders en broers drinken alleen bij het ontbijt en nemen liever vóór het diner iets te drinken. Mijn grootmoeder mocht graag een glas wijn of sap bij het avondeten drinken.
Etensmomenten vormen de ideale gelegenheid om ook de vochtvoorraad aan te vullen. Het hoort er dan nu eenmaal bij.

Soep
Soep bij de broodmaaltijd en als voorafje bij het diner werkt ook prima, vooral als de patiënt zelf de soep heeft gemaakt of meegeholpen heeft het te bereiden. Het smaakt toch het best als je het zelf gemaakt hebt! Vermijd soep uit blik; vaak bevat dat veel meer zout dan nodig is. Een simpel groentensoepje of een rijke tomatensoep is zo gemaakt. Een rijke soep als voorafje is misschien niet zo'n goed idee, maar als lunch is dat geen probleem. Een maaltijdsoep kan ook uitstekend als diner dienen.

Sappig fruit en groenten
Als uw beschermeling veel van fruit en groenten houd, is dat ook een goede manier om vocht binnen te krijgen. Citrusvruchten, meloen en komkommer zijn prima keuzes. Een komkommer bestaat voor 95% uit water! Druiven kunnen gemakkelijk opgesnoept worden. Een gevulde fruitschaal staat zonnig en nodigt uit tot eten. Zo kan een mens toch behoorlijk wat vocht binnenkrijgen. 

19/01/2016 16:01

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert