Kersttraditie: kerststal maken ofwel kribbetje

Door Rob gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

In dit artikel lees je alles over de historie van de kersttraditie van de kerstkribbe en het kerststalletje, een bijzondere traditie uit de Rooms-katholieke Kerk.

Tags/labels: RobsKersttijd, KerstStalletje, Bijbel

Kerstmis en kersttradities

Kerstmis, de naam is afgeleid van het Oud-Engelse Crīstesmæsse, is de jaarlijkse viering van de geboorte van Jezus Christus. Deze geboorte wordt door veel Christenen jaarlijks gevierd op 25 december. Vroeger werd kerstmis op 7 januari gevierd en een aantal orthodoxe Christenen doen dat nog steeds. Vanaf de vierde eeuw werd 25 december ingevoerd in de Westerse wereld, deze datum kwam overeen met de Romeinse winterwende.

In landen rondom de wereld is kerstmis een nationale feestdag. Kerst kent veel tradities en gebruiken zoals de dennenboom, het kerststalletje, de advent periode, het geven van cadeaus, de Kerstman, versieringen, kerstdiners, het eten van kalkoenen of ganzen, et cetera.

De Kerststal of kribbetje

4d90e8d4f43ba7d3eaa744af015f81c5_medium.

De kerststal is een katholieke traditie om rondom kerst een uitbeelding van de geboorte van Jezus te maken. Deze kerststal wordt vaak onder de kerstboom gezet maar kan ook op zichzelf staan. In kerken vinden we vaak grote uitvoeringen van een kerststal met beelden van wel 40 tot 60 centimeter groot.

De traditie van het opzetten van een kerststal stamt uit Italië waar de heilige Franciscus van Assisi dit in de 13e eeuw heeft geïntroduceerd. Hij zette de eerste ‘levende’ kerststal op, waarbij levende dieren en verklede mensen figureerden. Franciscus kreeg in het jaar 1223 van Paus Honorius III toestemming om het kersttafereel met levende personen na te spelen. In het kribbetje werd een hostie geplaatst. Later werd deze hostie vervangen door een baby.

De kerststal bestaat doorgaans uit een stalletje, een kerstkribbe, de heilige familie Jozef, Maria en Jezus, een ezel en een os, een aantal herders met hun schapen en de drie wijzen uit het oosten samen met hun kameel. Daarnaast is er nog een engel die boven het stalletje hangt. In de loop der tijden is het populair geworden om een heel landschap uit te beelden met ondermeer ambachtsmensen en een dorpje.

De uit Florence afkomstige schilder Sandro Botticelli schilderde in 1500 deze kerststal. Het doek is te vinden in de National Gallery in London.

Kerststal figuren en opbouw

960ebdf13dd42a12f57b93d5e068f4a8_medium.

Het kerstkribbetje is een traditie die is gebaseerd op het Evangelie van Lucas. Daarin wordt beschreven dat Jezus in een voerbak van het vee sliep, omdat er geen plek was in de herberg. Volgens Justinus de Martelaar was er echter geen sprake van een stal maar van een grot. Maria is natuurlijk de onbevlekte moede van Jezus en Jozef de vader. Jozef wordt meestal met een staf afgebeeld. Deze staf is weer afkomstig het uit niet-officiële evangelie van Jacobus. Dat Jozef en Maria arm zijn, is waarschijnlijk omdat de kerststal traditie door Franciscus is begonnen, in de geschriften is nergens een verwijzing naar armoede.

De aanwezigheid van de ezel en de os heeft te maken met een zinsnede uit het oude testament. De profeet Jesaja verkondigt daar: ‘Een rund herkent zijn meester, een ezel kent zijn voederbak, maar Israël mist elk inzicht, mijn volk leeft in onwetendheid’.

De drie wijzen of koningen uit het Oosten komen weer uit het evangelie van Mattheüs. Overigens kan het woord ‘wijzen’ uit het oorspronkelijke verhaal ook vertaald worden als magiërs, maar niet als koningen. Dat er drie zijn, staat overigens niet in het evangelie maar wordt afgeleid uit het feit dat er drie geschenken werden aangeboden: goud, wierook en mirre. Later is men gaan vertellen dat deze koningen uit de drie (toen bekende) continenten Azië, Afrika en Europa komen. Ze hebben daarom een respectiev8e086543f7d16031b7f8f58a1b19b74d_medium.elijk bruine, zwarte en blanke huidskleur. Hun namen zijn Balthazar, Casper en Melchior.

De engel verkondigd de geboorte van de redder aan de herders. De engels wordt meestal afgebeeld met de tekst “Gloria in excelsis Deo” ofwel “Ere aan god in den Hoge”. De herders werden door hen als eerste bij het kind Jezus geroepen.

Kerststal opzetten

In Nederland wordt de kerststal meestal direct na Sinterklaas opgezet. Het kindje wordt pas op 25 december in de stal geplaatst en de drie koningen verschijnen op 6 januari.

Voor de opbouw van een kerststal is het volgende nodig:

  • Grotpapier of rotspapier voor de ondergrond, achtergrond, heuvels en (als je geen stalletje gebruikt) het maken van een grot
  • Gedroogd mos voor het bedekken van de bodem
  • Een set kerstfiguren
  • Eventuele verlichting

1d74e29e3faffc245ea9320e300ff152_medium.

Rotspapier of grotpapier

Plaats de kerststal op een tafel of kist die tegen een muur aanstaat. Bekleed de tafel/kast en de muur met rotspapier. Heuvels kun je gemakkelijk maken door oude dozen te bedekken met grotpapier. Zet dan het stalletje neer en eventuele andere gebouwen en bedek de bodem met gedroogd mos. Daarna kunnen de figuren worden geplaatst.

c87576c51a6855b3cc4727deb74fdc39_medium.

Fijne kerst!

a6d8f655d5bad7a5343bb601509e495a.jpg

ter inspiratie,

deze Italiaanse kerststal onder stolp

19/01/2016 12:11

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert