Welkom in de wonderbaarlijke wereld van kawaii

Door Thalmaray gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Voorwoord

cbc1e2adb72c75c6027f9edacb19ee55.jpg

Kawaii, (uitgesproken met dubbele “i” achteraan) is een Japanse term voor mooi, schattig, lieflijk, maar het is veel meer dan dit geworden.  Oorspronkelijk werd deze term geboren in de rijke wereld van de hentai en de manga, de typische Japanse animatievormen die ook hier in het Westen een groeiende massa fans heeft.

Momenteel is er een duidelijke splitsing in de woordenschat benadering van Kawaii en de sociale subcultuur die een eigen leven is gaan leiden en die massa’s volgers heeft, uiteraard in eerste plaats de Aziatische jeugd maar ook meer en meer vorige generaties. Het fenomeen heeft een hypnotiserende aantrekkingskracht en is vergelijkbaar met de invloed dij bijvoorbeeld het ontstaan van Rock and Roll had in de Westerse cultuur.

Woordelijk

3037e3a8b93fa2c276186481850c4394_medium.

Kawaii is een typisch veelgebruikt woord waarachter een veelvoud van betekenissen schuilgaat. Het is voornamelijk een koosnaampje tussen geliefden of een beschrijving voor een lieftallig object of levend wezen. In de mangacultuur krijgt het woord nog extra betekenis in een meer romantische en seksuele vorm. In de strips is bijvoorbeeld het afbeelden van grote aantrekkelijke ogen gebruikelijk, dit is voor Japanners duidelijk een karakteristiek van wat zij verstaan onder Kawaii.

Het woord zelf is een samentrekking van het woord “ka” wat staat voor aanvaardbaar en het woord “ai” wat liefde betekend. Kawaii staat sinds kort ook symbool voor “cool”, “hip”, “jong”, “verleidelijk” en vooral “niet-bedreigend”. Doorheen de Japanse cultuur zijn de begrippen agressie en liefde sterk door elkaar gevlochten. Kawaii is het woord dat niet enkel een betekenis heeft maar een statement is dat liefde sociaal waardevol en aanvaardbaar is.

De Historische achtergrond

eb9b9f1aa4cd8709273a63a2148b1a3c.jpg

In de Shogun era werd deze term geboren als een bevestiging dat een vrouw gedwee was en verfijnd en leefde naar aloude tradities waar gehoorzaamheid en respect hoog in het vaandel stonden.

In 1970 werd de term terug herboren in de kaligrafie. Vele meisjes begonnen te schrijven met mechanische pennen waardoor de letterstructuur meer werd verfijnd. Het was ook de trend om bepaalde woorden te versieren met bijvoorbeeld hartjes, sterren, en zelfs letter van het Westerse alfabet.

6f268718ca115f0bd321718900031e6f.jpg

Deze rage was vergelijkbaar met onze huidige S.M.S. cultuur, vele teksten waren moeilijk te lezen door het persoonlijk karakter van de tekeningen en de letters. Niet verwonderlijk werd het dan ook in de meeste scholen verboden, maar iedereen weet dat verboden vruchten het beste smaken.

In de jaren tachtig waren het populaire magazines die de stijl adopteerden, in een mum van tijd volgde ook de reclamewereld.

90be044bf7c6b86ebfa3b61595c6db31_medium.

Ondertussen werden er Universitaire studies gewijd aan het fenomeen van het typisch vrouwelijke Japanse handschrift. De wijze waarop de vrouwen en meisjes vooral rondingen creëerden in hun handschrift kreeg de naam “maruji ji” mee (letterlijk rond schrijven), het werd zelfs onderverdeeld in heuse categorieën zoals het katachtige schrijven: “koneko ji”, het bewust infantiel schrijven: “burikko jij” en het “manga ji”: handschrift in cartoonvorm.

De subcultuur

019b68ed1d8d39a413e158c296c461a1_medium.

De laatste jaren is het fenomeen “Kawaii” niet meer weg te denken in de Japanse cultuur en wordt het zelfs een export product. Voor het eerst lijken Japanners het juk en de schande van de tweede wereldoorlog succesvol van zich af te hebben gegooid. Kawaii is een boodschap naar de eigen bevolking en de rest van de wereld.

De pulserende motor van deze beweging is uiteraard de jeugd geweest, doch het fenomeen werd in een recordtijd geadopteerd door vorige generaties en door de “de statusburgers”, liefhebbers van Kawaii zijn te vinden onder studenten, arbeiders, hoge kaders, huisvrouwen en zelfs bejaarden.

Populaire popcultuur

Na een eerste kennismaking in Japanse cartoons en films heeft het Westen voornamelijk “Kawaii” leren kennen via de popmuziek. In een korte tijd heeft de moderne Aziatische muziek zijn stempel gedrukt op de wereldscène. J-Pop (Japanse Pop) en K-Pop (Koreaanse Popmuziek) zijn ook hier razend populair en hebben een eigen subcultuur gaande van kleding, over parfum tot in alle lagen van de entertainment industrie. Vooral de gaming wereld speelt ook gretig in op de rage. Grappig is wel dat bepaalde dingen zo vlug bij on ingeburgerd geraken dat we zelfs niet beseffen dat dit Kawaii producten zijn. Wanneer ik de naam Hello Kitty vernoem, zal er wel vlug een belletje gaan rinkelen, en wie heeft er onlangs niet kunnen stilzitten op de tonen van Gangnam Style van de Zuid-Koreaan Psy? (klik hier voor video).

05d031da9d52773f53d050a4fed88b9c_medium.

Er zijn nog talloze namen in de Japanse popcultuur die hier nu nog illustere onbekenden zijn maar in het land van de rijzende zon, heuse goden zoals Seiko Matsuda of de Japanse versie van de Spice Girls:Girls Generation. (klik hier voor video).

Merchandising

7b8839b188a24c3f553a3bcdd28578c5_medium.

De filosofie van Kawaii wordt doorgetrokken in de modewereld, bepaalde aspecten van de cultuur hebben zwijgend een plaats veroverd op de catwalk. Ook bepaalde voedingswaren worden nu aangereikt in lieftallige verpakkingen of vormen. De kleur roze bijvoorbeeld heeft de laatste jaren een enorme opmars gekend in de consumentengoederen. Het is niet meer verwerpelijk om uit te komen voor gevoelens van “liefde” of “romantiek”.

In de mode industrie is het nu bewezen dat er zelfs in de Endo Periode er al aspecten terug te vinden waren van wat wij nu Kawaii noemen.

d3aa1be7004baedcfd9e78b32d9f2d5a.jpg

Het vreemde is dat oorspronkelijk de merchandising gericht was naar de tieners maar dat deze subcultuur werd overgenomen door praktisch gans de bevolking. Het is bijvoorbeeld niet vreemd om in Japan een Pokemon-vliegtuig te zien landen in Narito. Televisiestations hebben hun eigen Kawaii-mascottes net zoals politiestations. Zelfs overheidsgebouwen ontsnappen er niet aan. De term “schattig” is ingeburgerd bij iedereen.

fc66497c5f91d505d9b24009a985d7d6_medium.

De weinige pogingen die er geweest zijn om westerse producten aan te passen aan de Kawaii cultuur hebben meestal gefaald. Mattel faalde grandioos door zijn paradepaardje: Barbie voor te stellen als Kawaii. Barbie heeft de duimen moet leggen tegen Rika-Chan haar Kawaii tegengangster.

De Japanse economie kent zelfs een kleine opleving door de Kawaii industrie, in die mate dat de regering in Tokio zelfs handelsmissies inricht naar het Westen om de producten te blijven promoten. Om een voorbeeld te geven een videogame gebaseerd op een Kawaii figuur brengt momenteel een nettowinst op van 5 miljard dollar per figuurtje.

Wereldwijde perceptie

86748e258e9c852536c7d5bef8d3f386.jpg

In Japan is Kawaii nu het voornaamste nationaal product en staat symbolisch voor de nieuwe trend die Japan heeft ingeslagen. De post oorlog indruk van Japan was niet echt positief te noemen, Japanners werden afgeschilderd als agressieve, wrede en emotieloze wezens. Kawaii heeft dit alles in enkele jaren van de tafel geveegd en concentreert zich op de positieve punten in hun geschiedenis en cultuur.

Het westen heeft een dubbelgevoel met deze nieuwe trend, enerzijds wint de rage en de subcultuur enorm aan populariteit, doch bij het overgrote deel van de bevolking worden de Kawaii uitdrukkingen gezien als infantiel en typische Oosterse toestanden. De meeste mensen en zeker intellectuelen of kunstenaars halen hun neus op voor Kawaii, ten onrechte want vele producten die wij al lang hebben aangenomen zijn puur Kawaii. In de popcultuur van de laatste decennia zijn er honderden voorbeelden van figuren die een plaats hebben veroverd in ons collectief bewustzijn zoals Nijntje, die eigenlijk een adaptatie is van de Japanse versie, Teenage Mutant Ninja Turtles, Hello Kitty, Pokemon, alle figuren van Nintendo en Sega en nog zoveel meer.

a720d4ed9db649ba8a41fde099a482a3.jpg

Zelfs in onze pop art en media hebben we bewust of onbewust Kawaii-achtige personages en stijlen in het leven geroepen denk maar aan: Pingu, enkele Disney figuren, zelfs de hond van Taco Bell en de Teletubbies. Het fenomeen beperkt zich echt wel niet tot het verre Oosten.

Bedenking

f90ec769168d797830ea74b098f01794_medium.

Uiteraard moet men de interesse hebben in de Oosterse cultuur om zich te verdiepen in het onderwerp, doch het is een maatschappelijk feit dat deze trend aan een opmars bezig is. Overal ook bij ons in de Lage Landen rijzen fenomenen zoals Cosplay uit de grond. Het feit dat deze trend eigenlijk een misschien wel kinderlijke verheerlijking is van liefde, schoonheid en geluk is wel positief te noemen. Het staat in schril contrast met de soms overdreven agressiviteit in bijvoorbeeld videospelletjes om er maar een factor te benoemen.

f52e5749e2e30c4082934861009aa522.jpg

Kawaii heeft een zekere pure onschuldige schoonheid, wat inderdaad soms erotiserend kan werken maar desondanks staat voor ongecompliceerd en blij vermaak. Denk dat toekomstig ook Kawaii zijn plaats zal veroveren in de literatuur en de beeldende kunsten en dat de resultaten wellicht verbluffend zullen zijn. Kawaii staat wat mij betreft althans synoniem voor het feit dat er al genoeg grauwheid is in de wereld en dat een vleugje humor, en kinderlijke eenvoud misschien de dagen kunnen aangenamer maken.

 

716e07583dc8126ae478db572aa43b2a_medium.

37542a679c580e1097b3fd19b225dc65.jpg

d2469b07afd843e6e6d777386eb33343_medium.

 

 

14/01/2016 19:26

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert