Aloha: de hawaiiaanse cultuur.

Door Thalmaray gepubliceerd in Wetenschap en onderwijs

Voorwoord.

5b9de14a0701d73ddd8fd3041666d53b_1349695

Eén van de meest fascinerende en betoverende oorden ter wereld is ongetwijfeld de eilanden archipel van Hawaii. Hoewel de eilanden nu de 50ste Amerikaanse deelstaat zijn van de Verenigde Staten van Amerika en dus een hoge graad van modernisering en verstedelijking kennen blijft het desondanks een oord van ongekende natuurlijke schoonheid en exotisch magnetisme. Velen kennen de typisch toeristische voorstelling van Hawaii doch de “kinderen van de regenboog” zoals de oorspronkelijke bevolking vroeger werd genoemd voeren een moeilijke strijd om hun cultuur te beschermen, bewaren en promoten. Hawaii is meer dan een vakantiestaat, het is het verhaal van een vergeten koninkrijk en een onwaarschijnlijk boeiende cultuur.

193a66809ac4ada9fd7839d9e6b92b86_1349695

Hawaii is vooral een plaats die letterlijk onvergetelijk is, eens een menselijk oog een strelende wandeling heeft gemaakt op de witte stranden, de adembenemende watervallen staat deze plek voor altijd in het geheugen als een prachtig rustgevend brandmerk. Wat velen niet beseffen is dat deze plaats zijn uniek zijn krijgt van de rijke cultuur, wonderbaarlijke rituelen en tradities, een bijna verdwenen religie en taal en een hypnotische muziek.

Ligging.

3cda083f91f2da548464a1f8ec981dca_1349695

Hawaii is de enige Amerikaanse staat die volledig bestaat uit eilanden, het is tevens ook de laatst toegetreden deelstaat sinds 1959. De archipel is gelegen in de Stille Zuidzee meer bepaald in het noorden van Polynesië.  Naast honderden kleine eilanden zijn de voornaamste eilanden Mau’i, Ni’ihau, Kaua’i, O’ahu, Molokai, Lana i, Kaho’olawe en het eiland Hawai’i. Hawaii is tevens één van de twee staten die niet grenst aan andere deelstaten, de andere uitzondering is Alaska.

Benaming.

77756be82b3372b0d844aa7f3702d739_1349695

De benaming Hawai’i is van oorsprong Polynesisch en komt eigenlijk van het woord “Sawaiki” wat “thuisland” betekend. Zowel in het Engels als in het Nederlands wordt trouwens de naam Hawaii verkeerdelijk uitgesproken. Het is wel degelijk fonetisch: “Hawai’i” met de nadruk op de tweede “i” die als een afzonderlijke klank wordt uitgesproken.

Het Hawaiiaans is trouwens de tweede officiële taal. In verschillende officiële publicaties kan men de benaming vinden van “Hawaii” maar ook die van de correcte “Hawai’i”.

Beperkte Geschiedenis.

29f0138868d8cd3174ea91c9ade6aea4_1349695

Hawaii is één van de vier Amerikaanse (deel)staten die vroeger onafhankelijk waren vooraleer ze de Amerikaanse Unie vervoegden. Hawaii was eens een onafhankelijk politiek erkend land. Het koninkrijk was onafhankelijk van 1810 tot 1893 waarna de monarchie werd omgeworpen door invloed van Westerse bewoners. De volgende vier jaar was het een onafhankelijke republiek, vooraleer het werd geannexeerd door de Verenigde Staten als een Amerikaans Protectoraat. Uiteindelijk kreeg het in 1959 de status van volwaardige staat, de 50ste Amerikaanse staat was een feit.

47455fd030b22a2084dfa3b45ba39fa8_1349695

De annexatie is tot op de dag van heden een veel besproken en controversieel onderwerp. Ter plaatse voelt men de strijd van de inheemse bevolking voor erkenning van hun geschiedenis en culturele waarden. Er is een kleine groep die terug streeft naar onafhankelijkheid van de Verenigde Staten. Dient ook gezegd dat de meeste inwoners van Europese of Noord-Amerikaanse afkomst zelf best trots zijn op het inheemse karakter van de eilanden.

Culturele schatkamer.

12b16451bf0b076cfa383f377951f6c8_1349695

De socio-politieke vraagstukken verbleken bij de rijkdom en de pracht van de echte Hawaiiaanse cultuur. Vele toeristen associëren Hawaii met strand, vakantie het overbekende “Aloha” en de laffe Japanse aanval tijdens de tweede wereldoorlog op Pearl Harbor. Bij de grote meerderheid stopt daar de “algemene kennis (?)” van de eilandengroep. Van een gigantisch gat gesproken in de cultuur!

2437e4dafd753f46693799e444ba00b1_1349695

De lei bloem is de eerste kennismaking met de wonderbaarlijke wereld van het echte Hawaii. Deze traditie is niet alleen zo wondermooi in zijn simpliciteit maar het is vooral onvergetelijk. Deze geurige en kleurige bloemenkransen worden rond de hals gehangen van de bezoekers als een oud symbool van gastvrijheid en als een statement voor de schoonheid van de eilanden. Meestal wordt de bloemenkrans overhandigd met een kus en enkel verwijderd wanneer men alleen is. Het is beledigend om deze krans te verwijderen in publiek vooral in het gezichtsveld van de persoon die deze heeft gegeven. Er bestaan verschillende bloemenkransen naar gelang de gelegenheid of de persoon die deze zal in ontvangst nemen.

78882a07a115692a6cb71424906e3f85_1349695

Nautisch erfgoed en expertise.

c9479a6cdcffdb665465529b44d711c7_1349695

Sinds het begin der tijden in Hawaii werden er zeewaardige kano’s gebouwd. Traditioneel werden deze vaartuigen ingewijd door het geven van offers aan de woudgoden, dit gebeurde bij de diverse stadia van voltooiing vanaf het kappen van de boom tot het te water laten van de kano. Het kappen van een boom werd traditioneel gedaan volgens bepaalde rituelen.

De eerste bewoners van Hawaii waren deskundige zeelui die zonder enig instrument zich op zee begaven. Als oriëntatie werd enkel beroep gedaan op de zon, de sterren, de golven en de maan. De afstanden die ze hebben verkend is indrukwekkend en resulteerde zelfs in de kolonisatie van verschillende eilandengroepen in Polynesië. De kennis van de hemellichamen was indrukwekkend en kregen een plaats in de Hawaiiaanse mythologie.

De taal.

5549b798d5eb78133025d0f384ab75ab_1349695

Het Hawaiiaans heeft letterlijk mijn hart gestolen, niet alleen is het een lyrische en mooie taal doch het is een communicatievorm die enkele eigenaardigheden heeft. Zo bestaat het enkel uit 5 klinkers en 8 medeklinkers, wat het kortste alfabet ter wereld betekent. De taal is zeer symbolisch met verborgen betekenissen, het komt voor dat één woord naar gelang het verband een tiental verschillende betekenissen heeft. Wat mij steeds zal bijblijven is dat deze taal ontworpen is om zacht uitgesproken te worden, zonder enige vorm van agressie of agitatie. Het overbekende “Aloha” is hier een perfect voorbeeld van, en één van de meest gebruikte.

d52b1264e357b4cf9aed8ac9d6ae3623_1349695

Aloha is niet alleen “welkom” of “hallo”, maar ook “tot ziens”, “vaarwel” of “liefde”. Verdere betekenissen zijn affectie, medelijden, sympathie. Dit woord is niet alleen een simpele begroeting het is voor de Hawaiianen een teken van respect voor hun taal en cultuur, een teken dat men de oude identiteit respecteert.

Het is opvallend dat in de Hawaiiaanse taal de deugden van de mensen uitbundig worden beschreven. “Akahai” een ander veel gebruikt woord betekent “bescheiden” of “vriendelijk”. “Lokahi” kreeg als betekenis “rust”, “vrede” en “harmonie”.

De Hula Dans.

5677086d26ccc22d8c3251f56d45925b_1349695

Het perfecte nummertje voor de toeristen is de Hula dans. Iedereen kent wel het beeld van een exotische schone met wiegende heupen en exotische klederdracht. De Hula was oorspronkelijk een traditionele dans enkel voorbehouden aan mannen en had een diep religieuze betekenis. Vandaag is het een culturele dans voor mannen en vrouwen die de liefde uitdraagt voor de levensvreugde van de Hawaiianen. Meeste toeristen hebben geen besef dat de Hula bestaat uit twee genres de oudere hula kahiko en de meer moderne hula auana.

ef5cf078efa7c7b424d03a0bede98b61_1349695

De oudere vorm de hula kahiko is steeds in combinatie met traditionele Hawaiiaanse drums en andere percussie instrumenten. Het doel van deze hula was het vertellen van religieuze verhalen en had steeds een plaats in belangrijke ceremonieën. De klederdracht is volledig vervaardigd uit natuurlijke plantaardige materialen.

201f81a05dd4bd54b44df25611f17f25_1349695

De hula auana is veel kleurrijker en meer entertainment. De dans wordt hier vergezeld door Hawaiiaanse of Engelse liederen met op de achtergrond piano gitaren of ukeleles. De dansers zijn gekleed in typische Hawaiiaanse bloemenmotieven.

Voor een video impressie klik hier.

De muziek.

1c5ce9fde40be8984b3d77c5de4565f4_1349695

De eilandenmuziek is één van de aspecten van de oude cultuur die zich moeiteloos heeft aangepast en aldus de tand des tijd zeker zal overleven. De oudste liederen waren gewoon klanken op drums en gezang. De huidig Hawaiiaanse entertainment industrie is een bloeiende business gaande van de traditionele deuntjes tot de veramerikaniseerde versies.

De legendes.

defef6d4aa7b959985353deb1dca089c_1349695

De legendes zijn verweven in de Hawaiiaanse cultuur en samenleving. De oudste Hawaiianen waren fantastische auteurs geweest, want het was een volk van verhalenvertellers. Het was hun manier om de geschiedenis vast te leggen voor hen die volgden, mond aan mond kennis werd overgegeven van generatie tot generatie. De meeste legendes zijn prachtige verhalen met veel levenswijsheid.

De meest bekende legendes zijn die van de halfgod Maui, die het eiland vanuit de bodem van de zee naar boven bracht en de god Pele, de vulkaan godin. Poliahu was dan weer de godin van de sneeuw. Ook zijn de legendes ontelbare over de haaien goden, nu nog geloven vele Hawaiianen dat haaien de ziel verder dragen van overleden mensen.

e36788b9bac950c7ae24dc313427a771_1349695

In een rijke mythologie is er natuurlijk ook plaats voor demonen en profeten, die tot vandaag nog vrij goed bekend zijn. Zo worden regen en regenbogen gezien als goddelijke zegens. Vooral een regenboog tijdens een huwelijk is voor de Hawaiianen heel bijzonder. Ook het bijgeloof is nog steeds alom aanwezig op de eilanden. Zo worden er nooit bananen aan bood van een vaartuig gebracht, een lei bloemstuk wordt ook nooit gegeven aan een zwangere vrouw deze twee zaken worden als een teken van onheil beschouwd.

Ook het wegnemen van een lava rots uit een vulkaan wordt aanzien als doodszonde. Nog wekelijks krijgt de Hawaiiaanse post teruggestuurde stukjes rots die werden meegenomen door toeristen.

Conclusie.

6ad8b26de304118ca0cd891aece66e64_1349695

De Hawaiiaanse cultuur is mysterieus, uniek en verdient vooral respect. Het is nuttig wanneer men naar Hawaii reist om minstens iets op te steken over de plaatselijke tradities en de cultuur. Overstijg vooral het toeristisch gevoel en kijk verder dan de prachtige stranden, hemelzoete zonsondergangen en de rauwe wildernis die je adembenemend naar de strot grijpt.

De ziel van de kinderen van de regenboog is omnipresent op de eilanden zelfs in de hectische drukte van Honolulu of op een afgelegen bergtop in Mau’i. De afstammelingen van de eerste Hawaiianen zijn vriendelijk, behulpzaam en hebben een onbeschrijfbare band met hun omgeving.

88c148710a395334fa7d561ce8931f79_1349695

Wanneer men de oude legendes hoort vertellen zou men dit moeten opnemen met een open geest en vooral met eerbied voor een cultuur en een volk dat uiteindelijk werd vertrappeld door de moderne tijd. De strijd voor een herwaardering van de Hawaiiaanse identiteit is even gerechtvaardigd als deze van de Native Americans of de Tibetanen.

Mijn overtuiging is dan ook dat er nog schatten liggen verborgen in deze oude cultuur, vooral juwelen van een menselijke aard en levenslessen van natuurmensen die eens één waren met hun omgeving.

612a08bf8d80b9cbbf91ca07f33f3c46_1349695

Deze ha’ole zal altijd wel terug verlangen naar een strand in Hanalei, of het aanblik op het standbeeld van Koning Kamehameha in Honolulu, maar vooral naar de sereniteit en de rust die deze plaats heeft ingenomen in mijn geest. Hopelijk blijven de Hawaiianen vechten voor hun cultuur zodat de erfenis van de kinderen van de regenboog voor altijd veilig is.

 

e43944a19da6cdfbd46b02d7080b01e8_1349695

37542a679c580e1097b3fd19b225dc65_1349695

d2469b07afd843e6e6d777386eb33343_1349695

 

 

 

 

14/01/2016 19:23

Reacties (0) 

Copyright © Tallsay.com. Alle rechten voorbehouden.
Door gebruik te maken van deze website geef je aan dat je onze Algemene voorwaarden en ons Privacy statement accepteert